Tadeusz Kijonka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tadeusz Kijonka
Data i miejsce urodzenia 10 listopada 1936
Radlin
Zawód poeta, dziennikarz
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Stanowisko poseł na Sejm PRL IX kadencji (1985–1989), poseł na Sejm X kadencji (1989–1991)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 40-lecia Polski Ludowej Brązowy Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"

Tadeusz Bolesław Kijonka (ur. 10 listopada 1936 w Radlinie) – polski poeta, dziennikarz, autor utworów scenicznych, poseł na Sejm IX i X kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył w 1960 studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1967 do 2013 pełnił funkcję kierownika literackiego Opery Bytomskiej. W latach 1985–1991 był posłem na Sejm PRL IX kadencji oraz na Sejm kontraktowy z ramienia PZPR, z której wystąpił wkrótce po wyborach w 1989. W latach 90. kandydował do Sejmu z listy PSL. W 1992 założył i został prezesem Górnośląskiego Towarzystwa Literackiego[1]. Od założenia w 1995 nieprzerwanie do 2013 pełnił funkcję redaktora naczelnego miesięcznika społeczno-kulturalnego „Śląsk”. Był członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w 2010 i w 2015[2][3].

Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim, Oficerskim (1988) i Komandorskim (1997) Orderu Odrodzenia Polski[4] i Brązowym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2006)[5]. W 2012 otrzymał wyróżnienie Śląski Szmaragd.

Twórczość poetycka[edytuj | edytuj kod]

Tadeusz Kijonka debiutował w „Trybunie Robotniczej” w 1955 tryptykiem pt. Konstantynopol Mickiewicza, za który otrzymał pierwszą nagrodę w studenckim konkursie poetyckim z okazji Roku Mickiewicza. O jego twórczości pisali m.in. Andrzej Krzysztof Waśkiewicz, Krzysztof Mętrak, Sergiusz Sterna-Wachowiak, Tadeusz Kłak, Bronisław Maj, Michał Sprusiński, Marian Kisiel, Anna Węgrzyniak, Krystyna Heska-Kwaśniewicz.

Wskazywano, że w twórczości Tadeusza Kijonki dominują wielokrotnie drążone, przekształcane i wzbogacane motywy śląskie (np. hałda, Leśnica, Radlin), ale również wątki romantyczne (np. odwołania do twórczości Adama Mickiewicza, bunt, dialogi z Bogiem), patriotyzm wyrażany m.in. zachwytem nad pięknem ojczyzny, umiłowaniem tradycji i rodzimego krajobrazu, a także nawiązania do bolesnych kart historii Polski oraz obecność motywów antycznych (Syzyf, Horacy)[6].

Marian Kisiel nazwał Tadeusza Kijonkę „poetą trzech tematów – ziemi, pamięci i ciała”[7].

Tadeusz Kijonka opublikował następujące tomy poetyckie:

  • Witraże (Katowice 1959) – debiut;
  • Rzeźba w czarnym drzewie (Katowice 1967);
  • Kamień i dzwony (Warszawa 1975);
  • Pod Akropolem (Warszawa 1979);
  • Śnieg za śniegiem (Warszawa 1981);
  • Poezja wybrane (Warszawa 1982);
  • Czas zamarły: wiersze stanu wojennego (Warszawa 1991 i Katowice 2011);
  • Echa: wiersze (Katowice 1992);
  • Siostry (wydanie bibliofilskie, Pszczyna 1992);
  • Labirynty. Pięć poematów polskich (Katowice 1993);
  • Z mojego brzegu. Liryki i monologi miłosne (wybór) (Katowice 1995);
  • Czas, miejsca i słowa. Wybór wierszy (Katowice 2013);
  • 44 sonety brynowskie z obrazami Jerzego Dudy-Gracza (Katowice 2014).

Przypisy

  1. Informacje na stronie Górnośląskiego Towarzystwa Literackiego. [dostęp 2014-04-26].
  2. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego. onet.pl, 16 maja 2010. [dostęp 2014-04-26].
  3. Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego. dziennik.pl, 15 marca 2015. [dostęp 2015-03-15].
  4. M.P. z 1998 r. Nr 5, poz. 58
  5. Tadeusz Kijonka w bazie e-teatr.pl. [dostęp 2014-04-26].
  6. Edyta Antoniak-Kiedos, Nie tylko o 44 sonetach, [w:] Tadeusz Kijonka, 44 sonety brynowskie, Katowice 2014, s. 104
  7. Marian Kisiel, Trzy tematy, „Twórczość” nr 2/1995, s. 122

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]