TPz 1 Fuchs

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
TPz 1 „Fuchs”
TPz „Fuchs”
TPz „Fuchs”
Dane podstawowe
Państwo  RFN
Producent Thyssen-Henschel (obecnie Rheinmetall)
Typ pojazdu transporter opancerzony
Trakcja kołowa (6×6)
Załoga 2 + 10 żołnierzy[1]
Historia
Prototypy lata 60.-lata 70. XX w.
Produkcja od końca lat 70. XX w.
Egzemplarze 1 236[2]
Dane techniczne
Silnik silnik 8-cyl. wysokoprężny OM402A o mocy 320 KM przy 2500 obr./min.
Poj. zb. paliwa 430 l[1]
Długość 6,83 m[1]
Szerokość 2,98 m[1]
Wysokość 2,3 m[1]
Prześwit 0,41 m[1]
Masa 14,4 t[1]

16 t (bojowa)

Nacisk jedn. 0,39 MPa[1]
Osiągi
Prędkość 105 km/h[1]

10 km/h (w wodzie)[1]

Zasięg 800 km (po szosie)[3]
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) pojazd pływający
Rowy (szer.) 1,5 m[1]
Ściany (wys.) 0,6 m[1]
Kąt podjazdu 60%[1]
Przechył boczny 30%[1]
Dane operacyjne
Uzbrojenie
brak uzbrojenia stałego
Wyposażenie
8 wyrzutni granatów dymnych, układ ochrony NBC, układ przeciwpożarowy
Użytkownicy
Niemcy, USA, Arabia Saudyjska, Holandia, Wielka Brytania, Wenezuela
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Transportpanzer 1 „Fuchs” (z niem. Lis) – niemiecki kołowy transporter opancerzony.

Transportery Fuchs weszły na wyposażenie Bundeswehry w roku 1979 stając się obok transportera M113 podstawowym środkiem transportu piechoty na polu walki. Na podstawie transportera Fuchs opracowano wiele wersji specjalistycznych. Szczególnie ceniony jest wóz w wariancie rozpoznawania skażeń NBC, który jest zaliczany do najlepszych pojazdów tego typu na świecie[3][1].

Fuchsy sukcesywnie począwszy od 2009 roku zastępowane są w armii niemieckiej przez nowsze transportery Boxer[4][5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstała po II wojnie światowej Bundeswehra, w początkowym okresie do transportu żołnierzy na polu walki używała amerykańskich transporterów opancerzonych Halftrack oraz brytyjskich Universal Carrier. W roku 1960 Bundeswehra przyjęła na wyposażenie nowoczesne amerykańskie transportery opancerzone M113, wkrótce też rozpoczęto poszukiwania transportera kołowego[1].

Określanie głównych założeń zakończono w roku 1963, a w roku 1964 Ministerstwo Obrony RFN złożyło oficjalne zamówienie na następujące pojazdy kołowe: transporter w układzie 6×6, wóz rozpoznawczy (8×8) i pojazd patrolowy (4×4). W pracach projektowych wzięły: Daimler-Benz oraz jako jedno biuro konstrukcyjne Büssing, Henschel, Klöckner-Humboldt-Deutz, Krupp i Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg[1].

W roku 1969 przedstawiono ostateczne wymagania dla pojazdu w układzie 6×6. Pojazdem bazowym miał być transporter piechoty i w oparciu o niego miały powstać wersje specjalistycznie. Transporter piechoty miał odpowiadać m.in. następującym wymaganiom[1]:

  • układ jezdny 6×6 o nacisku na jedną oś rzędu 4 ton
  • zdolność pływania
  • wyposażenie w system ochrony NBC
  • przystosowanie do transportu 10 żołnierzy lub ładunku o masie min. 2 t.

Po przeprowadzeniu testów opracowanych prototypów oznaczonych jako LG493 (Daimler-Benz) i Lkw 6×6 (wspólne biuro konstrukcyjne) uznano wyższość konstrukcji LG493. Po przeprowadzeniu kolejnych testów wojskowych przez Bundeswehrę uznano, że pojazd LG493 spełnia jej wymagania w zakresie mobilności, ochrony przed ostrzałem i odłamkami oraz ładowności[1].

Dostawy nowych transporterów Transportpanzer 1 „Fuchs” dla Bundeswehry rozpoczęto w roku 1979. Pierwsze zamówienie opiewało na 966 sztuk z zamiarem produkcji ok. 160 pojazdów rocznie. Produkcją pojazdów zajęła się firma Thyssen-Henschel[1].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Kadłub pojazdu podzielono na trzy przedziały: kierowania, napędowy i desantowy. Wymiary przedziału desantowego wynoszą 3,2×2,5×1,25 m (długość, szerokość, wysokość). Opancerzenie kadłuba zapewnia ochronę przed ostrzałem z broni strzeleckiej oraz odłamkami pocisków artyleryjskich. Z przodu pojazdu umieszczona jest szyba pancerna, przez którą kierowca i dowódca obserwują przestrzeń przed wozem. W razie potrzeby szyba zasłaniana jest osłoną pancerną i wtedy do obserwacji używane są peryskopy. W wyniku doświadczeń wyniesionych z misji ONZ w Somalii i Jugosławii opracowano system dodatkowego opancerzenia pojazdu, który znacząco zwiększa poziom ochrony. Pojazdy z nowym opancerzeniem po raz pierwszy użyto podczas misji IFOR w Bośni[1].

Przedział desantowy żołnierze mogą opuścić przez dwuczęściowe drzwi umieszczone z tyłu pojazdu[1].

