Tabor (Izrael)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy góry w Izraelu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Tabor
Widok na górę Tabor
Widok na górę Tabor
Państwo  Izrael
Pasmo Dolna Galilea
Wysokość 588 m n.p.m.
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Tabor
Tabor
Ziemia 32°41′13.61″N 35°23′25.38″E / 32.687113888889, 35.390383333333Na mapach: 32°41′13.61″N 35°23′25.38″E / 32.687113888889, 35.390383333333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Góra Tabor (hebr. הר תבור‎, Har Tawor; arab. جبل الطور, Dżabal at-Tur; pol. Wysoka Góra) - góra położona we wschodnim krańcu Doliny Jizreel w Dolnej Galilei na północy Izraela. Wznosi się na wysokość 575 metrów n.p.m.. Wiele osób uważa, że jest to miejsce Przemienienia Jezusa Chrystusa i z tego powodu czasami nazywana Górą Przemienienia Pańskiego.

Spis treści

[edytuj] Geografia

Góra Tabor jest samotnym wzniesieniem wznoszącym się we wschodnim krańcu Doliny Jizreel w Dolnej Galilei. W jej sąsiedztwie, po stronie północno zachodniej wznosi się masyw wzgórz Nacrat (wysokość dochodząca do 400 metrów n.p.m.). W odległości 4 km na południowym zachodzie wznosi się góra More (515 m n.p.m.), i położony bardziej na wschodzie płaskowyż Sirin (200 m n.p.n.). W odległości 12 km na północnym zachodzie jest Jezioro Tyberiadzkie i ciągnący się od niego na południe Rów Jordanu. Zbocza góry Tabor są strome i porośnięte lasem. Na wschód i południe od góry przepływa strumień Tabor, który odprowadza wodę do rzeki Jordan. U podnóża góry są miejscowości Daburija i Szibli-Umm al-Ganam.

[edytuj] Historia

Góra Tabor
Góra Tabor na rycinie z 1851 roku
Góra Tabor na rycinie z 1851 roku
 

Góra jest kilkakrotnie wymieniana w Biblii. Pierwszy raz przy podziale ziemi, jako granica między trzema plemionami Izraela - Zabulona, Issachara i Naftalego[a]. Następnie jest wspominana w wypowiedzi prorokini Debory, która zachęcała Baraka do walki przeciw Siserze, dowódcy armii kananejskiego króla Jabina[b]. Górę Tabor wymienia także prorok Samuel w swojej mowie do króla Saula[c]. Odnoszą się do niej także prorocy Jeremiasz[d], Ozeasz[e] oraz Księga Psalmów[f]. W późniejszych czasach szczyt góry był wielokrotnie wykorzystywany jako ufortyfikowane miejsce obronne. Działo się tak od czasów Antiocha Wielkiego do zniszczenia Jerozolimy w 70 roku przez Wespazjana. Podczas wojny żydowsko-rzymskiej góra Tabor była przez 40 dni broniona przez Żydów. Fortyfikacje zostały całkowicie zburzone po stłumieniu Powstania Bar-Kochby.

Według chrześcijańskiej tradycji jest to miejsce Przemienienia Jezusa Chrystusa i z tego powodu czasami nazywana Górą Przemienienia Pańskiego, jednak żadna z Ewangelii nie wymienia nazwy góry bezpośrednio[g][h][i]. Trzej apostołowie ujrzeli tu swego mistrza rozmawiającego z Mojżeszem i Eliaszem. Na pamiątkę tego wydarzenia na szczycie góry wznoszono kościoły. Pierwszy klasztor benedyktyński Monastère St Salvador powstał w okresie wypraw krzyżowych w 1100 roku, i istniał do bitwy pod Hittin w 1187 roku. W latach 1211-1213 Arabowie wznieśli wokół opuszczonego budynku klasztoru silne fortyfikacje. Mur miał długość 1750 metrów i był wzmocniony dziesięcioma wieżami. W 1217 roku twierdza odparła oblężenie wojsk króla węgierskiego Andrzeja II (V wyprawa krzyżowa). Ponieważ góra Tabor była celem nieustannych ataków Templariuszy, muzułmanie zniszczyli fortyfikacje i opuścili twierdzę. W 1241 roku do klasztoru powrócili chrześcijańscy mnisi. Decyzją papieża Aleksandra IV, w 1255 roku klasztor przypadł joannitom. Mieli oni zwyczaj przekształcania klasztorów i szczytów gór w obronne twierdze, jednak najwyraźniej zajęli tylko istniejące budynki klasztoru, nie rozbudowując fortyfikacji na zboczach góry. W 1263 roku trafiła ona ponownie w ręce muzułmanów[1].

