TOPAS

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
TOPAS
Transportér Obrněný Pásový
TOPAS-2AP w Muzeum Wojska Polskiego
TOPAS-2AP w Muzeum Wojska Polskiego
Dane podstawowe
Państwo  Czechosłowacja
Typ pojazdu transporter opancerzony
Trakcja gąsienicowa
Załoga 2 + 16 żołnierzy desantu (TOPAS)
3 + 12 lub 8 żołnierzy desantu (TOPAS-2AP)
Historia
Prototypy 1962
Produkcja 1962-1972
Dane techniczne
Silnik 1 silnik wysokoprężny, 6-cylindrowy, rzędowy P-V6 o mocy 300 KM (220 kW) przy 1800 obr./min.
Transmisja mechaniczna
Poj. zb. paliwa 407 l
Pancerz z płyt walcowanych o grubości 17 mm
Długość 7,00 m
Szerokość 3,14 m (TOPAS)
3,225 m (TOPAS-2AP)
Wysokość 2,10 m (TOPAS)
2,725 m (TOPAS-2AP)
2,72 m (WPT-TOPAS)
Prześwit 0,41 m (TOPAS)
0,425 m (TOPAS-2AP)
Masa masa bojowa
15 000 kg (TOPAS)
16 000 kg (TOPAS-2AP)
masa własna
13 000 kg (TOPAS)
15 100 kg (TOPAS-2AP)
Moc jedn. 20,0 KM/t (TOPAS)
18 KM/t (TOPAS-2AP)
Nacisk jedn. 0,51 kg/cm²
Osiągi
Prędkość 60 km/h (po drodze)
25 - 35 km/h (w terenie)
10,8 km/h (pływania)
Zasięg 450 – 550 km (po drodze)
300 - 360 km (w terenie)
150 km (pływania)
Pokonywanie przeszkód
Rowy (szer.) 2,80 m
Ściany (wys.) 1,10 m
Kąt podjazdu 38º
Przechył boczny 25°
Dane operacyjne
Uzbrojenie
TOPAS
1 karabin maszynowy kal. 7,62 mm
1 pancerzownica Tarasnice 21 kal. 82 mm
TOPAS-2AP
1 wielkokalibrowy karabin maszynowy KPWT kal. 14,5 mm
1 karabin maszynowy PKT lub SGMT kal. 7,62 mm (sprzężony z KPWT)
WPT-TOPAS
1 karabin maszynowy PK kal. 7,62 mm
Użytkownicy
World operators of the TOPAS.png
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

TOPAS (cz. Transportér Obrnený Pasovy) – gąsienicowy transporter opancerzony produkcji czechosłowackiej.

Spis treści

Historia [edytuj]

Pod koniec lat 50. XX wieku Czechosłowacja nabyła w ZSRR licencję na produkcję transporterów opancerzonych BTR-50. Otrzymana dokumentacja stała się podstawą do opracowania nowego gąsienicowego transportera opancerzonego dla Czechosłowackiej Armii Ludowej. Prace nad nowym transporterem rozpoczęto w 1958 roku. Pierwszą wersję tego transportera ukończono w 1962 roku. Otrzymała ona nazwę TOPAS (skrót od pełnej nazwy – Transportér Obrněný PÁSový)

W ramach modernizacji zmieniono układ przeniesienia mocy, zastosowano silnik wyposażony w turbosprężarkę i zmieniono kształt przedniej-górnej płyty pancernej.

Zmodernizowany transporter został przyjęty do uzbrojenia armii czechosłowackiej i otrzymał oznaczenie OT-62 (skrót od Obrněný Transportér vzor 62) a jego produkcję seryjną rozpoczęto w 1963 roku. Produkcja trwała do 1977 roku.

Wersje transportera [edytuj]

  • OT-62 - transporter uzbrojony w km kal. 7,62 mm (w wieżyczce obrotowej) i granatnik przeciwpancerny T-21
  • OT-62A - transporter opancerzony pozbawiony uzbrojenia
  • OT-62D BETA - niszczyciel czołgów uzbrojony w działo bezodrzutowe, granatnik przeciwpancerny T-21 i km 7,62 mm
  • OT-62-R2 - wóz dowodzenia
  • OT-62-R3/OT-62-R3MT - wóz dowodzenia
  • OT-62-R4MT - wóz dowodzenia
  • DTP-62/DTP-62M/DTP-62/72 (cz. Dílna Technické Pomoci) - wóz pogotowia technicznego
  • OT-62 Vydra I - pojazd prototypowy zbudowany w 1963 r. uzbrojony w działko 23 mm w obrotowej wieży
  • OT-62 Vydra II - pojazd prototypowy zbudowany w 1968 r. uzbrojony w działko 30 mm w obrotowej wieży

Użycie [edytuj]

Po rozpoczęciu produkcji seryjnej transporter opancerzony TOPAS wszedł do uzbrojenia Czechosłowackiej Armii Ludowej pod oznaczeniem OT-62 oraz do Wojska Polskiego pod oznaczeniem TOPAS. Oprócz wersji podstawowej Polska zakupiła też wozy dowodzenia oznaczone jako TOPAS-R2 i TOPAS-R3. W późniejszym okresie, po wprowadzeniu na uzbrojenie armii czechosłowackiej nowszych pojazdów, transporter TOPAS był sprzedawany do wielu krajów Afryki i Azji.

