Tadeusz Wrona (pilot)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tadeusz Wrona
Tadeusz Wrona
Data i miejsce urodzenia 16 kwietnia 1954
Żywiec
Zawód pilot cywilny
Miejsce zamieszkania Warszawa
Stanowisko kapitan samolotu pasażerskiego Boeing 787
Pracodawca Polskie Linie Lotnicze LOT
Małżeństwo Marzena Wrona
Dzieci Natalia Wrona, Mikołaj Wrona
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złota Odznaka z Trzema Diamentami

Tadeusz Wrona (ur. 16 kwietnia 1954[1][2] w Żywcu[3]) – polski pilot cywilny i szybownik.

Karierę pilota samolotów pasażerskich rozpoczął w 1984 w Polskich Liniach Lotniczych LOT, po czym szybko objął stanowisko kapitana. Pod koniec lat 80. rozpoczął pracę na trasach transatlantyckich.

Światową sławę zdobył po udanym awaryjnym lądowaniu lotu PLL LOT 016. 1 listopada 2011 zmuszony awarią samolotu Boeing 767 (lecącego z Newark, w stanie New Jersey w USA), dokonał skutecznego lądowania awaryjnego na pasie lotniska Chopina w Warszawie bez wysuniętego podwozia. Żadna z 231 osób znajdujących się na pokładzie nie ucierpiała. Przebieg lądowania został zarejestrowany przez ekipy telewizyjne, a relację z wydarzenia wyemitowało wiele telewizji na świecie.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Tadeusz Wrona zamiłowanie do awiacji przejął po starszym bracie, Kazimierzu, który składał modele samolotów[4]. Pierwsze kroki w lotnictwie rozpoczął na szybowcach. Szybownictwo wyczynowe uprawiał najpierw w Aeroklubie Ziemi Lubuskiej[3], a w czasie studiów na Politechnice Rzeszowskiej w aeroklubie PLL LOT w Piotrkowie Trybunalskim[5], a od 2001 roku w aeroklubie w Lesznie[3].

Kariera w PLL LOT[edytuj | edytuj kod]

W latach 80. rozpoczął pracę pilota samolotów pasażerskich. Wcześniej nie obyło się jednak bez przeciwności losu. Problemy zdrowotne ze wzrokiem prawie uniemożliwiły późniejszą karierę pilota samolotów pasażerskich, ale ćwiczenia wady w końcu dały efekt pozytywnej opinii lekarza. W 1984 rozpoczął karierę drugiego pilota w pasażerskich lotach krajowych Polskich Lini Lotniczych LOT, a 2 lata później zasiadł na fotelu kapitana[6].

Pod koniec lat 80. największe polskie linie lotnicze zamieniły przestarzałe radzieckie maszyny na nowocześniejsze odrzutowce Boeing 767. W szkoleniach na uprawnienia do pilotowania tych samolotów uczestniczył Tadeusz Wrona. W 1989 pełnił rolę drugiego pilota w 767, a niedługo później został kapitanem jednej z tych maszyn[6].

Awaryjne lądowanie lotu PLL LOT 016[edytuj | edytuj kod]

B767 SP-LPC w kwietniu 2013 na lotnisku Okęcie w czasie stopniowej rozbórki na części

1 listopada 2011 zmuszony awarią samolotu dokonał lądowania awaryjnego na pasie lotniska Chopina w Warszawie bez wysuniętego podwozia. Pilotował wówczas Boeing 767 odbywający lot z Newark[7] do Warszawy[8]. Asystował mu drugi pilot Jerzy Szwarc[9]. Pierwsze informacje o kłopotach technicznych załoga sygnalizowała już w pół godziny po starcie z portu lotniczego Newark-Liberty w Stanach Zjednoczonych. Stwierdzono usterkę centralnego systemu hydraulicznego. Pasażerów o awarii poinformowano w trzeciej godzinie lotu[10]. Kilkanaście minut przed lądowaniem na Okęciu okazało się, że zadziałały klapy, ale nie wysunęło się podwozie. Samolot krążył w okolicy lotniska przez godzinę, aby wypalić paliwo – było go zbyt wiele na lądowanie awaryjne. Liczono także, że grawitacja odblokuje podwozie, co jednak nie nastąpiło.

