Tęcznik liszkarz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tęcznik liszkarz
Calosoma sycophanta
Linnaeus, 1758
Tęcznik liszkarz
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada uskrzydlone
Rząd chrząszcze
Podrząd chrząszcze drapieżne
Rodzina biegaczowate
Podrodzina Carabinae
Plemię Carabini
Rodzaj Calosoma
Gatunek tęcznik liszkarz

Tęcznik liszkarz, liszkarz tęcznik[1] (Calosoma sycophanta) – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych i plemienia Carabini. W Polsce objęty jest częściową ochroną gatunkową[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Osiąga od 18 do 35 mm długości. Wyróżnia się boczną obwódką przedplecza zanikającą na krótko przed jego podstawą. Ciało czarne z niebieskawym zabarwieniem[3]. Pokrywy skrzydeł określane jako metalicznie zielonozłote[3], szmaragdowozielone z czerwonozłotym metalicznym połyskiem, przedplecze niebieskie lub czarnoniebieskie, spód ciała granatowy[4] lub niebieskozielone, niekiedy czerwonawe[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Jeden z najbardziej pożytecznych owadów europejskiej fauny. Larwy i owady dorosłe z powodu swej żarłoczności niszczą olbrzymie ilości larw, poczwarek i gąsienic brudnicy nieparki, brudnicy mniszki, strzygoni choinówki, barczatki sosnówki, poprocha cetyniaka i innych gatunków żerujących na drzewach. Tęcznik żyje w formie dorosłej ok. 2-3 lata i w tym czasie jeden osobnik zjada 200-400 gąsienic lub poczwarek leśnych owadów (larwa przed przepoczwarzeniem pożera ich dodatkowo około 40)[4]. Zarówno larwy jak i dorosłe dobrze biegają po drzewach. Jesienią zagrzebują się w glebie do 0,5 m i tak zimują. Najczęściej można go spotkać w borach sosnowych do wysokości 1500 m n.p.m.[potrzebne źródło].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Naturanlny zasięg tego chrząszcza obejmuje Palearktykę, gdzie znaleziony został w krajach takich jak: Albania, Armenia, Austria, Belgia, Bośnia i Hercegowina, Bułgaria, chiński Xinjiang, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Francja, Wielka Brytania, Niemcy, Grecja, Węgry, Iran, Włochy, Kirgistan, Kazachstan, Łotwa, Litwa, Macedonia, Mołdawia, Maroko, Holandia, Polska, Portugalia, Rumunia, Rosja, Słowacja, Słowenia, Hiszpania, Szwecja, Syria, Szwajcaria, Tadżykistan, Turkmenistan, Turcja, Tunezja, Ukraina i Uzbekistan[6]. Z powodzeniem introdukowany został do Stanów Zjednoczonych w celu biokontroli tamtejszych szkodliwych gąsienic[3].

Przypisy

  1. Jiri Zahradnik: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000, s. 134.
  2. Dz.U. 2014 poz. 1348 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. [dostęp 2014-10-08].
  3. 3,0 3,1 3,2 Jürgen Trautner, Kartin Geigenmüller: Tiger Beetles, Ground Beetles. Ilustrated Key to the Cicindellidae and Carabidae of Europe. Josef Margraf, 1987.
  4. 4,0 4,1 Świat zwierząt. Ladislav Korbel (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 1993, s. 124. ISBN 83-7073-036-1.
  5. Roland Gerstmeier: Przewodnik kieszonkowy: Chrząszcze. Rozpoznawanie i oznaczanie. Warszawa: Multico, s. 8. ISBN 83-7073-105-8.
  6. Calosoma sycophanta w Carabidae of the World. [dostęp 2014-01-03].