Szukri al-Kuwatli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Szukri al-Kuwatli
Szukri al-Quwatli
Data i miejsce urodzenia 1891
Damaszek
Data i miejsce śmierci 30 czerwca 1967
Bejrut
Prezydent Arabskiej Republiki Syrii
Przynależność polityczna Syryjska Partia Socjalno-Narodowa
Okres urzędowania od 17 sierpnia 1943
do 30 marca 1949
Poprzednik Ata Bej al-Ajjubi
Następca Husni al-Za'im
Prezydent Arabskiej Republiki Syrii
Przynależność polityczna Syryjska Partia Socjalno-Narodowa
Okres urzędowania od 6 września 1955
do 22 lutego 1958
Poprzednik Haszim al-Atassi
Następca Gamal Abdel Naser
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Szukri al-Kuwatli (ur. 1891; zm. 30 czerwca 1967) – syryjski polityk i dyplomata, dwukrotny Prezydent Arabskiej Republiki Syrii.

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Szukri urodził się w tureckiej rodzinie w Damaszku, będącym wówczas częścią Imperium osmańskiego[1].

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Jako młody człowiek był zaangażowany w działalność podziemnej syryjskiej organizacji opozycyjnej al-Fatat (arab. جمعية العربية الفتاة‎, Jam’iyat al-’Arabiya al-Fatat). Szukri był zwolennikiem panarabizmu i sprzeciwiał się panowaniu Turków nad Syrią. W 1916 został aresztowany przez władze tureckie. W więzieniu poddano go ciężkim torturom. W obawie, że może wydać nazwiska współtowarzyszy, podjął próbę samobójstwa. Został uratowany w ostatniej chwili i zwolniony z więzienia wraz z końcem I wojny światowej w 1918.

W październiku 1918 Fajsal ustanowił w Damaszku pierwszy syryjski rząd i mianował al-Kuwatli jednym ze swoich urzędników. Gdy w 1920 Francuzi obalili arabski rząd i ustanowili Mandat Syrii i Libanu, Al-Kuwatli został skazany na karę śmierci. Uciekł do Egiptu, a następnie do Szwajcarii, gdzie był jednym ze współzałożycieli Syryjsko-Palestyńskiego Kongresu na Wygnaniu. W 1924 powrócił do Syrii i wziął udział w buncie arabskim w latach 1925-1927. Został ponownie aresztowany i w 1927 skazany. W 1932 w wyniku amnestii opuścił więzienie i dołączył do Syryjskiej Partii Socjalno-Narodowej, będącego koalicją arabskich partii politycznych działających na rzecz utworzenia Wielkiej Syrii. Był bliskim współpracownikiem późniejszego pierwszego syryjskiego prezydenta Haszim al-Atassi.

Szukri al-Kuwatli i Gamal Abdel Naser, 1956

Okres II wojny światowej był niezwykle niestabilny dla sytuacji w Syrii. Krzyżowały się tutaj interesy brytyjskie z francuskimi. W tej złożonej i niezwykle skomplikowanej sytuacji, 17 sierpnia 1943 Szukri al-Kuwatli został prezydentem Syrii. Był to wyraz dominującej pozycji arabskich nacjonalistów w społeczeństwie syryjskim. Al-Kuwatli z brytyjską pomocą osiągnął wycofanie w 1946 wszystkich zagranicznych wojsk z terytorium Syrii. 17 kwietnia 1946 Republika Syryjska ogłosiła swoją niepodległość. Ze względu na porażkę wojsk syryjskich w I wojnie izraelsko-arabskiej w 1948, popularność al-Kuwatli zmalała. Oficerowie armii oskarżali prezydenta o nieudolne dowodzenie i niegospodarne zarządzanie państwem. Wzrost niezadowolenia pogłebił się, gdy aresztowano kilku wysokich oficerów pod zarzutami korupcji. Sytuacja zmusiła generała Husni al-Za'im do przeprowadzenia w dniu 29 marca 1949 bezkrwawego zamachu stanu i obalenia rządów prezydenta al-Kuwatli. Obalony prezydent został uwięziony i następnie wydalony do Egiptu. Tymczasem Syria pogrążyła się w niestabilność kolejnych zamachów stanu. Dopiero prezydent Haszim al-Atassi ustabilizował sytuację i przeprowadził w 1955 wolne wybory. Dzięki temu 6 września 1955 al-Kuwatli został po raz drugi wybrany prezydentem. U schyłku swojej kadencji uczestniczył w negocjacjach nad utworzeniem w 1958 Zjednoczonej Republiki Arabskiej, na czele której stanął egipski prezydent Gamal Abdel Naser. W 1959 al-Kuwatli pokłócił się z Naserem, co było końcem jego kariery politycznej[2].

Zmarł w 1967 w Bejrucie. Został pochowany w Damaszku w Syrii.

Przypisy

  1. Shukri al-Quwatli (ang.). W: Answers.com [on-line]. [dostęp 2011-12-25].
  2. Shukri al-Quwatli (ang.). W: Encyclopedia Britannica [on-line]. [dostęp 2011-12-25].