Około godziny 13:40 informację o kłopotach Boeinga otrzymało lotnictwo wojskowe. Dwa myśliwce F-16 wystartowały w ciągu 10 minut z 32. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Łasku. Kilka minut później zbliżyły się do boeinga i nawiązały kontakt z samolotem. Piloci F-16 potwierdzili kapitanowi Wronie, że podwozie nie zostało wypuszczone, a następnie eskortowali samolot aż do lądowania ok. godz. 14:30[11]. Kapitan Tadeusz Wrona przyziemił samolot na drodze startowej 33. Maszyna ocierała się kadłubem i gondolami silników po nawierzchni, która została przedtem zalana pianą przeciwpożarową.

Żadna z 231 osób znajdujących się na pokładzie nie ucierpiała[12]. Pasażerowie zapewnili, że nie odczuli wstrząsów. Bali się tylko pożaru, przed którym ostrzegała stewardesa. Ludzie krzyczeli, lamentowali, ale przy lądowaniu zapadła grobowa cisza. Nie doszło do paniki, mimo iż na pokładzie nie brakowało dzieci[13]. Samolot zatrzymał się bez zbaczania z pasa na skrzyżowaniu dróg startowych[14]

Przebieg lądowania został zarejestrowany przez ekipy telewizyjne. Relację z wydarzenia wyemitowało wiele telewizji na świecie[15][16][17][18][19].

Następstwa po udanym lądowaniu[edytuj | edytuj kod]

Polskie media nadały mu tytuł bohatera[5]. Manewr w wykonaniu Tadeusza Wrony porównywano do podobnego wyczynu amerykańskiego pilota Chesleya Sullenbergera, który w 2009 roku wylądował awaryjnie na rzece Hudson[20]. Sam Sullenberger gratulował kpt. Wronie jego czynu i potwierdził, że nie zna przypadku lądowania takiego samolotu bez podwozia[21]. W dniu zdarzenia prezydent Bronisław Komorowski w wypowiedzi dla dziennikarzy potwierdził[22], że osobiście w rozmowie telefonicznej z kpt. Wroną podziękował jemu i drugiemu pilotowi, Jerzemu Szwarcowi[23] za ich postawę w czasie awarii. Również w ocenie prezydenta był to czyn bohaterski, dlatego ogłosił on zamiar uhonorowania pilotów państwowym odznaczeniem[24]. W czasie uroczystości w Pałacu Prezydenckim w dniu 7 listopada 2011 prezydent Bronisław Komorowski odznaczył kpt. Wronę Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[25][26].

8 listopada 2011 radni miasta Leszno nadali kpt. Wronie tytuł "Honorowego Obywatela Miasta Leszno"[27].

Po pierwszym locie zza ocean po awaryjnym lądowaniu został przywitany kwiatami, owacjami i zaszczytami w nowojorskim Greenpoicie. Do gratulacji przyłączyli się też miejscowi politycy. Podczas uroczystego powitania siedziba polonijnej organizacji społecznej Centrum Polsko-Słowiańskiego (CPS) nie mogła pomieścić wszystkich chętnych. Tadeusz Wrona otrzymał m.in. tytuł Człowieka Roku CPS. Wyróżniła go również Liga Morska. Polaka komplementowali także rewident miejski Nowego Jorku John Liu i członek Zgromadzenia Stanowego Nowego Jorku, reprezentujący m.in. Greenpoint Joseph R. Lentol. Demokratyczna członkini Izby Reprezentantów nadesłała dla pilota certyfikat za zasługi, uznający go za bohatera Stanów Zjednoczonych, oraz flagę, która na jego cześć wisiała w Białym Domu[28].

Dzień 16 listopada 2011 został uznany przez Radę Miasta Nowego Jorku (The Council City of New York) Dniem Kapitana Tadeusza Wrony w Nowym Jorku[28].

Dalsze losy[edytuj | edytuj kod]

3 lata później Tadeusz Wrona pozwał Polskie Linie Lotnicze LOT do sądu pracy. 19 grudnia 2014 odbyła się pierwsza rozprawa. Pilot skarżył się na nowe warunki zatrudnienia. Uznał, że są dla niego niekorzystne. Domagał się od narodowej linii przywrócenia poprzednich warunków wynagradzania[29].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Tadeusz Wrona jest żonaty z Marzeną[30], ma córkę Natalię[30], która jest zawodniczką WKKW i pięciokrotną mistrzynią Polski w tej dyscyplinie (w kategorii Młody Jeździec i Junior), syna Mikołaja[30] oraz brata, którzy obaj też są pilotami lotnictwa cywilnego[30][5].

W 2013 wydał książkę biograficzną Ja, kapitan, w której opisał swoją drogę do kariery lotniczej i przeżycia związane z awaryjnym lądowaniem w Warszawie[31].

Wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. U C H W A Ł A Nr XII/183/2011 Rady Miejskiej Leszna z dnia 8 listopada 2011 roku w sprawie nadania „Honorowego Obywatelstwa Miasta Leszna” Panu Tadeuszowi Wronie (pol.). bip.leszno.pl, 2011-11-10. [dostęp 2012-01-28].
  2. Joanna Paczkowska: Kapitan Tadeusz Wrona wyróżniony tytułem Honorowego Obywatela Województwa Lubuskiego (pol.). naszemiasto.pl, 14 grudnia 2011. [dostęp 2012-03-04].
  3. 3,0 3,1 3,2 Tadeusz Wrona uratował 230 osób. U nas uczył się latać. „Gazeta Lubuska”, 2011-11-02. [dostęp 2011-11-02]. 
  4. Ludwika Wrona matka kapitana Tadeusza Wrony: Jestem dumna! Mój syn to bohater!. [dostęp 2015-05-22].
  5. 5,0 5,1 5,2 "Gazeta Wyborcza": Pilot z Leszna okrzyknięty bohaterem. [dostęp 2011-11-01].
  6. 6,0 6,1 Kapitan Wrona - bohater czy winny?. [dostęp 2015-05-22].
  7. Gavin Allen: 'I hope it can be repaired': Hero pilot who slid Boeing 767 to safety on its belly after landing gear failed can't wait to get back in the air... even if it's on the same plane (ang.). dailymail.co.uk, 2011-11-02. [dostęp 2013-07-28].
  8. Steven Frischling: Landing With No Wheels…It Doesn’t Get Any Smoother (ang.). boardingarea.com. [dostęp 2013-07-28].
  9. TVN24.pl: Pierwsze takie lądowanie w historii. „Nie było paniki”. (pol.). [dostęp 2011-11-01].
  10. wyborcza.pl: LO 016 „na brzuchu” (pol.). [dostęp 2011-11-02].
  11. TVN24.pl: Awaria Boeinga poderwała do lotu myśliwce F-16 (pol.). [dostęp 2011-11-01].
  12. Awaryjne lądowanie na Okęciu. Nie ma rannych. Onet.pl. [dostęp 2011-11-02].
  13. aw: „Zaczęliśmy się bać, gdy usłyszeliśmy, że na pokładzie może być pożar” – relacje pasażerów Boeinga 767 (pol.). Gazeta.pl. [dostęp 2011-11-02].
  14. Awaryjne lądowanie na Okęciu. Dramatyczne nagranie (pol.). Wp.pl. [dostęp 2011-11-02].
  15. Plane carrying 230 passengers crash lands in Warsaw (ang.). BBC News. [dostęp 2011-11-01].
  16. Plane Carrying 230 People Crash Lands (ang.). Sky News. [dostęp 2011-11-01].
  17. Newark flight makes emergency landing in Poland (ang.). CNN. [dostęp 2011-11-01].
  18. "Eine Notlandung wie aus dem Lehrbuch" (niem.). tagesschau.de. [dostęp 2011-11-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-11-02)].
  19. M.P. z 2012 r. poz. 280
  20. Pilot, który nigdy nie wpadał w panikę. "Rzeczpospolita". [dostęp 2011-11-02].
  21. Wylądował na rzece. Teraz gratuluje kpt. Wronie. Onet.pl. [dostęp 2011-11-02].
  22. "Cały świat będzie oglądać to lądowanie". tvn24.pl. [dostęp 2011-11-01].
  23. Tadeusz Wrona: Pilot, który uratował pasażerów boeinga. [dostęp 2011-11-02].
  24. KAPITAN TADEUSZ WRONA. Kim jest bohaterski pilot? [WIDEO] (pol.). Współczesna.pl. [dostęp 2011-11-01].
  25. Odznaczenia dla załogi Boeinga 767. prezydent.pl. [dostęp 2011-11-07].
  26. Releacja TVN24 z uroczystości odznaczenia kpt. Wrony przez prezydenta Polski. [dostęp 2011-11-07].
  27. Tadeusz Wrona honorowym obywatelem Leszna!. Głos Wielkopolski. [dostęp 2011-11-24].
  28. 28,0 28,1 Greenpoint owacyjnie powitał kapitana Wronę. [dostęp 2015-05-22].
  29. Releacja TVN24 z uroczystości odznaczenia kpt. Wrony przez prezydenta Polski. [dostęp 2011-11-07].
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 Dzień Dobry TVN z 3 listopada 2011. [dostęp 2011-11-04].
  31. O książce "Ja, kapitan", Wydawnictwo Poznańskie, ISBN 9788371778124