Tłusty czwartek
| Tłusty czwartek | |
 Polskie pączki |
|
| Dzień | ostatni czwartek przed wielkim postem |
| w 2012 | 16 lutego |
| w 2013 | 7 lutego |
| w 2014 | 27 lutego |
| Symbole |
pączki, faworki |
| Inne nazwy | Combrowy Czwartek |
.jpg)
Tłusty czwartek – w kalendarzu chrześcijańskim ostatni czwartek przed wielkim postem, znany także jako zapusty. Tłusty czwartek rozpoczyna ostatni tydzień karnawału. W Polsce oraz w katolickiej części Niemiec, wedle tradycji, w tym dniu dozwolone jest objadanie się.
Ponieważ data tłustego czwartku zależy od daty Wielkanocy, dzień ten jest świętem ruchomym. Następny czwartek jest czwartkiem po Środzie Popielcowej i należy do okresu wielkiego postu, podczas którego chrześcijanie ze względów religijnych (pokutnych), jako przygotowanie do Świąt Wielkiejnocy powinni zachowywać wstrzemięźliwość jako wyraz umartwienia.
Najpopularniejsze potrawy to pączki i faworki, zwane również w niektórych regionach chrustem lub chruścikami. Dawniej objadano się pączkami nadziewanymi słoniną, boczkiem i mięsem, które obficie zapijano wódką.
Staropolskie przysłowie mówi: Powiedział Bartek, że dziś tłusty czwartek, a Bartkowa uwierzyła, dobrych pączków nasmażyła. Według jednego z przesądów, jeśli ktoś w tłusty czwartek nie zje ani jednego pączka – w dalszym życiu nie będzie mu się wiodło.
Poniższa tabelka przedstawia przypadanie tłustego czwartku w kolejnych latach.
| Rok | Data |
|---|---|
| 2012 | 16 lutego |
| 2013 | 7 lutego |
| 2014 | 27 lutego |
| 2015 | 12 lutego |
| 2016 | 4 lutego |
| 2017 | 23 lutego |
| 2018 | 8 lutego |
| 2019 | 28 lutego |
Spis treści |
Historia święta [edytuj]
Geneza tłustego czwartku sięga starożytności. Był to dzień, w którym świętowano odejście zimy i nadejście wiosny. Ucztowanie opierało się na jedzeniu tłustych potraw, szczególnie mięs oraz piciu wina, a zagryzkę stanowiły pączki przygotowywane z ciasta chlebowego i nadziewane słoniną. Rzymianie obchodzili w ten sposób raz w roku tzw. tłusty dzień[1][2].
W specyficzny sposób obchodzono tłusty czwartek w Małopolsce. Nazywany on był wówczas combrowym czwartkiem. Według legendy nazwa pochodzi od nazwiska żyjącego w XVII wieku krakowskiego burmistrza Combra, złego i surowego dla kobiet mających swoje kramy i handlujących na krakowskim rynku. Mówiono: Pan Bóg wysoko a król daleko, któż nas zasłoni przed Combrem. Umarł on podobno w tłusty czwartek[3]. W każdą rocznicę śmierci przekupki na targu urządzały więc huczną zabawę i tańce. Podczas zabawy zaczepiały przechodzących tamtędy mężczyzn, których zmuszały do tańca lub do oddawania wierzchniej odzieży w zamian za krzywdy, jakie wyrządził Combr.
Około XVI wieku w Polsce pojawił się zwyczaj jedzenia pączków w wersji słodkiej. Wyglądały one nadal nieco inaczej niż obecnie – w środku miały bowiem ukryty mały orzeszek lub migdał. Ten, kto trafił na taki szczęśliwy pączek, miał cieszyć się dostatkiem i powodzeniem.
Niektórzy twierdzą, że idealny pączek jest lekko zapadnięty i ma jasną obwódkę dookoła – to świadczy o tym, że wypiekany był na świeżym oleju[4][5].
Nawiązania w kulturze [edytuj]
- Wiersz Władysława Broniewskiego Tłusty Czwartek[6].
- 15 lutego 2007 firma Google umieściła na stronie głównej polskiej wersji wyszukiwarki okazjonalne logo (tzw. doodle) związane z tłustym czwartkiem[7]. Był to pierwszy przypadek modyfikacji znaku graficznego Google dla polskojęzycznych użytkowników tego narzędzia. Na logo zamiast dwóch liter "o" widoczne były pączki. W następnych latach w tłusty czwartek logo nie było już zmieniane.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ http://historia.org.pl/2011/03/03/552/
- ↑ http://www.wiadomosci24.pl/artykul/tlusty_czwartek_szalenstwo_smakow_125742.html
- ↑ http://tarnowskikurierkulturalny.blox.pl/2010/02/Tlusty-Czwartek-8211-zwyczaje-i-obyczaje.html
- ↑ http://www.tipy.pl/artykul_15447,skad-wzial-sie-tlusty-czwartek.html
- ↑ http://interia360.pl/artykul/tlusty-czwartek,18521
- ↑ http://jarmila09.wordpress.com/2010/02/11/tlusty-czwartek-wl-broniewskiego/
- ↑ Tłustoczwartkowe logo google
|
||||||||||||||||
