Szpiegostwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Szpiegostwo – forma działalności wywiadowczej polegająca na zdobywaniu informacji stanowiących tajemnice i przekazywaniu ich instytucji wywiadowczej. W większości państw świata szpiegostwo na rzecz obcego państwa jest przestępstwem kryminalnym zagrożonym najwyższymi karami.

Charakterystyka szpiegostwa[edytuj | edytuj kod]

Informacje wywiadowcze dotyczące pogranicza Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz Wielkiego Księstwa Moskiewskiego (1534 r.)

Charakterystycznymi elementami szpiegostwa są:

  • tajność działania – maskowanie się szpiega, działanie w konspiracji pod przykrywką innej legalnej działalności,
  • zdobywanie wiadomości - wszelkie sposoby na zdobywanie informacji będących tajemnicą,
  • dobór wiadomości – charakter przekazanych informacji, dokumentów; wiąże się z łamaniem tajemnicy służbowej, państwowej i wojskowej,
  • przekazywanie wiadomości przedstawicielom organizacji wywiadowczych - szereg czynności polegających na tajnej ekspedycji informacji w różnych formach - przewiezienie we własnej pamięci, przy użyciu skrytki, szyfrem, pismem utajonym, drogą radiową, pocztową, przez sieci komputerowe itp.

Przykładami spektakularnych operacji wywiadowczych kwalifikowanych jako szpiegostwo były m.in. zdobycie przez ZSRR w latach 40 XX wieku amerykańskiej technologii produkcji bomby atomowej i potem bomby wodorowej w latach 60 XX w. niektórych francusko-brytyjskich technologii naddźwiękowego samolotu Concorde (zastosowanych m.in. w samolocie Tu-144). Także Polska przeprowadzała operacje wywiadowcze kwalifikowane jako szpiegostwo przez systemy prawne państw, w których polscy wywiadowcy zdobywali informacje. W Rzeszy Niemieckiej m.in. mjr Jerzy Sosnowski zwerbował wiele OZI informujących SG WP o Reichswehr, w USA m.in. Marian Zacharski zdobył wiele informacji o technice wojskowej m.in. o en:Low Probability of Intercept Radar.

Szpiegostwo w polskim kodeksie karnym[edytuj | edytuj kod]

Typ podstawowy przestępstwa[edytuj | edytuj kod]

Szpiegostwo przeciwko Polsce jest penalizowane przez polski Kodeks karny w art. 130 § 1. Podstawowy typ tego przestępstwa zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 1 do 10 lat (sam udział w działalności szpiegowskiej).

Typy kwalifikowane szpiegostwa (zbrodnie)[edytuj | edytuj kod]

  • udzielanie obcemu wywiadowi wiadomości, których przekazanie może wyrządzić Polsce szkodę (art. 130 § 2 kk) - zbrodnia zagrożona karą od 3 do 15 lat pozbawienia wolności,
  • organizowanie działalności obcego wywiadu lub kierowanie nim (art. 130 § 4 kk) - zbrodnia zagrożona karą od 5 do 15 lat pozbawienia wolności lub karą 25 lat pozbawienia wolności.

Inne formy przestępstwa[edytuj | edytuj kod]

Kodeks karny przewiduje także inne formy szpiegostwa popełnione na etapie przygotowania do popełniania zbrodni (art. 130 § 3 kk). Są nimi gromadzenie lub przechowywanie informacji mogących wyrządzić Polsce szkodę, wchodzenie do systemu informatycznego celem ich pozyskania a następnie przekazania obcemu wywiadowi, także samo zgłoszenie gotowości działania na rzecz obcego wywiadu. Za te czyny kodeks przewiduje karę pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • Szpieg - osoba zajmująca się szpiegostwem

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Bronisławski J., Szpiegostwo, wywiad, paragrafy. Wyd. MON, Warszawa 1974, ss. 272.
Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.