Szybka Kolej Miejska w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy systemu linii kolejowych. Zobacz też: Szybka Kolej Miejska Sp. z o.o..
Szybka Kolej Miejska w Warszawie
Dane ogólne
Lokalizacja aglomeracja warszawska
Rodzaj transportu szybka kolej miejska
Data uruchomienia 3 października 2005
Dane techniczne
Liczba linii 4
Liczba pojazdów 29
Liczba stacji 46
Inne informacje
Roczna
liczba pasażerów
28 mln[1] (2013)
Prześwit toru 1435 mm
Operator Szybka Kolej Miejska Sp. z o.o.
Przebieg linii SKM od 1 maja do 1 września 2013
SKM Warszawa
Nowo wybudowany dworzec Warszawa Stadion. Hala główna została przebudowana w 2012.
Nowo wybudowany dworzec Warszawa Stadion. Hala główna została przebudowana w 2012.

Szybka Kolej Miejska w Warszawie, SKM – linie naziemnej szybkiej kolei miejskiej łączącej centrum Warszawy z jej przedmieściami i niektórymi satelickimi miejscowościami. Linie te są zaczątkiem sieci SKM (kolei aglomeracyjnej), obejmującej cały węzeł kolejowy Warszawy. Wraz z Metrem Warszawskim, mają tworzyć sieć komunikacji miejskiej w Warszawie, uzupełnioną przez Warszawską Kolej Dojazdową oraz połączenia Kolei Mazowieckich. Przewoźnikiem obsługującym poszczególne linie SKM obecnie jest Szybka Kolej Miejska Sp. z o.o., do końca 2011 były nim również Koleje Mazowieckie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przed II wojną światową[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze próby stworzenia systemu SKM w Warszawie miały miejsce przed wojną. Od 1937 można mówić o prapoczątkach systemu SKM w Warszawie, w związku z częściową elektryfikacją węzła i wprowadzeniu kursów podmiejskich z częstotliwościami typowymi dla tego typu systemów. 15 grudnia 1936 otwarto trakcję elektryczną na linii do Otwocka i Pruszkowa. 22 maja 1937 oddano do użytku zelektryfikowany odcinek PruszkówGrodziskŻyrardów, a 15 grudnia 1937 uruchomiono pociągi elektryczne do Mińska Mazowieckiego. Zastosowano tabor przystosowany do wysokich (węzłowych) peronów (powojenne serie PKP – EW51 i EW52).

Po II wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie zbudowano drugą nawę tunelu średnicowego. W okresie gospodarki planowej linię średnicową znacznie rozbudowano i zmodernizowano, a nowy tabor typu 1B/2B, ASEA i 3B/4B (serie PKP EW53, EW54, EW55) także był przystosowany do wysokich peronów, a liczbę drzwi zwiększono.

W 1963 oddano do użytku nowoczesną (na tamte czasy) stację Warszawa Śródmieście (w miejscu zburzonego Dworca Głównego) i przystanki Warszawa Ochota, Powiśle oraz Stadion, a także osobny tunel dla pociągów dalekobieżnych.

W 1975 zbudowano w nowym miejscu dworzec Warszawa Centralna. Od czasów stanu wojennego i pogłębionego przez niego kryzysu społeczno-gospodarczego system podupadł, zmniejszyła się częstotliwość kursowania pociągów. Niekorzystny wpływ na poziom świadczonych przez kolej usług miały także przemiany ustrojowe, pod koniec lat 90. XX wieku kolej regionalna w Warszawie obsługiwała poniżej 1% realizowanych podróży, a składy wysokoperonowe zastępowane przez „uniwersalne” typu 5B/6B (seria PKP EN57), a rozkład jazdy nie przystawał do lokalnych potrzeb. Jedyne wówczas wyprodukowane zespoły wysokoperonowe (serie PKP EW58 i EW60) skierowano do Trójmiasta, gdyż Warszawa nie była postrzegana jako miejsce, gdzie komunikacja kolejowa ma jakieś znaczenie.