Za zgodą osmańskich władz, od 1631 roku na górze istniał klasztor franciszkański. W 1799 roku doszło tutaj do bitwy pod Górą Tabor pomiędzy wojskami francuskimi i tureckimi. W 1862 roku prawosławny patriarchat Jerozolimy wybudował tutaj klasztor i skromną cerkiew, a w latach 1921-1924 katolicy rozbudowali swój klasztor w Bazylikę Przemienienia Pańskiego[2].

[edytuj] Turystyka

Związek góry z religią chrześcijańską jest powodem dużego ruchu pielgrzymek, którego nasilenie występuje każdego roku w dzień święta Przemienienia Pańskiego (6 sierpnia). Na szczyt prowadzi stroma i kręta droga, która jednak nadaje się dla zwykłych samochodów. Wokół góry prowadzi także szlak turystyczny, a z samego szczytu rozciąga się panorama na całą okolicę[3].

[edytuj] Transport

Na szczyt góry prowadzi droga nr 7266 z położonej poniżej miejscowości Daburija. Na południe od góry przebiega droga nr 65.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Uwagi

  1. ↑ Zobacz: Księga Jozuego 19,12 i 19,22: „(12) Od Sarid zwracała się ku wschodowi w kierunku wschodzącego słońca aż do granicy Kislot-Tabor, biegła ku Deberat i wznosiła się do Jafia (...) (22) Granica dotykała Taboru, Szachasima i Bet-Szemesz, a następnie kończyła się nad Jordanem: szesnaście miast z przyległymi wioskami”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  2. ↑ Zobacz: Księga Sędziów 4,6: „Posłała ona po Baraka, syna Abinoama z Kedesz w pokoleniu Neftalego. Oto - rzekła mu - co nakazał Pan, Bóg Izraela: Idź, udaj się na górę Tabor i weź z sobą dziesięć tysięcy mężów synów Neftalego i synów Zabulona”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  3. ↑ Zobacz: 1 Księga Samuela 10,3: „Gdy przejdziesz stamtąd dalej i dotrzesz do dębu Tabor, spotkają cię tam trzej mężczyźni, udający się do Boga w Betel: jeden będzie niósł troje koźląt, drugi będzie niósł trzy okrągłe chleby, a trzeci będzie niósł bukłak wina”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  4. ↑ Zobacz: Księga Jeremiasza 46,18: „Na moje życie - wyrocznia Króla - Pan Zastępów Jego imię, naprawdę przyjdzie on jak Tabor między górami i jak Karmel wśród morza”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  5. ↑ Zobacz: Księga Ozeasza 5,1: „Słuchajcie tego, kapłani, zechciej to pojąć, domu Izraela, domu królewski, natęż swą uwagę - przecież na straży Prawa ty stoisz. Ale wy sidłem jesteście dla Mispa i siecią rozpiętą nad Taborem”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  6. ↑ Zobacz: Księga Psalmów 89,13: „Ty stworzyłeś północ i południe; Tabor i Hermon wykrzykują radośnie na cześć Twego imienia”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  7. ↑ Zobacz: Ewangelia Mateusza 17,1-6: „(1) Po sześciu dniach Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i brata jego Jana i zaprowadził ich na górę wysoką, osobno. (2) Tam przemienił się wobec nich: twarz Jego zajaśniała jak słońce, odzienie zaś stało się białe jak światło. (3) A oto im się ukazali Mojżesz i Eliasz, którzy rozmawiali z Nim. (4) Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: