Tadeusz Żenczykowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tadeusz Żenczykowski
Tadeusz Żenczykowski.jpg
Data i miejsce urodzenia 2 stycznia 1907
Warszawa
Data i miejsce śmierci 30 marca 1997
Londyn
Poseł V kadencji Sejmu (II RP)
Przynależność polityczna Obóz Zjednoczenia Narodowego
Okres urzędowania od 6 listopada 1938
do 1939
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Powstanie warszawskie: Generał Antoni Chruściel "Monter" (pośrodku) oraz oficerowie Wydziału Propagandy Komendy Głównej AK, na dziedzińcu Poczty Głównej przy placu Napoleona, podczas powstania warszawskiego, 10 sierpnia 1944. Od lewej stoją: por. Zygmunt Ziółek "Sawa" (w tle), przed nim stoi Jan Rzepecki "Wolski", zasłonięty przez Lecha Sadowskiego "Wasyla" (na pierwszym planie z lewej). Następnie gen. Chruściel i obok niego z prawej Tadeusz Żenczykowski "Kania" .

Tadeusz Żenczykowski, ps. Kania, Kowalik, Zawadzki (ur. 2 stycznia 1907 w Warszawie, zm. 30 marca 1997 w Londynie) – polski prawnik, działacz polityczny i publicysta. Kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Od 1922 członek Związku Strzeleckiego, jeden z przywódców Związku Polskiej Młodzieży Demokratycznej. Od listopada 1938 poseł na Sejm V kadencji z listy Obozu Zjednoczenia Narodowego.

We wrześniu 1939 brał udział w obronie Warszawy, po ucieczce z niemieckiej niewoli był organizatorem i przewodniczącym konspiracyjnego Związku Odbudowy Rzeczypospolitej (ZOR). Od 1940 pracował w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK. Kierował Akcją N, a od 1943 był kierownikiem Podwydziału "Antyk", zajmującego się propagandą antysowiecką ("Wolność Robotnicza" i "Głos Ludu"), i "Rój", przygotowującego propagandę powstańczą.

Brał udział w powstaniu warszawskim, pełniąc funkcję szefa Wydziału Propagandy AK. Po upadku powstania znalazł się w niewoli niemieckiej, po uwolnieniu został redaktorem konspiracyjnego pisma antykomunistycznego "Głos Wolności". W listopadzie 1945 opuścił kraj.

Na emigracji prowadził działalność polityczną i publicystyczną. W latach 1954–1975 był redaktorem, następnie zastępcą dyrektora Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Należał do Rady Powierników Polskiej Fundacji Kulturalnej w Londynie, przez wiele lat współpracował z "Dziennikiem Polskim i Dziennikiem Żołnierza". Był autorem wielu prac historycznych.

Odznaczony Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi[1], a za działalność konspiracyjną Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari. W 1996 otrzymał Medal Polonia Mater Nostra Est, oraz w uznaniu znamienitych zasług dla niepodległości RP – Order Orła Białego[2].

Przypisy

  1. Tadeusz Żenczykowski. W: Powstańcze biogramy [on-line]. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2014-08-08].
  2. M.P. z 1996 r. Nr 13, poz. 165

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Generał Grot. U kresu walki, Wydawnictwo Polonia, Londyn, 1983
  • Polska lubelska 1944, Editions Spotkania, Paryż 1987, Warszawa 1990
  • Samotny bój Warszawy. Pisma historyczne, Wydawnictwo LTW, 2005, ISBN 83-88736-69-8
  • Dramatyczny rok 1945, w drugim obiegu Wydawnictwo Głos, 1981, Wydawnictwo LTW, 2005, ISBN 83-88736-74-4
  • Edward Raczyński, Tadeusz Żenczykowski Od Genewy do Jałty. Rozmowy radiowe, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1991, ISBN 83-85291-19-9
  • Dwa komitety 1920 1944. Polska w planach Lenina i Stalina, Editions Spotkania, Paryż 1983
  • Marek Ney-Krwawicz: Komenda Główna Armii Krajowej 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990, s. 469-470. ISBN 83-211-1055-X.
  • Grzegorz Mazur: Biuro Informacji i Propagandy SZP-ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1987, s. 391-392. ISBN 83-211-0892-X.

Filmy dokumentalne[edytuj | edytuj kod]

  • Telewizyjny Słownik Biograficzny – Tadeusz Żenczykowski. Opowieści, 1992