Tadeusz Breza
Tadeusz Breza (ur. 31 grudnia 1905 w Siekierzyńcach pod Ostrogiem na Ukrainie, zm. 19 maja 1970 w Warszawie) – polski pisarz.
Pochodził z rodziny ziemiańskiej, był siostrzeńcem M. Jehanne-Wielopolskiej. Maturę zdał w poznańskim Marcinku w 1926 gdzie przebywał u krewnych. Tam rozpoczął studia prawnicze. Zainteresowania filozoficzno-teologiczne skłoniły go do wstąpienia do zakonu benedyktynów w Belgii (Lophen pod Brugią). Przez półtora roku przechodził nowicjat, lecz został wydalony. Po powrocie do kraju rozpoczął studia filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim (słuchał W. Tatarkiewicza, T. Kotarbińskiego), które ukończył w Londynie. Był bratem architekta Achillesa Brezy.
W Anglii przebywał w latach 1929-1932 w służbie dyplomatycznej (sekretarz prasowy i attaché ambasady polskiej). Dzięki tej pracy podróżował po Europie. W latach 1933-1937 pracował w prasie w Warszawie (Kurier Poranny). W latach 1937-1939 kierował „Młodym Teatrem” założonym przez T. Boya-Żeleńskiego.
W czasie okupacji był uczestnikiem ruchu oporu w stolicy. Po wojnie najpierw w Krakowie, później w Warszawie, współpracował z prasą literacką (1946-1948 pismo Odrodzenie dział teatralny). W latach 1955-1964 był radcą kulturalnym ambasad polskich w Rzymie (do roku 1959), a następnie w Paryżu.
W 1955 odznaczony Orderem Sztandaru Pracy II klasy.[1]
Spis treści |
[edytuj] Nagrody
- 1946 – tygodnika „Odrodzenie”
- 1952 – nagroda państwowa II stopnia
- 1962 – nagroda min. Kultury i sztuki I stopnia
- 1968 – nagroda państwowa I stopnia
[edytuj] Twórczość
- Adam Grywałd (1936) – debiut powieściowy
- Mury Jerycha (1946)
- Niebo i ziemia tom 1-2 (1949-1950)
- Uczta Baltazara (1952)
- Jokk-Mokk (1953) – opowiadanie
- W potrzasku (1955) – opowiadanie
- Notatnik literacki – (1956)
- Spiżowa brama (1960)
- Urząd (1960)
- Listy hawańskie (1961)
- Nelly.O kolegach i o sobie. Wspomnienia i eseje (1970)
- Zawiść (1973) powieść wydana pośmiertnie pierwotny tytuł Biała laska (powstała w 1939)
[edytuj] Dramat
- Zamach (wraz ze Stanisławem Dygatem)
[edytuj] Opracowania (wybór)
- W. Maciąg – Droga pisarska T. Brezy w Nasz chleb powszedni, (Kraków; 1966)
- J. Bełkot – Rozpad i trwanie. O prozie Tadeusza Brezy, (Łódź; 1980)
- M. Dąbrowski – Tadeusz Breza, (Warszawa; 1982)
Przypisy
- ↑ Uchwała Rady Państwa z dnia 11 lipca 1955 r. o nadaniu odznaczeń państwowych, Monitor Polski, 1955 nr 91 poz. 1144