Panie, dobrze, że tu jesteśmy; jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. (5) Gdy on jeszcze mówił, oto obłok świetlany osłonił ich, a z obłoku odezwał się głos: To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie! (6) Uczniowie, słysząc to, upadli na twarz i bardzo się zlękli”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  8. ↑ Zobacz: Ewangelia Marka 9,9-18: „(9) A gdy schodzili z góry, przykazał im, aby nikomu nie rozpowiadali o tym, co widzieli, zanim Syn Człowieczy nie powstanie z martwych. (10) Zachowali to polecenie, rozprawiając tylko między sobą, co znaczy powstać z martwych. (11) I pytali Go: Czemu uczeni w Piśmie twierdzą, że wpierw musi przyjść Eliasz? (12) Rzekł im w odpowiedzi: Istotnie, Eliasz przyjdzie najpierw i naprawi wszystko. Ale jak jest napisane o Synu Człowieczym? Ma On wiele cierpieć i być wzgardzonym. (13) Otóż mówię wam: Eliasz już przyszedł i uczynili mu tak, jak chcieli, jak o nim jest napisane. (14) Gdy przyszli do uczniów, ujrzeli wielki tłum wokół nich i uczonych w Piśmie, którzy rozprawiali z nimi. (15) Skoro Go zobaczyli, zaraz podziw ogarnął cały tłum i przybiegając, witali Go. (16) On ich zapytał: O czym rozprawiacie z nimi? (17) Odpowiedział Mu jeden z tłumu: Nauczycielu, przyprowadziłem do Ciebie mojego syna, który ma ducha niemego. (18) Ten, gdziekolwiek go chwyci, rzuca nim, a on wtedy się pieni, zgrzyta zębami i drętwieje. Powiedziałem Twoim uczniom, żeby go wyrzucili, ale nie mogli”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  9. ↑ Zobacz: Ewangelia Łukasza 9,28-36: „(28) W jakieś osiem dni po tych mowach wziął z sobą Piotra, Jana i Jakuba i wyszedł na górę, aby się modlić. (29) Gdy się modlił, wygląd Jego twarzy się odmienił, a Jego odzienie stało się lśniąco białe. (30) A oto dwóch mężów rozmawiało z Nim. Byli to Mojżesz i Eliasz. (31) Ukazali się oni w chwale i mówili o Jego odejściu, którego miał dokonać w Jerozolimie. (32) Tymczasem Piotr i towarzysze snem byli zmorzeni. Gdy się ocknęli, ujrzeli Jego chwałę i obydwóch mężów, stojących przy Nim. (33) Gdy oni odchodzili od Niego, Piotr rzekł do Jezusa: Mistrzu, dobrze, że tu jesteśmy. Postawimy trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. Nie wiedział bowiem, co mówi. (34) Gdy jeszcze to mówił, zjawił się obłok i osłonił ich; zlękli się, gdy [tamci] weszli w obłok. (35) A z obłoku odezwał się głos: To jest Syn mój, Wybrany, Jego słuchajcie! (36) W chwili, gdy odezwał się ten głos, Jezus znalazł się sam. A oni zachowali milczenie i w owym czasie nikomu nic nie oznajmiali o tym, co widzieli”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.

Przypisy

  1. ↑ Kristian Molin: Unknown Crusader Castles. Continuum International Publishing Group, 2001, s. 18, 70, 81.
  2. ↑ Bohuslav Havránek: Původ slova tábor „ležení“ (cz.). W: Naše řeč [on-line]. 1955. [dostęp 2012-12-15].
  3. ↑ Góra Tabor (hebr.). W: Tiuli [on-line]. [dostęp 2012-12-15].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tabor_(Izrael)&oldid=36039166”