Tęczowy Wąż

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aborygeńskie malowidło naskalne przedstawiające Tęczowego Węża

Tęczowy Wąż (ang. Rainbow Serpent) – jedna z najważniejszych postaci mitologicznych Australii.

Tęczowy Wąż, zamieszkujący studnie artezyjskie, rządzi najcenniejszym na pustyni dobrem – wodą. Nieprzewidywalny rywal niezmiennego Słońca, napełnia źródła i pełzając po ziemi tworzy strumienie.

W opowieściach z Czasu Snu Wąż przybył spod ziemi, rozpychając ją i stwarzając przy tym wysokie góry. Znany jest jako Ngalyod pośród Gunwinggu i Borlung wśród plemienia Miali.

Mity o nim róznią się w zależności od warunków klimatycznych – plemiona z okolic nawiedzanych przez monsuny opowiadają bardzo dramatyczne historie o Wężu, Słońcu i wietrze, podczas gdy plemiona pustynne nie doświadczają tak wyraźnych zmian pogody, co ma odzwierciedlenie w opowiadanych przez nich historiach.

Tęczowy Wąż jest obrońcą ludzi i jednocześnie okrutnie ich karze za złamanie prawa. Opowieści o nim mają zwykle związek z ziemią, wodą, więzami społecznymi i płodnością.

Imiona i Oblicza[edytuj | edytuj kod]

Czczony przez różne plemiona, jest znany pod różnymi nazwami. Lud Adnyamathanha czci bóstwo pod imieniem Akkura i opisuję go jako wielkiego węża z łbem porośniętym grzywą i ostrymi kłami. Mieszkańcy Pustyni Zachodniej nazywają go Wonambi. Najczęściej jednak nazywany jest Kunmanggur. Jest to słowo nieprzetłumaczalne, ale można rozważać takie znaczenia jak; Kanamgek, czyli "ten który odwiecznie działa"; Dimgek czyli "ten, który jest teraz działa"; oraz Kulaitj, co znaczy, że Tęczowy wąż jest Pramatką.

Mit o sprowadzaniu deszczu[edytuj | edytuj kod]

Aborygeni wierzyli, że to właśnie Tęczowy Wąż sprowadza na ziemie deszcz. Gdy jednak nie chciał robić tego z własnej woli, Aborygeni odprawiali specjalny rytuał. Wierzono, że wódz deszczu Atajinjina musi wprowadzić młodego człowieka do paszczy węża, a ten musi tam spędzić dwa lata. Przez ten czas zbierał w żołądku gada tzw. takula. Gdy zebrał ich dostaczenie wiele, wódz deszczów sprawiał, że wąż wypluwał młodzieńca z powrotem na brzeg. Ten za pomocą zebranych takula przemieniał się w chmurę i wstępował do nieba. Tam, stając na głowie, wypuszczał takula ze swych włosów czym powodował deszcz.

Mit o śmierci Tęczowego Węża[edytuj | edytuj kod]

Jedną z opowieści związanych z końcem życia Tęczowego Węża jest mit o Djiniminie, małym latającym lisie. Mały lis posiadał dwie żony, małe tęcze. Żony skarżyły się na brak satysfakcji w pożyciu, a po pewnym czasie Mały lis zorientował się, że zdradzają go z Tęczowym Wężem. Pewnego dnia, gdy wrócił z polowania i zaczął przyrządzać zdobycz, zorientował się gdzie są jego żony. Poszedł ich śladem i zobaczył je na szczycie wzgórza. Zawołał żeby rzuciły mu line, a gdy począł się wspinać te przecięły ją i Mały lis zabił się spadając na skały. Ten jednak zdołał zebrać szczątki swego ciała i śpiewając powrócił do życia. Odnalazł Tęczowego Węża i uśmiercił go przebijając jego ciało włócznią. Wtedy Tęczowy Wąż upadł do wody i tam już pozostał.

Tęczowy Wąż w innych kultach[edytuj | edytuj kod]

Postać tęczowego gada spotykana jest nie tylko w mitologii Aborygenów. W mitologii starożytnych Chin również spotyka się tęczowego gada, zwanego Tęczowym Smokiem Hong. W kulcie Voodoo tęczowy wąż nazywany jest Ayida-Weddo. Kazimierz Moszyński wspomina, że w słowiańskich wierzeniach ludowych tęcza była uważana za króla bądź cara wężów. Słowianie uważali też, że tęcza to smok wypijający wodę z jezior i rzek, którą przekazuje do chmur.

Tęczowy Wąż w popkulturze[edytuj | edytuj kod]

Imieniem tęczowego węża jest nazwany odbywający się co roku festiwal muzyki elektronicznej w Victorii w Australii oraz niemiecki zespół wykonujący muzykę elektroniczną.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

http://www.rainbowserpent.net/ strona Festiwalu Rainbow Serpent

http://www.rainbow-serpent.de/ strona zespołu