Pojazd napędzany jest silnikiem wysokoprężnym z turbodoładowaniem Mercedes Benz OM402A o mocy 320 KM przy 2500 obr./min. Silnik jest zintegrowany z układem napędowym, ponadto możliwa jest wymiana całego tego segmentu w czasie 30 minut. Zastosowana skrzynia biegów posiada sześć biegów do przodu i jeden wstecz[1].

W wodzie pojazd napędzany jest przez dwa pędniki wodne umieszczone za tylnymi kołami. Prędkość pojazdu w wodzie regulowana jest obrotami silnika, a pędniki są obracane co umożliwia skręcanie w wodzie. Pokonywanie przeszkód wodnych ułatwia falochron podnoszony hydraulicznie[1].

Pojazd posiada układ przeciwpożarowy, który obejmuje tylko przedział napędowy i składa się z z dwóch butli wypełnionych Halonem 1211 (każda o masie 5,5 kg)[1].

Warianty i modyfikacje[edytuj | edytuj kod]

Warianty wojskowe[edytuj | edytuj kod]

SpürFuchs w służbie niemieckiej, rok 1985
Brytyjski SpürFuchs, rok 2005
M93 Fox w służbie amerykańskiej, rok 2008
  • LG493 – prototyp opracowany przez firmę Daimler-Benz w latach 60. XX wieku[1]
  • TPz 1 Fuchs – wariant podstawowy przyjęty do Bundeswehry (transporter opancerzony)[1]
  • Pojazd dowodzenia FüFuwariant dowódczy z rozbudowanym systemem łączności, wyposażony w generator o mocy 5 kW[1]
  • Pojazd sanitarny – wariant sanitarny zdolny przewozić czterech rannych leżących lub leżących leżących i czterech siedzących[1]
  • Pojazd ze stacją zakłócającą Hummel VHF JAMMERstacja zagłuszająca. Pojazd nie wyposażony w pędniki[1]
  • Pojazd walki elektronicznej HELAS – wariant przeznaczony do walki elektronicznej. Pojazd nie wyposażony w pędniki[1]
  • Pojazd z namiernikiem radiowym GSP 3601 HF/VHF, pojazd nie wyposażony w pędniki[1]
  • Pojazd z radarem RASIT – samobieżny radiolokator artyleryjski[3]
  • SpürFuchs – pojazd rozpoznania skażeń NBC. Pojazd ten jest używany w US Army pod nazwą M93 Fox[1][3]
  • Pojazd ochrony lotnisk – wersja wyposażona w jednoosobową wieżę TS-15 z armatą kal. 20 mm i karabinem maszynowym kal. 7,62 mm. Wzmocniono, także przednie przednie opancerzenie[1]
  • Wóz inżynieryjny – pojazd przeznaczony do przewozu saperów, min i sprzętu do rozminowywania[3]
  • Wóz z radarem RATAC – pojazd prototypowy[1]

Warianty cywilne[edytuj | edytuj kod]

  • Redfox – pojazd pożarniczy[1]
  • Smartfox – pojazd analizy zanieczyszczeń i skażeń środowiska[1]
  • Recofox – pojazd przeznaczony do prac w ciężkich warunkach terenowych[1]

Modyfikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Fuchs 8×8 – prototyp transportera Fuchs w układzie 8×8 opracowany dla armii holenderskiej. Projekt nie wyszedł poza stadium prototypu[1].
  • Fuchs 2 – zmodernizowany pojazd opracowany na podstawie transportera Fuchs przez firmę Rheinmetall Landsysteme. Testy transporterów Fuchs 2 rozpoczęto w roku 2001, a pierwszy zmodernizowany pojazd w wariancie NBC dostarczono do odbiorcy wojskowego (Zjednoczone Emiraty Arabskie) w roku 2007[2].

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Brak systemu NBC, zamontowana wyciągarka i system klimatyzacyjny
  2. Zmodernizowana wersja wprowadzona pod koniec lat 90.

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 1,21 1,22 1,23 1,24 1,25 1,26 1,27 1,28 1,29 1,30 1,31 1,32 1,33 1,34 1,35 1,36 1,37 1,38 1,39 1,40 1,41 1,42 Michał Nita. Transporter opancerzony Fuchs. „Nowa Technika Wojskowa”. 08/1997, s. 9-13, 1997. Andrzej Kiński – redaktor naczelny. Warszawa: Magnum-X sp. z o.o.. ISSN 1230-1655 (pol.). 
  2. 2,0 2,1 Fuchs 2 Armoured Personnel Carrier, Germany (ang.). www.army-technology.com. [dostęp 2013-04-13].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Igor Witkowski: Lekkie i średnie opancerzone wozy bojowe. Wyd. I. Warszawa: WiS, 1993. ISBN 83-86028-02-5.
  4. In the Military Vehicle Hot Seat (ang.). www.army-technology.com, 2010-07-22. [dostęp 2013-04-13].
  5. Pierwszy Boxer przekazany armii niemieckiej (pol.). W: Militarium.net [on-line]. [dostęp 2013-04-17].
  6. AM-93 Fox NBC Reconnaissance Vehicle (ang.). olive-drab.com. [dostęp 2013-04-15].
  7. Andrzej Pawlak: Arabia Saudyjska chce kupić więcej broni w Niemczech (pol.). www.dw.de, 2012-12-31. [dostęp 2013-04-13].
  8. British Army - Vehicles and Equipment

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Nita. Transporter opancerzony Fuchs. „Nowa Technika Wojskowa”. 08/1997, s. 9-13, 1997. Andrzej Kiński – redaktor naczelny. Warszawa: Magnum-X sp. z o.o.. ISSN 1230-1655 (pol.).