Tążyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tążyna
Tążyna między Aleksandrowem Kujawskim a Otloczynem
Tążyna między Aleksandrowem Kujawskim a Otloczynem
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 49,8 km
Powierzchnia zlewni 495,8 km²
Źródło
Miejsce mokradła nazywane „Błotami Ostrowskimi”
Ujście
Recypient Wisła
Miejsce w miejscowości Otłoczyn
Współrzędne 52°54′59″N 18°44′41″E/52,916389 18,744722
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ujście
ujście

Tążynarzeka, lewobrzeżny dopływ Wisły o długości 49,8 km i powierzchni zlewni: 495,8 km².

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Tążyna (zwana również Tonczyną) jest lewobrzeżnym dopływem Wisły, stanowiąc na ujściowym odcinku południowo-wschodnią granicę Puszczy Bydgoskiej[1]. Wypływa z mokradeł nazywanych „Błotami Ostrowskimi”. Górny odcinek to Kanał Parchański, dalej płynie meandrami w niecce Tążyny. Ujście do Wisły następuje w miejscowości Otłoczyn położonej w centrum Niziny Ciechocińskiej (od wieków potocznie zwanej otłoczynami).

Pod względem hydrograficznym można wyróżnić dwa odcinki[2]:

  1. związany z odpływem wód powierzchniowych z Równiny Inowrocławskiej;
  2. pradolinny z wyraźnie wyciętą doliną, związany głównie z dopływem wód gruntowych.

Obszar dorzecza Tążyny, wykazujący asymetrię, wynosi 495,6 km2, w tym lasy zajmują 10%, a łąki 13% powierzchni[2]. Długość strugi wynosi 49,8 km, a jej spadek w górnym biegu na odcinku od wsi Brudnia do Ostrowa wynosi 0,14‰, na krawędzi wysoczyzny - osiąga 0,77‰, a na odcinku pradolinnym 2,3‰, w dolnym zaś biegu 1‰[2].

Rolę retencyjną wód w dorzeczu Tążyny spełniają obok nielicznych jezior pokłady torfów, które zalegają m.in. koło wsi Osówko, jezior Ostrowąs i Świętego oraz w dolinie Tążyny w jej środkowym i dolnym biegu. Szerokość koryta Tążyny koło wodowskazu Otłoczynek wynosi 4 m, przy stanie wody 44 cm i średniej głębokości 20 cm[2].

Dopływy Tążyny biorą swój początek z wysoczyzny morenowej, przy czym prawostronne dopływy są zasobniejsze w wodę aniżeli lewostronne[2]. Przeważnie są to cieki okresowe. W dolnym odcinku koło wsi Wołuszewo uchodzą do Tążyny dwa rowy, odwadniające tereny koło Ciechocinka. W dolnym biegu, gdzie rzeka przepływa przez Puszczę Bydgoską, nie rozwinęły się żadne większe dopływy ze względu na przepuszczalność materiałów budujących terasy doliny Wisły[2].

Czystość wód[edytuj | edytuj kod]

Stan czystości rzeki został sklasyfikowany jako nieodpowiadający normom pod względem fizykochemicznym i bakteriologicznym. Wpływ na jakość wód mają spływy z okolicznych pól i łąk. Rzeka odbiera niedostatecznie oczyszczone ścieki z Przybranowa (ok. 6,0 tys. m³/rok), Służewa (ok. 2,0 tys. m³/rok) i nieoczyszczone ścieki z Aleksandrowa Kujawskiego w ilości ok. 19,5 tys. m³/rok. Odbiera również ścieki poprzez system rowów melioracyjnych z nieskanalizowanych gospodarstw gmin Zakrzewo i Koneck. Całoroczna analiza zawartości chlorofilu w wodach określiła stan czystości odpowiadający II klasie[3].

Powyżej i poniżej Aleksandrowa Kujawskiego wody Tążyny są sklasyfikowane jako nie odpowiadające normom, pomimo że w mieście pracuje nowoczesna mechaniczno-biologiczna oczyszczalnia ścieków, którą oddano do użytku w połowie 1997 roku. Obiekt ten odbiera ok. 485 tys. m³ ścieków z terenu miasta. Około 90% zlewni rzeki to obszar bezleśny.

W związku z budową autostrady A1 planowane jest zlikwidowanie ujęcia wody Kuczek (dostarcza wodę pitną dla Aleksandrowa, Ciechocinka oraz wszystkich miejscowości gminy Aleksandrów Kujawski położonych w Nizinie Ciechocińskiej) i budowa nowego w Otłoczynie nad Tążyną.

Mała Tążyna[edytuj | edytuj kod]

Mała Łążyna to dopływ Tążyny o całkowitej długości 21,3 km. Jej źródła znajdują się w okolicach Łowiczek. Powierzchnia zlewni wynosi 85 km². Wody rzeki są sklasyfikowane jako nie odpowiadające normom, także pod względem sanitarnym.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Umiński Janusz: Puszcza Bydgoska – szlaki turystyczne. Wydawnictwo PTTK „Kraj”. Warszawa 1983. ISBN 83-7005-009-3
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Wody powierzchniowe Torunia i jego okolic [w:] Toruń i jego okolice. Studia geograficzne i przyrodnicze. Acta Universitatis Nicolai Copernici. Nauki Matematyczno-Przyrodnicze, Zeszyt 32. Geografia X. Toruń 1973
  3. WIOŚ BYDGOSZCZ – RAPORT 1999 – CZĘŚĆ VI.