Początki XXI wieku[edytuj | edytuj kod]

Dopiero pod koniec 2002 padła propozycja eksperta eksploatacji i ekonomistów transportu (m.in. R. Wodzickiego i A. Fularza), by system SKM zorganizować jako przedsiębiorstwo oddzielne od kolei państwowej PKP. Chodziło o zniwelowanie różnic taryfowych między PKP i ZTM. W ulotce Polskiego Naukowo-Technicznego Towarzystwa Eksploatacyjnego w Warszawie i referacie na konferencji we Wrocławiu na temat zintegrowanego transportu R. Wodzicki przeciwstawił się (luty-kwiecień 2003) projektowi wydzielenia linii średnicowej jako „kolejki typu metro”. W następstwie, A. Fularz na zorganizowanej wówczas konferencji prasowej przedstawił rozwiązania organizacyjne spotykane w stolicach Europy oraz zaproponował strukturę organizacyjną dla warszawskiej SKM.

Obecnie system SKM jest jednym z ważniejszych środków komunikacji aglomeracyjnej a jego znaczenie ciągle rośnie. Postępuje jego włączanie w system transportu miejskiego Warszawy oraz integracja kolejowej komunikacji aglomeracyjnej przez włączenie do niej ruchu regionalnego. Komunikacja kolejowa jest najszybszym środkiem komunikacji w aglomeracji osiągając prędkość handlową około 40 km/h.

Linie[edytuj | edytuj kod]

Data
uruchomienia
S0 S1 S2 S3 S9 S10
od 12.09.2013 linia
zlikwidowana
Pruszków
- Otwock
Warszawa Lotnisko Chopina
- Sulejówek Miłosna
Warszawa Lotnisko Chopina
Legionowo / Legionowo Piaski / Wieliszew
Warszawa Zachodnia
- Legionowo Piaski5
linia
przekształcona
w S1
od 1.05.2013 Warszawa Zachodnia
- Wieliszew5
od 9.12.2012 Warszawa Lotnisko Chopina
- Legionowo / Legionowo Piaski
Warszawa Zachodnia
- Wieliszew
od 3.09.2012 Warszawa Lotnisko Chopina
- Legionowo / Legionowo Piaski4
od 1.06.2012 Warszawa Gdańska
- Wieliszew
od 25.07.2011 Warszawa Zachodnia
- Sulejówek Miłosna
od 01.06.2011 Pruszków
- Otwock
Warszawa Wschodnia
/ Warszawa Gdańska2
- Sulejówek Miłosna
od 12.12.2010 Pruszków
- Otwock
Warszawa Zachodnia
- Sulejówek Miłosna
od 01.09.2010 Warszawa Wschodnia
- Otwock
Pruszków -
- Sulejówek Miłosna
od 07.06.2010 linia
zawieszona
Warszawa Wschodnia
- Warszawa Falenica6
od 17.05.2010 linia
zawieszona
od 15.03.2010 Warszawa Gdańska
- Legionowo Piaski
od 15.01.2007
od 18.12.2006 Pruszków -
- Sulejówek Miłosna
od 06.11.2006 Pruszków -
- Warszawa Rembertów
/ Warszawa Wola Grzybowska3
od 01.07.2006 Pruszków -
- Warszawa Rembertów
od 03.10.2005 Warszawa Zachodnia
- Warszawa Wschodnia1
Warszawa Zachodnia
- Warszawa Falenica
Warszawa Wschodnia
- Warszawa Falenica7
[2]
Kolor Przebieg linii
Zielony linia przebiega przez Warszawę Śródmieście
Pomarańczowy linia przebiega przez Warszawę Centralną
Biały dwa warianty linii (S3S przez Śródmieście, S3C przez Centralną)
Niebieski linia przebiega przez Warszawę Gdańską
Fioletowy linia nie przebiega przez Wisłę - ani koleją średnicową ani obwodową

