Szulamit Aloni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Szulamit Aloni
שולמית אלוני
Shulamit Aloni portrait.jpg
Data i miejsce urodzenia 29 listopada 1928
Tel Awiw
Data i miejsce śmierci 24 stycznia 2014
Kefar Szemarjahu
Minister bez teki
Przynależność polityczna Ratz
Okres urzędowania od 3 czerwca 1974
do 6 listopada 1974
Minister Edukacji i Kultury
Przynależność polityczna Meretz
Okres urzędowania od 13 lipca 1992
do 11 maja 1993
Poprzednik Zevulon Hammer
Następca Icchak Rabin
Minister bez teki
Przynależność polityczna Meretz
Okres urzędowania od 11 maja 1993
do 7 czerwca 1993
Minister Komunikacji
Przynależność polityczna Meretz
Okres urzędowania od 7 czerwca 1993
do 18 czerwca 1996
Poprzednik Moshe Shahal
Następca Limor Livnat
Minister Nauki i Technologii (od 22 listopada 1995 Minister Nauki i Sztuki)
Przynależność polityczna Meretz
Okres urzędowania od 7 czerwca 1993
do 18 czerwca 1996
Poprzednik Shimon Shetreet
Następca Zeev Benyamin Begin

Szulamit Aloni (ur. 29 listopada 1928 w Tel Awiwie, zm. 24 stycznia 2014 w Kefar Szemarjahu)[1][2][3]izraelska polityk, działaczka na rzecz praw człowieka, dziennikarka i nauczycielka. Deputowana do Knesetu 6, 8, 9, 10, 11, 12 i 13 kadencji, w latach 1965-1969 i 1973-1996[4]. Minister w rządach Icchaka Rabina i Szimona Peresa[5].

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w Tel Awiwie, wówczas w brytyjskim Mandacie Palestyny[2][6]. Jej rodzice byli imigrantami z Polski. Jej ojciec - Dawid Adler - był stolarzem, a matka - Judyta Adler - krawcową. Podczas II wojny światowej służyli w armii brytyjskiej[7]. Uczęszczała wraz z młodszym bratem Mordechajem do szkoły w Ra'anana, a następnie do szkoły rolniczej w Ben Szemen (jej brat utonął na basenie w Ben Shemen)[7]. Następnie uczyła się w kolegium nauczycielskim[2]. Należała do żydowskiej organizacji młodzieżowej Ha-Szomer Ha-Cair[3]. Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny i wojny o niepodległość służyła w Palmachu, a następnie w armii izraelskiej[2][7]. Brała udział w bitwie o Stare Miasto w Jerozolimie, gdzie została wzięta do niewoli przez wojska jordańskie[7][8].

W 1953 ukończyła wydział prawa Uniwersytetu Hebrajskiego[2][7].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Szulamit Aloni wstąpiła do partii Mapai w 1959[8]. W 1965 została wybrana po raz pierwszy do Knesetu z listy Koalicji Pracy (koalicji Mapai i Ahdut HaAvoda)[3].

W latach 1957-65 producentka programów radiowych zajmujących się kwestiami przepisów prawa i procedur prawnych. W wyniku jednego z nich powołano Biuro rzecznika praw obywatelskich[7][8]. W 1966 założyła Israel Consumer Council (organizację ochrony praw konsumentów) i przez 4 lata była jej przewodniczącą[8].

W 1973 założyła Ratz (רצ, Ruch dla Praw Obywatelskich i Pokoju), opowiadający się za reformą prawa wyborczego, rozdziałem religii i państwa oraz zmianami w Ustawie Zasadniczej Izraela gwarantującymi prawa człowieka. Jako przewodnicząca Ratzu była członkiem Knesetu w latach 1976-1996.

Od czerwca do listopada 1974 była ministrem bez teki w rządzie premiera Icchaka Rabina[8]. Ustąpiła ze stanowiska po przystąpieniu do koalicji Narodowej Partii Religijnej (hebr. מפד"ל, Miflaga Datit Leumit, w skrócie Mafdal)[3].

W wyniku połączenia w 1992 trzech partii: Ratz (רצ, Ruch dla Praw Obywatelskich i Pokoju), Mapam (מפ"ם, Partia Izraelskich Robotników) i Shinui (שינוי, "Zmiana"), powstało ugrupowanie parlamentarne Meretz[9]. Tworzące je partie popierały porozumienie z Palestyńczykami na podstawie kompromisu terytorialnego, utworzenia państwa palestyńskiego, prawa człowieka i obywatela oraz rozdział religii i państwa[9].