Służba w Wojsku Polskim [edytuj]

Po zakupieniu przez Polskę w 1966 r. transporterów TOPAS, ze względu na ich dobrą pływalność, znalazły się one na uzbrojeniu 7 Łużyckiej Dywizji Desantowej, a potem 7 Brygady Obrony Wybrzeża. Transportery te były zasadniczym typem uzbrojenia pułków (batalionów) desantowych zapewniając zarówno transport, jak i wsparcie ogniowe na polu walki. Początkowo używano pojazdów w wersji podstawowej pozbawionej uzbrojenia. Później większość wozów zmodernizowano dostosowując je do wymagań jednostek desantowych. Oprócz wersji podstawowej zakupiono również wozy dowodzenia TOPAS R-2 i R-3 zabezpieczające pracę dowódców i sztabów pułków i dywizji. Transportery TOPAS znajdowały się na uzbrojeniu Wojska Polskiego do połowy lat 90. tj. do chwili ich całkowitego zużycia, a także likwidacji polskich sił desantowych.

Modernizacje w Polsce [edytuj]

Na uzbrojenie Wojska Polskiego przyjęto transporter w wersji podstawowej – nieuzbrojonej. W latach 1968-1974 prowadzono prace nad zamontowaniem w transporterach wieży z uzbrojeniem, poprawą ich pływalności oraz zwiększeniem zasięgu.

  • TOPAS-2AP - w Wojskowej Akademii Technicznej rozpoczęto pracę nad modernizacją TOPAS-a polegającą na zamontowaniu tzw. wieży przeciwlotniczej zastosowanej w transporterze SKOT-2AP. Zmodyfikowana wieża uzbrojona była w sprzężone wielkokalibrowy karabin maszynowy KPWT i karabin maszynowy SGMT (później zmieniony na PKT). Modernizacji do tej wersji dokonano w Wojskowych Zakładach Mechanicznych w Poznaniu. Transporter TOPAS-2AP budowano w dwóch wersjach różniących się wyposażeniem:
    • wersja I – transporter do przewozu drużyny piechoty z pełnym wyposażeniem bojowym (3 członków załogi i 12 żołnierzy desantu).
    • wersja II – transporter do przewozu działonów moździerzy (przewoził 2 moździerze 82 mm i 8 artylerzystów)
WPT-TOPAS
  • WPT-TOPAS - w Wojskowym Instytucie Techniki Pancernej i Samochodowej opracowano wersję transportera jako wozu pogotowia technicznego. W tej wersji transporter miał służyć do ewakuacji z pola walki (także z wody) uszkodzonych transporterów TOPAS i czołgów pływających PT-76, holowania tych pojazdów, dokonywania drobnych napraw w rejonie walk i udzielania pomocy załogom. W związku z tym w skład wyposażenia tego transportera wchodziły: wyciągarka mechaniczna o uciągu 2,5 tony i linie o długości 600 m – służąca do wyciągania pojazdów z wody, dźwig o nośności 1 tony, napędzany ręcznie, z możliwością montowania w kilku miejscach, zasobniki z zestawem narzędzi, przyrządów i urządzeń do naprawy, zestaw spawalniczy (do spawania gazowego) i ponton oraz przyrządy dla płetwonurków.

Egzemplarze muzealne [edytuj]

TOPAS jest eksponowany w:

Przypisy

  1. ↑ Militarne Podróże

Bibliografia [edytuj]

  • Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1985, s. 255-262. ISBN 83-11-06990-5.
  • Štefan Zupko, Juraj Zupko: Obrnená technika: 1944-2001 výroba v Slovenskej Republike. Magnet Press Slovakia, 2002, s. 19-25. ISBN 80-968073-8-2. (słow.)
  • Jerzy Kajetanowicz. Prace nad rozwojem sprzętu pancernego w Polsce-przegląd lat 1955-1990. „Poligon”. 5/2010, wrzesień - październik 2010. Warszawa: Magnum-X. ISSN 1895-3344. 
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=TOPAS&oldid=36244338”