1. Osobne oznaczenie dla wieczornych kursów zjazdowych.
2. Poranne kursy skierowane do Warszawy Gdańskiej w celu umożliwienia przesiadki do metra.
3. Wybrane kursy.
4. Linia kursowała dwoma wariantami: S3C przez Warszawę Centralną i S3S przez Warszawę Śródmieście.
5. Kursy tylko w dni powszednie (do Wieliszewa zastąpione przez linię S3).
6. Uruchomienie linii specjalnej w związku z powodziami i zamknięciem Wału Miedzeszyńskiego.
7. Osobne oznaczenie dla skróconych kursów.

Linia S1[edytuj | edytuj kod]

Linia powstała w październiku 2005 na trasie Warszawa FalenicaWarszawa Wschodnia - Warszawa Zachodnia.

Od września do grudnia 2010 linia S1 kursowała na trasie Otwock - Warszawa Falenica - Warszawa Wschodnia.

Od grudnia 2010 linia S1 kursuje na trasie z Otwocka przez Warszawę Wschodnią i Warszawę Zachodnią do Pruszkowa przez 7 dni w tygodniu[3].

Stacja/Przystanek Miejscowość/Dzielnica
Śródborów (okresowo) Otwock
Otwock Otwock
Świder Otwock
Józefów Józefów
Michalin Józefów
Warszawa Falenica Warszawa Wawer
Warszawa Miedzeszyn Warszawa Wawer
Warszawa Radość Warszawa Wawer
Warszawa Międzylesie Warszawa Wawer
Warszawa Anin Warszawa Wawer
Warszawa Wawer Warszawa Wawer
Warszawa Gocławek Warszawa Wawer
Warszawa Olszynka Grochowska Warszawa Praga-Południe
Warszawa Wschodnia Warszawa Praga-Północ
Warszawa Stadion Warszawa Praga-Południe
Warszawa Powiśle Warszawa Śródmieście
Warszawa Śródmieście Warszawa Śródmieście
Warszawa Ochota Warszawa Ochota
Warszawa Zachodnia Warszawa Ochota
Warszawa Włochy Warszawa Włochy
Warszawa Ursus Warszawa Ursus
Warszawa Ursus - Niedźwiadek Warszawa Ursus
Piastów Piastów
Pruszków Pruszków

Linia S2[edytuj | edytuj kod]

Linia powstała w lipcu 2006 na trasie PruszkówWarszawa ZachodniaSulejówek Miłosna.

Od grudnia 2010 do maja 2012 linia kursowała na skróconej trasie między Warszawą Zachodnią i Sulejówkiem Miłosną. Trasa ta uległa zmianie, ponieważ w roku rozkładowym 2010/2011 było planowane wydłużenie linii S2 do portu lotniczego im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Dzięki zmianie trasy godziny rozkładowe dla nowej trasy były zarezerwowane i gdy tylko został oddany do użytku tunel oraz stacja pod portem lotniczym linia S2 mogła rozpocząć kursy na swojej nowej trasie.

1 czerwca 2012 kursuje na trasie Warszawa Lotnisko Chopina - Warszawa Zachodnia - Sulejówek Miłosna. [4].

Stacja/Przystanek Miejscowość/Dzielnica
Warszawa Lotnisko Chopina Warszawa Włochy
Warszawa Służewiec Warszawa Mokotów
Warszawa Żwirki i Wigury Warszawa Ochota
Warszawa Rakowiec Warszawa Ochota
Warszawa Aleje Jerozolimskie Warszawa Ochota
Warszawa Zachodnia Warszawa Ochota
Warszawa Ochota Warszawa Ochota
Warszawa Śródmieście Warszawa Śródmieście
Warszawa Powiśle Warszawa Śródmieście
Warszawa Stadion Warszawa Praga-Południe
Warszawa Wschodnia Warszawa Praga-Północ
Warszawa Rembertów Warszawa Rembertów
Warszawa Wesoła Warszawa Wesoła
Warszawa Wola Grzybowska Warszawa Wesoła
Sulejówek Sulejówek
Sulejówek Miłosna Sulejówek Miłosna

