Tadeusz Kobylański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tadeusz Kobylański

Tadeusz Mieczysław Kobylański (ur. 11 listopada 1895[1], zm. 1967 w Rio de Janeiro) – podpułkownik dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego, oficer II Oddziału Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dyplomata II Rzeczypospolitej, ostatecznie jako wicedyrektor Departamentu Polityczno-Ekonomicznego i jednocześnie naczelnik Wydziału Wschodniego (P. III) Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. Bliski współpracownik ministra Józefa Becka.

Pochodził z rodziny ziemiańskiej, służył w Armii Imperium Rosyjskiego. Od odzyskania niepodległości w Wojsku Polskim. W latach 1920–1922 studiował na École Supérieure de Guerre w Paryżu. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 245. lokatą w korpusie oficerów jazdy[2]. Po ukończenia studiów otrzymał tytuł oficera Sztabu Generalnego i z dniem 15 lutego 1923 roku został przydzielony do Departamentu II Jazdy Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisko kierownika referatu. 1 grudnia 1924 roku awansował na majora ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku i 38. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. W czasie studiów oraz służby sztabowej i dyplomatycznej pozostawał oficerem nadetatowym 3 Pułku Ułanów Śląskich. W latach 1924–1928 był pomocnikiem attaché wojskowego, a następnie attaché wojskowym przy Poselstwie Polskim w Moskwie. W listopadzie 1928 roku został przydzielony do macierzystego 3 Pułku Ułanów Śląskich i wyznaczony na stanowisko dowódcy szwadronu[3], lecz już z dniem 31 stycznia 1929 roku został przeniesiony w stan nieczynny na okres dwunastu miesięcy[4]. Z dniem 31 marca 1930 roku został przeniesiony do rezerwy[5].

W służbie dyplomatycznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych od 1 lutego 1929 roku. Od marca 1929 roku do maja 1930 roku radca Poselstwa RP w Bukareszcie, oddelegowany do służby w II Oddziale Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (wywiad) (1930-1935). Od maja do października 1935 roku w centrali MSZ, w Departamencie Polityczno-Ekonomicznym jako radca. Od 1 grudnia 1935 roku do 17 września 1939 roku wicedyrektor Departamentu Polityczno-Ekonomicznego MSZ i naczelnik Wydziału Wschodniego (P.III). Zastąpił na obu stanowiskach Tadeusza Schaetzla.

Po agresji ZSRR na Polskę wraz z centralą MSZ przekroczył granicę polsko-rumuńską. Wyjechał do Francji, lecz nie otrzymał przydziału do wojska. Po klęsce Francji wyjechał do Lizbony, a następnie do Brazylii, gdzie przebywał do końca życia.

Spowinowacony z prezydentem RP Ignacym Mościckim (szwagier Michała Mościckiego, syna prezydenta)[6].

Teza o szpiegostwie[edytuj | edytuj kod]

Według Pawła Piotra Wieczorkiewicza, był co najmniej do roku 1937 płatnym agentem sowieckiego Razwiedupru, zwerbowanym osobiście przez Artura Artuzowa. Według profesora Wieczorkiewicza, Kobylański wprowadzał rząd polski w błąd co do intencji sowieckich, w szczególności co do radzieckiego ewentualnego ataku na Polskę. Wynikiem działań agenta, minister Beck nie wierzył że RP mogłaby walczyć na dwóch frontach.

Quote-alpha.png
[Artuzow] pozyskał np. attaché polskiego poselstwa, majora Sztabu Generalnego, zausznika marszałka Piłsudskiego. (…) Ostatnio wyjaśniło się, że był nim Tadeusz Kobylański. (…) służył w Moskwie w latach 1925-1928. Zwrócił tam na siebie uwagę jako karciarz, wielbiciel hulanek i spekulant. Zdrada nastąpiła jednak nie tylko na tle finansowym, ale i homoseksualnym. Kobylański, jako sowicie opłacany agent, dostarczał, co najmniej do roku 1937, kompletnych informacji we wszystkich interesujących Sowietów zakresach. Ponieważ był funkcjonariuszem II Oddziału Sztabu Głównego, a następnie wicedyrektorem Departamentu Polityczno-Ekonomicznego i zarazem naczelnikiem Wydziału Wschodniego MSZ, spowinowaconym i zaprzyjaźnionym do tego blisko z rodziną prezydenta Mościckiego, działania dwójki i polityka Becka nie miały odtąd przed Moskwą żadnych tajemnic[7].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. W Rocznikach oficerskich jako datę urodzenia podano 11 października 1895 r.
  2. W 1924 roku korpus oficerów jazy został przemianowany na korpus oficerów kawalerii.
  3. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 14 z 5.11.1928 r.
  4. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 3 z 29.01.1929 r.
  5. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 9 z 14.05.1930 r.
  6. Andrzej Pepłoński, Wywiad a dyplomacja II Rzeczypospolitej, Toruń 2004, s. 136, ISBN 83-85228-23-3.
  7. Paweł Piotr Wieczorkiewicz Łańcuch śmierci. Czystka w Armii Czerwonej 1937-1939, Wydawnictwo RYTM, Warszawa 2001, s. 687, ISBN 83-88794-71-X. Wieczorkiewicz powołuje się na prace historyków rosyjskich: Валерий Гоголь, Виктор Андриянов Бомба для Сталина: внешняя разведка России в операциях стратегического масштаба, Moсквa 1993; Wyd. Газетно-журнальное объединение „Воскресенье” (Walerij Gogol, Wiktor Andrianow: Bomba dla Stalina. Wniesznaja razwiedka Rossiji w opieracyjach stratiegiczeskogo massztaba, Moskwa 1993), s. 23, ISBN 5-88528-019-3; Александр Папчинский, Михаил Тумшис Щит расколотый мечом: НКВД против ВЧК Современник, Moсквa 2001 (Aleksandr Papczinski, Michaił Tumszys Szczit raskołotyj mieczom. NKWD protiw WCZK Wyd.Sovremennik, 2001), s. 254-255, ISBN 5-270-01319-3.
  8. 27 listopada 1929 „za zasługi w służbie dyplomatyczno - wojskowej” M.P. z 1929 r. Nr 278, poz. 644

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]