Tadeusz Gocłowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tadeusz Gocłowski
Tadeusz Gocłowski
Herb Tadeusz Gocłowski Credite Evangelio
Zawierzcie Ewangelii
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 16 września 1931
Piski
Biskup diecezjalny gdański
Okres sprawowania 1984–2008 (od 1992 arcybiskup metropolita)
Biskup pomocniczy gdański
Okres sprawowania 1983–1984
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja lazaryści
Śluby zakonne 15 grudnia 1951
Prezbiterat 24 czerwca 1956
Nominacja biskupia 22 marca 1983
Sakra biskupia 17 kwietnia 1983
Odznaczenia
Order Orła Białego Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Tadeusz Gocłowski w Wikicytatach
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 17 kwietnia 1983
Miejscowość Gdańsk
Miejsce bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Konsekrator Józef Glemp
Współkonsekratorzy Lech Kaczmarek
Albin Małysiak

Tadeusz Gocłowski (ur. 16 września 1931 w Piskach) – polski biskup rzymskokatolicki, lazarysta, doktor prawa kanonicznego, biskup pomocniczy gdański w latach 1983–1984, biskup diecezjalny gdański w latach 1984–2008 (od 1992 arcybiskup metropolita gdański), od 2008 arcybiskup senior archidiecezji gdańskiej. Kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 16 września 1931 w Piskach. W latach 1946–1951 uczył się w Niższym Seminarium Duchownym Księży Misjonarzy św. Wincentego à Paulo w Krakowie. Egzamin dojrzałości złożył eksternistycznie w III Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego w Krakowie[1].

W październiku 1949 został przyjęty do Zgromadzenia Księży Misjonarzy. Śluby wieczyste złożył 15 grudnia 1951[1].

W latach 1951–1956 odbył studia filozoficzno-teologiczne w Instytucie Teologicznym Księży Misjonarzy w Krakowie. Święceń prezbiteratu udzielił mu 24 czerwca 1956 w kościele Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie biskup pomocniczy krakowski Stanisław Rospond[1].

Studia kontynuował w latach 1956–1959 na Wydziale Prawa Kanonicznego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, które ukończył ze stopniem licencjata[1]. W latach 1969–1970 studiował na Wydziale Prawa Kanonicznego Papieskiego Uniwersytetu Świętego Tomasza z Akwinu w Rzymie, gdzie w 1970 na podstawie dysertacji Potrydenckie seminaria diecezjalne powierzone kierownictwu Zgromadzenia Misji – w szczególności w Polsce uzyskał stopień doktora[1].

Prezbiter[edytuj | edytuj kod]

W latach 1959–1960 prowadził wykłady w Instytucie Teologicznym Księży Misjonarzy w Krakowie, a w latach 1960–1968 w Biskupim Seminarium Duchownym w Gdańsku. W latach 1971–1973 i 1982–1983 pełnił urząd rektora gdańskiego seminarium[2]. W latach 1973–1982 był wizytatorem (przełożonym) polskiej prowincji Zgromadzenia Księży Misjonarzy w Krakowie[1][2].

Należał do Komisji Liturgicznej i Komisji Przygotowawczej II synodu diecezji gdańskiej, który odbył się w 1972. W latach 1982–1983 zajmował stanowisko obrońcy węzła małżeńskiego w gdańskim sądzie biskupim. W 1970 został konsultorem Trybunału Prymasowskiego w Warszawie. Od 1981 do 1983 był redaktorem półrocznika kościelno-historycznego „Nasza Przeszłość[1].

W 1976 został członkiem Komisji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Polonii Zagranicznej[1].

Biskup[edytuj | edytuj kod]

22 marca 1983 został mianowany biskupem pomocniczym diecezji gdańskiej ze stolicą tytularną Beneventum[1][2]. Święcenia biskupie otrzymał 17 kwietnia 1983 w bazylice Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku. Udzielił mu ich kardynał Józef Glemp, prymas Polski, któremu towarzyszyli Lech Kaczmarek, biskup diecezjalny gdański, i Albin Małysiak, biskup pomocniczy krakowski[1]. Jako dewizę biskupią przyjął słowa „Credite Evangelio” (Zawierzcie Ewangelii)[2].

W latach 1983–1984 pełnił urząd wikariusza generalnego diecezji. W 1983 został ustanowiony prepozytem gdańskiej kapituły katedralnej. W 1984 administrował diecezją po śmierci biskupa Lecha Kaczmarka[1].

