Szwajcarski nóż oficerski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szwajcarski nóż oficerski, złożony
SNO marki Victorinox, model Mountaineer, z otwartymi ostrzami

Szwajcarski nóż oficerski (niem. Schweizer Offiziersmesser, ang. Swiss Army Knife) – wielofunkcyjny scyzoryk produkowany w różnych odmianach przez dwie szwajcarskie firmy rodzinne: Victorinox i Wenger[1]. Początkowo był wyposażony w dwa ostrza (długie i krótkie), otwieracze do puszek, korkociąg, szydło oraz śrubokręt. Został opatentowany 12 czerwca 1897 roku.

W ciągu ponadstuletniej historii SNO stworzono wiele różnych modeli zawierających dodatkowe narzędzia, takie jak piłka do drewna, nożyczki, otwieracz do butelek, specjalizowane ostrza i śrubokręty, czy nawet tak wymyślne dodatki jak latarka, lupa, zegar z budzikiem, wysokościomierz, a nawet pamięć flash czy odtwarzacz mp3. Większość współczesnych modeli SNO zawiera dodatkowe drobne akcesoria jak plastikowa wykałaczka, pęseta czy prosty długopis ukryte w wycięciach okładek rękojeści. Najbardziej złożony model (Wenger, wyprodukowany w 2007 roku) miał 87 różnych narzędzi i 141 funkcji[2]. Zmiany nie ominęły okładek rękojeści. Początkowo drewniane, z czasem w większości modeli zostały zastąpione tworzywami sztucznymi (celidor) bądź aluminium.

Większość modeli SNO ma okładki rękojeści w kolorze czerwonym.

W ciągu ostatnich dziesięcioleci powstały liczne noże i narzędzia wywodzące się z SNO, np. większe noże składane z blokadą, miniaturki w formie breloczka do kluczy[3], czy Swisscard – "SNO" w formie karty kredytowej. Katalog firmy Victorinox obejmuje kilkaset modeli i wariantów SNO i pokrewnych narzędzi[4].

Jedyne oryginalne (używane przez armię szwajcarską) SNO produkowane są przez dwie firmy: Victorinox i Wenger. W 2005 Victorinox przejął firmę Wenger, zachowując jednak jej markę[5]. Ze względu na popularność i jakość wykonania SNO powstało wiele ich kopii i imitacji (np. polski Gerlach NK-624[6]), zazwyczaj gorszej jakości.

SNO stał się produktem znanym na całym świecie. Poza armią szwajcarską wykorzystywany jest np. w NASA.

W kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

  • SNO jest głównym narzędziem bohatera serialu MacGyver.
  • Określenie "szwajcarski scyzoryk" stało się synonimem niezawodnego wielozadaniowego narzędzia.

Przypisy