Linia S3[edytuj | edytuj kod]

Linia ze stacji Warszawa Lotnisko Chopina do Legionowa (niektóre kursy do Legionowa Piaski) została uruchomiona 1 czerwca 2012 z dwoma wariantami S3c i S3s. Większość pociągów linii S3 kursowała przez Warszawę Centralną (S3c/S3C), co oznaczało, że omijały pozostałe stacje linii średnicowej[5]. Pozostałe kursy były prowadzone przez Warszawę Śródmieście (S3s/S3S), obsługując także stacje Warszawa Ochota, Warszawa Powiśle i Warszawa Stadion. Czas przejazdu z lotniska Chopina do Warszawy Centralnej wynosił 20 minut, do Warszawy Śródmieście – 22 minuty. 9 grudnia wraz z wejściem nowego rozkładu jazdy linia S3 została ujednolicona, tzn. wszystkie kursy (oprócz jednego) zostały skierowane przez Dworzec Centralny[6]. Od 10 lutego 2013 pojedyncze kursy były kierowane przez Warszawę Śródmieście.

Od 1 maja 2013 w dni świąteczne linia została przedłużona do Wieliszewa z powodu zawieszenia kursowania linii S9 w dni świąteczne.

Stacja/Przystanek Miejscowość/Dzielnica
 
Warszawa Lotnisko Chopina Warszawa Włochy
Warszawa Służewiec Warszawa Mokotów
Warszawa Żwirki i Wigury Warszawa Ochota
Warszawa Rakowiec Warszawa Ochota
Warszawa Aleje Jerozolimskie Warszawa Ochota
Warszawa Zachodnia Warszawa Ochota
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Warszawa Ochota Warszawa Ochota
 
 
 
Warszawa Śródmieście Warszawa Śródmieście
 
Warszawa Centralna Warszawa Śródmieście
Warszawa Powiśle Warszawa Śródmieście
 
 
 
Warszawa Stadion Warszawa Praga-Południe
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Warszawa Wschodnia Warszawa Praga-Północ
 
 
 
 
 
 
 
Warszawa Praga Warszawa Targówek
 
 
 
 
 
 
 
Warszawa Toruńska Warszawa Białołęka
 
 
 
 
 
 
 
Warszawa Żerań Warszawa Białołęka
 
 
 
 
 
 
 
Warszawa Płudy Warszawa Białołęka
 
 
 
 
 
 
 
Warszawa Choszczówka Warszawa Białołęka
 
 
 
 
 
 
 
Legionowo Legionowo
 
 
 
 
 
 
 
Legionowo Piaski Legionowo
 
 
 
 
 
 
 
Michałów Reginów Michałów Reginów
 
 
 
 
 
 
 
Wieliszew Wieliszew Kolonia

Linia S9[edytuj | edytuj kod]

Linia powstała w marcu 2010 roku na trasie Warszawa Gdańska - Legionowo Piaski. W maju 2010 została przedłużona do stacji Wieliszew. Do grudnia 2011 roku była obsługiwana przez Koleje Mazowieckie. Obecnie wszystkie kursy realizowane są przez Szybką Kolej Miejską Sp. z o.o. Od 3 września 2012 roku linia kursowała z Warszawy Zachodniej.[7] Od 1 maja 2013 linia przestała kursować w dni świąteczne (do Wieliszewa zastąpiona przez linię S3). Od 12 września 2013 linia kursuje tylko do Legionowa Piaski.

