Szyk (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szyk
Zabytkowy kościół w Szyku
Zabytkowy kościół w Szyku
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Jodłownik
Sołectwo Szyk
Wysokość 370[1] m n.p.m.
Strefa numeracyjna (+48) 18
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0430717
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Szyk
Szyk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szyk
Szyk
Ziemia 49°48′N 20°19′E/49,800000 20,316667Na mapach: 49°48′N 20°19′E/49,800000 20,316667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ogólny widok miejscowości

Szykwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Jodłownik. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś Szyk położona jest w dolinie rzeki Tarnawka, na granicy dwóch mezororegionów; Beskidu Wyspowego i Pogórza Wiśnickiego[2], na północ od Kostrzy (730 m), a na południe od wzgórza Krzemionka (439 m). Zabudowania wsi zlokalizowane są głównie wzdłuż dwóch prawobrzeżnych dopływów Tarnawki[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o wsi Szyk pochodzą z I połowy XIII w. Miejscowość stanowiła wtedy własność rycerską[3]. Zdaniem językoznawców nazwa wsi pochodzi od określeń formacji wojskowych z czasów średniowiecza[1]. Pod koniec XIV w. Szyk należał do Mikołaja Mitoty z Chodynic i Dąbrowicy (herbu Pilawa)[4].

Powstanie parafii w Szyku datuje się na lata 1358-1373 z fundacji rycerskiego rodu Lasockich, właścicieli dóbr ziemskich w Szyku i Lasocicach. Wzmianka w dokumencie z 1492, wspominająca budowę kościoła w Szyku w 1209 r. uznawana jest przez historyków za pomyłkę[3]. W poł. XVI w. działał tu zbór ariański braci polskich, wieś była jednym z ich głównych ośrodków na limanowszczyźnie.[5]

Warto również zauważyć, że od końca XVI wieku działała w Szyku szkoła parafialna[1].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Najcenniejszym obiektem we wsi jest zabytkowy drewniany, kryty gontem kościół pw. Św. Barbary i św. Stanisława Biskupa, pochodzący prawdopodobnie z I. połowy XVII w. Wewnątrz podziwiać można datowany na lata 1520-1530, namalowany na deskach lipowych obraz Matka Boża z Dzieciątkiem, który zajmuje dość ważne miejsce w kręgu zabytków małopolskiego malarstwa gotycko-renesansowego[4]. Kościół znajduje się na Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.

W Szyku znajduje się również pracownia rzeźbiarska Elżbiety i Piotra Zbrożków. Artyści – absolwenci Wydziału Rzeźby krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych – w swojej twórczości stosują, oprócz tradycyjnych materiałów, unikatowe techniki własne wykorzystując słomę, papier czy łyko[4].

Na wschodnim zboczu doliny Tarnawki znajduje się w szyku oryginalny ostaniec zwany Diabelskim Kamieniem[6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 A. Matuszczyk, "Beskid...", s. 208
  2. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  3. 3,0 3,1 3,2 P. Skoczek, "Parafie...", s. 56
  4. 4,0 4,1 4,2 Informacja o Szyku na stronie Gminy Jodłownik (pol.). [dostęp 2010-12-16].
  5. Dariusz Gacek Beskid Wyspowy. Przewodnik wyd. Rewasz, 2012, ISBN 978-83-62460-25-0 s. 23
  6. Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza Rewasz, 2008, s. 208. ISBN 978-83-88383-43-4.
  2. Piotr Skoczek: Parafie Ziemi Limanowskiej. Proszówki: Prowincjonalna Oficyna Wydawnicza, 2009, s. 56-60. ISBN 978-83-88383-43-4.