31 grudnia 1984 został mianowany biskupem diecezjalnym diecezji gdańskiej. Ingres do katedry Trójcy Przenajświętszej w Gdańsku-Oliwie odbył 2 lutego 1985. 25 marca 1992 w związku z utworzeniem metropolii gdańskiej został wyniesiony do godności arcybiskupa metropolity. Paliusz metropolitalny otrzymał w Bazylice św. Piotra w Rzymie 29 czerwca 1992[1].

W latach 1988–1989 brał udział w rozmowach w Magdalence. Inicjator cyklu debat Gdański Areopag. Dwukrotnie: w 1987 i 1999 gościł w Gdańsku papieża Jana Pawła II podczas jego podróży apostolskich do Polski[3].

W ramach prac Konferencji Episkopatu Polski wszedł w skład Rady Głównej (od 1996 Rady Stałej). Objął funkcje przewodniczącego Komisji ds. Duszpasterstwa Ludzi Pracy i Komisji ds. Duszpasterstwa Ludzi Morza. Został członkiem Komisji ds. Seminariów Duchownych, Komisji ds. Zakonnych, Komisji Prawnej i Komisji Iustitia et Pax[1], a także referentem ds. Biskupów Emerytów[4]. Ponadto w latach 1996–2004 był współprzewodniczącym Komisji Wspólnej Rządu RP i Konferencji Episkopatu Polski[5]. Pełnił również funkcję przewodniczącego Komitetu ds. Wizyty Apostolskiej Ojca Świętego Jana Pawła II w Polsce w 1999[2].

Został członkiem Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżnych oraz Kongregacji ds. Biskupów[1].

17 kwietnia 2008 papież Benedykt XVI przyjął jego rezygnację z urzędu arcybiskupa metropolity gdańskiego[6][7].

Był współkonsekratorem w trakcie sakry biskupów pomocniczych gdańskich: Zygmunta Pawłowicza (1985) i Ryszarda Kasyny (2005), a także biskupa pomocniczego warmińskiego Jacka Jezierskiego (1994) i biskupa pomocniczego toruńskiego Józefa Szamockiego (2000)[8].

Odznaczenia, tytuły, wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Postanowieniem prezydenta RP Bronisława Komorowskiego z 9 listopada 2011 został odznaczony Orderem Orła Białego[9].

W 2006 otrzymał Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis, przyznany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego[10].

Nadano mu tytuł honorowego obywatela Gdyni (2002)[11] i Sopotu (2008)[12]. W 2006 odmówił przyjęcia tytułu honorowego obywatela Gdańska w obliczu podejrzeń o jego przyznanie w ramach zbliżającej się kampanii wyborczej do wyborów samorządowych[3]. W 2008 otrzymał Honorowe Wyróżnienie za Zasługi dla Województwa Pomorskiego[13].

W 2003 został laureatem Medalu Świętego Brata Alberta[14].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 K.R. Prokop: Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 1998, s. 45–46. ISBN 83-7052-900-3.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 G. Polak: Kto jest kim w Kościele. Warszawa: Katolicka Agencja Informacyjna, 1999, s. 101. ISBN 83-911554-0-4.
  3. 3,0 3,1 Abp Tadeusz Gocłowski (sylwetka). ekai.pl, 2008-04-19. [dostęp 2013-10-02].
  4. Tadeusz Gocłowski na stronie Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl. [dostęp 2013-10-02].
  5. Komisja Wspólna Rządu i Episkopatu. ekai.pl, 2009-06-24. [dostęp 2013-10-02].
  6. Rinuncia dell'arcivescovo metropolita di Gdańsk (Polonia) e nomina del successore (wł.). press.vatican.va, 2008-04-17. [dostęp 2013-12-15].
  7. Abp Sławoj Leszek Głódź metropolitą gdańskim. ekai.pl, 2008-04-17. [dostęp 2013-10-02].
  8. Tadeusz Gocłowski w bazie catholic-hierarchy.org (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2013-10-02].
  9. M.P. z 2012 r. poz. 329
  10. Gdańsk: Metropolita Gocłowski nagrodzony za troskę o dziedzictwo narodowe. ekai.pl, 2006-09-10. [dostęp 2013-10-02].
  11. Gocłowski Tadeusz. gdynia.pl. [dostęp 2013-10-02].
  12. Honorowi Obywatele Sopotu. sopot.pl. [dostęp 2013-10-02].
  13. Uchwała nr 303/XIX/08 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 25 lutego 2008 roku. pomorskie.eu. [dostęp 2013-10-03].
  14. Komunikat Kapituły Medalu św. Brata Alberta. albert.krakow.pl. [dostęp 2013-10-03].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]