Stacja/Przystanek Miejscowość/Dzielnica
Warszawa Zachodnia Warszawa Wola
Warszawa Kasprzaka Warszawa Wola
Warszawa Koło Warszawa Wola
Warszawa Gdańska Warszawa Śródmieście
Warszawa Zoo Warszawa Praga-Północ
Warszawa Praga Warszawa Targówek
Warszawa Toruńska Warszawa Targówek/Białołęka
Warszawa Żerań Warszawa Białołęka
Warszawa Płudy Warszawa Białołęka
Warszawa Choszczówka Warszawa Białołęka
Legionowo Legionowo
Legionowo Piaski Legionowo

Tabor[edytuj | edytuj kod]

Oznaczenie SKM Oznaczenie wg UIC Numery boczne Liczba Liczba członów Liczba miejsc siedzących/ogółem Zdjęcie Eksploatacja
14WE 2 12 101-108 6 z 8 3 192/447 SKM 14WE jozefow 4.jpg od 2005
19WE 2 15 301-304 4 4 182/702 19 WE-SKM Warszawa (1).JPG od 2010
27WE 2 16 401-413 13 6 274/901 SKM S9 Pludy.JPG od 2011
35WE 2 16 501-506 9 6 218/903 SKM 35WE-001 - S1 (23).JPG od 2012
Information icon.svg Zobacz więcej w artykule Szybka Kolej Miejska Sp. z o.o., w sekcji Tabor.

Rozbudowa sieci[edytuj | edytuj kod]

Piaseczno[edytuj | edytuj kod]

Dyrektor ZTM poinformował w maju 2011, że mają miejsce działania, mające na celu otwarcie linii SKM do Piaseczna. Uruchomienie linii nastąpi dopiero po stworzeniu przez PKP PLK możliwości zawracania składów w Piasecznie [8].

Lotnisko Modlin[edytuj | edytuj kod]

Po otwarciu 1 czerwca 2012 stacji kolejowej Warszawa Lotnisko Chopina została uruchomiona linia S3. Linia ta miała zostać przedłużona w 2012 z Legionowa do portu lotniczego Modlin w Nowym Dworze Mazowieckim [8]. Połączenia te miały być realizowane przez spółkę Koleje Mazowieckie.[potrzebne źródło]

Ogólne plany[edytuj | edytuj kod]

Obecnie realizowana jest rozbudowa systemu SKM, która polega na następujących działaniach:

  • budowa nowych przystanków na istniejących trasach na obszarach gęsto zamieszkanych;
  • remont istniejących zniszczonych przystanków, by je oddać do użytku po dziesiątkach lat nieużytku;
  • przebudowa i budowanie nowych torów, by zwiększona liczba pociągów nie kolidowała z koleją regionalną i dalekobieżną;
  • tworzenie nowych linii;
  • zakup taboru do obsługi nowych linii.

Stan docelowy[edytuj | edytuj kod]

Od około 2000 trwają dyskusje publiczne w prasie warszawskiej i urzędowe w ZTM i SKM na temat przyszłościowego wyglądu systemu SKM w Warszawie.

