Szturmak
Szturmak, burgoneta, hełm burgundzki, szturmowy (niem. Sturmhaube, wł. casquetto) – otwarty, a czasem półotwarty lub zamknięty hełm renesansowy wywodzący się konstrukcyjnie ze średniowiecznej łebki, ale też nawiązujący do pewnych form antycznych. Charakteryzował się półokrągłym dzwonem z grzebieniem, ruchomymi lub stałymi policzkami, folgowym bądź jednorodnym nakarczkiem oraz daszkiem osłaniającym oczy, przez który czasem przechodził nosal. Używany był w piechocie (landsknechci, pikinierzy), jeździe (arkebuzeria, rajtaria, kirasjerzy i czasem dragoni) oraz w służbie morskiej do połowy XVII w. W Polsce takich hełmów używała m.in. husaria pod koniec I i na pocz. II połowy XVI w.[1][2][3]
-
Szkic holenderskiego, otwartego szturmaka z XVI wieku.
-
Szturmak niemiecki z 1580 roku z muzeum w Pasawie.
-
Ozdobny szturmak niemiecki wyprodukowany w Augsburgu.
-
Malowany szturmak niemiecki z lat 1575-1600.
-
Włoski szturmak z muzeum w Mediolanie.
-
Szturmak Jana Tarnowskiego typu morion.
_by_Wendelin_Boeheim.jpg)
Przypisy
- ↑ Włodzimierz Kwaśniewicz: Leksykon dawnego uzbrojenia ochronnego. Warszawa: Bellona, 2005. ISBN 978-83-11-10063-3.
- ↑ Zdzisław Żygulski: Broń w dawnej Polsce na tle uzbrojenia Europy i Bliskiego Wschodu. Warszawa: PWN, 1982, s. 149-150. ISBN 83-01-02515-8.
- ↑ Michał Gradowski, Zdzisław Żygulski: Słownik uzbrojenia historycznego. Warszawa: PWN, 2010, s. 134. ISBN 978-83-01-16260-3.
