Tadeusz Banachiewicz

Tadeusz Banachiewicz
Data i miejsce urodzenia	13 lutego 1882 Warszawa
Data i miejsce śmierci	17 listopada 1954 Kraków
Zawód	matematyk, astronom i geodeta

Tadeusz Banachiewicz (ur. 13 lutego 1882 w Warszawie, zm. 17 listopada 1954 w Krakowie) – polski matematyk, astronom i geodeta.

Był profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz dyrektorem obserwatorium astronomicznego UJ (1919-1954), gdzie stworzył program systematycznych obserwacji gwiazd zmiennych zaćmieniowych. Członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (1908), PAU (1920) i PAN (1952), w latach 1932-1938 wiceprezes Międzynarodowej Unii Astronomicznej. Założyciel (w 1925 r.) kwartalnika naukowego Acta Astronomica. Pionier polskiej radioastronomii.

W swych pracach zajmował się zagadnieniami z zakresu matematyki, astronomii, astrofizyki i geodezji. Do jego największych osiągnięć należy opracowanie krakowianów (w 1925 r.), czyli specjalnego typu macierzy stosowanych w geodezji oraz astronomii (mechanika nieba). Dzięki nim 1 marca 1931 r. zaprezentował pierwsze obliczenia orbity Plutona – planety karłowatej odkrytej 18 lutego 1930 r. przez amerykańskiego astronoma Clyde'a Tombaugha. W latach 1910-1915 badał zjawisko libracji Księżyca. Autor ponad 230 publikacji naukowych.

Był doktorem honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego (1929), oraz Poznańskiego (1936).

Został pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie.

Obiekty astronomiczne z nazwiskiem Banachiewicz

Jego nazwisko nosi:

• 92 km krater Banachiewicz na Księżycu (5,2°N, 80,1°E)
• planetoida 1286 Banachiewicza
• planetoida 1287 Lorcia nosi nazwę pochodzącą od zdrobnienia imienia jego żony

Linki zewnętrzne

• The Observatory in the years of T. Banachiewicz's management (1919-1954) (ang.)
• Zastosowania matematyki w pracach naukowych Tadeusza Banachiewicza (1882–1954) (w pięćdziesięciolecie śmierci)
• Dlaczego Banachiewicz na Skalce