Sztetl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Sztetl, sztetł (jid. שטעטל, l.mn. sztetlech – "miasteczko", zdrobnienie od sztot – "miasto") – w literaturze popularnonaukowej, genealogicznej, etnograficznej jest to małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską.

Zdominowane przez społeczność żydowską miasteczko, w którym wykształcił się specyficzny społeczno-kulturowy wzorzec życia, swoisty etos pobożnego Żyda, zasady dyktowane nauką Tory i Talmudu oraz wpływem autorytetu gminy.

Sztetl był głównym ośrodkiem demograficznym Żydów aszkenazyjskich na terenach Polski i tzw. strefy osiedlenia w Rosji. Ludność żydowska w sztetlach bardzo często przekraczała 70-80% mieszkańców (np. Działoszyce, Pińczów), a zdarzało się, że stanowiła praktycznie 100% populacji. Językiem mieszkańców sztetli był jidysz. Kultura sztetli uległa zagładzie wraz z nadejściem Holokaustu.

Termin odnoszący się głównie do dawnych miasteczek byłej Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]