W latach 1992-1996 pełniła funkcje ministra edukacji, ministra bez teki oraz ministra komunikacji, nauki i technologii w rządach Icchaka Rabina i Szimona Peresa[5].

Po wyborze Yossiego Sarida na przewodniczącego Meretzu w 1996 roku, wycofała się z życia partyjnego[3][7].

W trakcie swojej kariery politycznej wspierała pokojowe współistnienie Arabów i Żydów. Uważała, że problemy mogą być rozwiązane na drodze tolerancji i wzajemnego zrozumienia obu stron. Przez wiele lat działała na rzecz pokoju i praw człowieka w Izraelu. Była jedną z najostrzejszych krytyków polityki Izraela wobec Palestyńczyków[6].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Od 1952 poślubiła Reuvena Aloniego, późniejszego założyciela administracji ziemi państwowej w Izraelu oraz szefa administracji cywilnej. Byli małżeństwem przez 36 lat, aż do jego śmierci w 1988[3][6][7]. Trzech synów: Dror Aloni - komandor marynarki wojennej Izraela w stanie spoczynku, dyrektor Gimnazjum Herzlija, Dystrykt Tel Awiwu; Nimrod Aloni; Ehud (Udi) Aloni[3][7]. Zmarła w wieku 85 lat w domu rodzinnym w Kefar Szemarjahu[3].

Po wycofaniu się z życia parlamentarnego była wykładowcą z zakresu praw człowieka i wpływu polityki na stanowienie prawa na Uniwersytecie Tel Awiwu i Uniwersytecie Ben-Guriona[7].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • "אזרח ומדינתו" (pol.: Obywatel i jego kraj) - podstawowy podręcznik w zakresie obywatelstwa (I wyd. 1958, X wyd. 1986)
  • "זכויות הילד בישראל" (pol.: Prawa dziecka w Izraelu) - 1964
  • "ההסדר - ממדינת חוק למדינת הלכה" (pol.: Układ - od państwa prawa do państwa religijnego, relacje między państwem a religią) - 1970
  • "נשים כבני אדם"; (pol.: Kobiety jako istoty ludzkie) - 1976
  • "לא יכולה אחרת" (pol.: Na to nie poradzę) - autobiografia polityczna (1997)
  • "דמוקרטיה באזיקים" "Demokratia BeAzikim" (pol.: Demokracja w kajdanach) - o stanie izraelskiej demokracji i ustępowaniu państwa świeckiego przed żądaniami grup religijnych (2008)[3][7][10].

Przypisy

  1. JPOST.COM STAFF: Former Meretz leader Shulamit Aloni dies at 86 Former Meretz leader Shulamit Aloni dies at 85 (ang.). Jerusalem Post. [dostęp 2014-01-25].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Knesset Member. Shulamit Aloni (ang.). knesset.gov.il. [dostęp 2014-01-25]. s. Particulars.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Haaretz: Shulamit Aloni, former minister and staunch civil rights supporter, dies at 85 (ang.). Haaretz. [dostęp 2014-01-25].
  4. Knesset Member. Shulamit Aloni (ang.). knesset.gov.il. [dostęp 2014-01-25]. s. Knesset activities.
  5. 5,0 5,1 Knesset Member. Shulamit Aloni (ang.). knesset.gov.il. [dostęp 2014-01-25]. s. Government roles.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Award Winners 1984 Aloni, Shulamit (ang.). kreisky.org. [dostęp 2014-01-25].
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 פרס ישראל מקבלי פרס ישראל בשנת תש"ס קורות חיים (Nagroda Izraela. Laureaci nagrody w roku 5760 kalendarza żydowskiego. Życiorys) (hebr.). ms.education.gov.il. [dostęp 2014-01-25].
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Shulamit Aloni (ang.). Israel Ministry of Foreign Affairs, 2001-04-17. [dostęp 2014-01-25].
  9. 9,0 9,1 Parliamentary Groups. Meretz (ang.). knesset.gov.il. [dostęp 2014-01-25].
  10. Knesset Member. Shulamit Aloni (ang.). W: Knesset Members [on-line]. knesset.gov.il. [dostęp 2014-01-25]. s. Public activities.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]