Plany rozbudowy SKM (z października 2007[9], lipca 2008[10] oraz maja 2009[11]) przewidują powstanie nowych linii (lub przedłużeń istniejących) także do:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biuro Zarządu Miasta Stołecznego Warszawy: Cele strategiczne w zakresie ochrony środowiska dla miasta stołecznego Warszawy, Warszawa 2002
  • Biuro Zrównoważonego Transportu Polskiego Klubu Ekologicznego: Ulotka „Koleją po Warszawie!” 2002
  • Frankowski S.: Jak ożenić kolej z miastem, Przegląd Techniczny nr 41/1986
  • Frontczak F., Kluczborski S., Kuligowski K., Skoniecki J., Wasilewicz W.: 50 lat elektryfikacji PKP, WKŁ, Warszawa 1989
  • Hadaj M.: Kolej wygodniejsza od metra / Pojechaliśmy pociągiem SKM, Życie Warszawy 24-25.9.2005 r.
  • Hadaj M.: Ministerstwo musi pomóc – rozmowa z Adamem Fularzem, Życie Warszawy 10.12.2003
  • Hadaj M.: Pierwszy pociąg za dziewięć miesięcy, Życie Warszawy 15.11.2004
  • Hadaj M.: Rozkręcanie szybkiej kolei, Życie Warszawy 21-22.2.2004
  • Hadaj M.: SKM czyli Szansa Kompletnie zMarnowana, Życie Warszawy 6-7.5.2006
  • Hadaj M.: Szybka Kolej Miejska zaczęła ostre hamowanie, Życie Warszawy
  • Hadaj M.: Szybka kolej od września, Życie Warszawy 23.6.2005
  • Hadaj M.: Zróbmy metro z kolei, Życie Warszawy 10.12.2003 r.
  • Jaszczyński K.: Metropoliten inżyniera Taubego, Stolica nr 10/2007
  • Kucharzewski M.: Szybka Klapa Miejska, Super Express 20-21.5.2006
  • Majszyk M.: Rozłożyli się na rozkładach, Rzeczpospolita 10-11.11.2005
  • Majszyk M., Krzemiński J.: Afera wagonowa w ratuszu, Rzeczpospolita 2006
  • Majszyk M., Krzemiński J.: Pasażerowie uciekli, Rzeczpospolita 6.2.2006
  • Mężyński A.: Szybko zrobieni w pociąg, Super Express, 13.10.2005
  • Potapowicz S.: Warszawska metropolia XXI wieku, Platforma Obywatelska – Mój folder 7.7.2001
  • Romanowicz A.: Dworce i przystanki kolejowe, Wydawnictwo Arkady Warszawa 1970
  • Strategia rozwoju m. st. Warszawy do 2020 roku – projekt.
  • Śmietana K.: Od lipca Szybka Kolej Miejska do Pruszkowa, Gazeta Wyborcza Stołeczna 21.5.2006
  • Śmietana K.: Spółka na szynach, Gazeta Wyborcza Stołeczna 2004
  • Śmietana K.: Szybka Klapa Miejska, Gazeta Wyborcza Stołeczna nr 4.10.2005
  • Śmietana K.: Szybka Kolej Miejska – przedwyborczy hit, który nie wypalił, Gazeta Wyborcza Stołeczna nr 5.10.2005
  • Wodzicki R.: Kolej na kolej, Środowisko nr 5/2000
  • Wodzicki R.: Nowe oznakowanie trakcyjnego taboru kolejowego, Transport i Komunikacja nr 6/2007
  • Wodzicki R.: Opinia na temat „kolejki typu metro” dla zainteresowanych Dniem Ziemi 2003, Polskie Naukowo-Techniczne Towarzystwo Eksploatacyjne, Warszawa 16 lutego 2003
  • Wodzicki R.: Kształtowanie potencjału eksploatacyjnego warszawskiego węzła kolejowego, Technika Transportu Szynowego nr 5/2003; skrót referatu z konferencji międzynarodowej we Wrocławiu
  • Wodzicki R.: Wymysł Kaczyńskiego ? Nowy tabor dla SKM Warszawa, Świat Kolei nr 12/2005
  • Wodzicki R.: Kolej miejska w Warszawie, Przegląd Komunikacyjny nr 2/2006
  • Wodzicki R.: Warszawska kolej miejska – pierwsze doświadczenia, Transport i Komunikacja nr 2/2006
  • Wodzicki R.: Co to są szybkie koleje miejskie ? Język, zasady i pozory, Transport i Komunikacja nr 2/2006
  • Województwo chce przejąć składy SKM, Dziennik Europa Świat Warszawa 14.11.2007
  • Wołek M.: Uwarunkowania integracji systemów transportu zbiorowego, IV Ogólnopolskie Forum Dyskusyjne Stowarzyszenia Samorządów na Rzecz Kolei Lokalnych, Warszawa 12-13.6.2006

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]