Tadeusz Breza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tadeusz Breza
Grób Tadeusza Brezy na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Tadeusz Breza (ur. 31 grudnia 1905 w Siekierzyńcach pod Ostrogiem na Wołyniu, zm. 19 maja 1970 w Warszawie) – polski pisarz.

Pochodził z rodziny ziemiańskiej, był siostrzeńcem M. Jehanne-Wielopolskiej. Maturę zdał w 1926 r. w I Liceum Ogólnokształcącym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, gdzie przebywał u krewnych. Tam rozpoczął studia prawnicze. Zainteresowania filozoficzno-teologiczne skłoniły go do wstąpienia do zakonu benedyktynów w Belgii (Lophen pod Brugią). Przez półtora roku przechodził nowicjat, z którego został ostatecznie wydalony. Po powrocie do kraju rozpoczął studia filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim (słuchał wykładów W. Tatarkiewicza, T. Kotarbińskiego), które ukończył w Londynie. Był bratem architekta Achillesa Brezy i Heleny Wierzbickiej.

W Anglii przebywał w latach 1929-1932 w służbie dyplomatycznej jako sekretarz prasowy i attaché ambasady polskiej, dzięki czemu podróżował wiele po Europie. W latach 1933-1937 pracował w warszawskim "Kurierze Porannym". W latach 1937-1939 kierował „Młodym Teatrem” założonym przez T. Boya-Żeleńskiego.

W czasie okupacji był uczestnikiem stołecznego ruchu oporu. Po wojnie współpracował z prasą literacką, najpierw w Krakowie, później w Warszawie (w latach 1946-1948 w dziale teatralnym pisma Odrodzenie). W latach 1955-1964 był radcą kulturalnym ambasad polskich w Rzymie (do roku 1959), a następnie w Paryżu.

W 1955 odznaczony Orderem Sztandaru Pracy II klasy[1].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1946 – tygodnika „Odrodzenie”
  • 1952 – nagroda państwowa II stopnia
  • 1962 – nagroda min. Kultury i sztuki I stopnia
  • 1968 – nagroda państwowa I stopnia

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Grywałd (1936) – debiut powieściowy
  • Mury Jerycha (1946)
  • Niebo i ziemia tom 1-2 (1949-1950)
  • Uczta Baltazara (1952)
  • Jokk-Mokk (1953) – opowiadanie
  • W potrzasku (1955) – opowiadanie
  • Notatnik literacki – (1956)
  • Spiżowa brama (1960)
  • Urząd (1960)
  • Listy hawańskie (1961)
  • Nelly. O kolegach i o sobie. Wspomnienia i eseje (1970)
  • Zawiść (1973) powieść wydana pośmiertnie pierwotny tytuł Biała laska (powstała w 1939)

Dramat[edytuj | edytuj kod]

Opracowania (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Tadeusza Brezy
  • W. Maciąg – Droga pisarska T. Brezy w Nasz chleb powszedni, (Kraków; 1966)
  • J. Bełkot – Rozpad i trwanie. O prozie Tadeusza Brezy, (Łódź; 1980)
  • M. Dąbrowski – Tadeusz Breza, (Warszawa; 1982)
Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Uchwała Rady Państwa z dnia 11 lipca 1955 r. o nadaniu odznaczeń państwowych, M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144