Szyszkowcowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szyszkowcowate
Cordylidae
Mertens, 1937
Szyszkowiec olbrzymi (Cordylus giganteus lub Smaug giganteus)
Szyszkowiec olbrzymi (Cordylus giganteus lub Smaug giganteus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada gady
Rząd łuskonośne
Rodzina szyszkowcowate
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Szyszkowcowate, jaszczurki kolczaste (Cordylidae) — rodzina naziemnych jaszczurek z rzędu łuskonośnych (Squamata).

Opis 
Charakteryzują się dużymi, dachówkowato nakładającymi się na siebie łuskami, zakończonymi grubymi, ostrymi i sterczącymi kolcami stanowiącymi ochronę przed napastnikami. Łuski na ciele tworzą regularne pierścienie. Ich rozsunięcie umożliwia jaszczurce celowe zaklinowanie się w szczelinie skalnej, co praktycznie uniemożliwia drapieżnikowi wyciągnięcie gada. Największe łuski pokrywają tył głowy i ogon. Brak zdolności do autotomii. Różnorodnie ubarwione, niektóre bardzo kolorowe. Pod tarczkami głowowymi i pod łuskami płytki osteodermalne. Język mały, zaokrąglony, pokryty brodawkami. Odnóża pięciopalczaste, zakończone pazurkami. U niektórych gatunków odnóża zredukowane do dwóch palców. Na tylnych kończynach otwory gruczołów udowych.
Rozmiary 
Długość głowy i tułowia od 5 do 20 cm, całkowita długość ciała wraz z ogonem do 40 cm (szyszkowiec olbrzymi)
Biotop 
Stepy i sawanny, tereny skaliste
Pokarm 
Głównie owadożerne, ale niektóre zjadają również rośliny
Zachowanie 
Aktywne w dzień
Rozmnażanie 
jajożyworodne, z wyjątkiem jajorodnego rodzaju Platysaurus
Występowanie 
Wschodnia i południowa Afryka

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Podrodziny i rodzaje według Stanleya i współpracowników (2011).

Podrodzina: Platysaurinae

Podrodzina: Cordylinae

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Hanna Dobrowolska: Gady. Warszawa: Państwowe Wydaw. Naukowe, 1981. ISBN 83-01-00957-8.
  2. Włodzimierz Juszczyk: Gady i płazy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986. ISBN 83-214-0464-2.
  3. Higher taxa: Cordylidae (ang.). The Reptile Database. [dostęp 5 stycznia 2013].
  4. Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  5. Edward L. Stanley, Aaron M. Bauer, Todd R. Jackman, William R. Branch i P. Le Fras N. Mouton. Between a rock and a hard polytomy: Rapid radiation in the rupicolous girdled lizards (Squamata: Cordylidae). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 58 (1), s. 53–70, 2011. doi:10.1016/j.ympev.2010.08.024 (ang.).