Taktyka salami

Taktyka salami - określenie trzyetapowej praktyki eliminowania przedstawicielstwa partii demokratycznych oraz przejęcia władzy przez komunistów w państwach wyzwolonych podczas II wojny światowej przez ZSRR, stosowany w latach 1945-1948 w stylu "krok po kroku, plasterek po plasterku". Definicja stalinowskiego planu została określona przez węgierskiego komunistę Mátyása Rákosiego.

I etap kazał działaczom komunistycznym w danym kraju pozornie podporządkować się zasadom demokracji i uznać (w pozorowany sposób) pluralistyczny charakter państwa, dzięki czemu mogli wtopić się w skład demokratycznego rządu i objąć kluczowe stanowiska państwowe (wojskowe, policyjne). Np. w Polsce Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej, zdominowany przez komunistów, przyjął chwilowo do swego składu przedstawicieli partii Polskie Stronnictwo Ludowe.

II etap pozwolił komunistom na rozpoczęcie represji wobec demokratów dzięki przejętemu aparatowi bezpieczeństwa, uzasadniając propagandowo takie działania koniecznością walki z "antyludową reakcją" czy też koniecznością karania domniemanych kolaborantów proniemieckich. Neutralizowano i zastraszano inne partie polityczne, inspirowano rozłamy w ich szeregach oraz zastraszania prasy niezależnej oraz opinii publicznej. Na przykładzie Polski w 1946 doprowadziło to do rozłamu m.in. partii PSL, co doprowadziło do utworzenia komunistycznej PSL Nowe Wyzwolenie, a także do korzystnych dla komunizmu zmian personalnych w PPS i Stronnictwie Pracy oraz powstania koalicji ludowo-komunistycznej (blok "sił postępowych"). W Polsce komuniści objęli władzę sfałszowanymi wyborami w 1947 r.

III etap zakładał objęcie władzy za wszelką cenę, czy to w wyniku fałszowania wyborów parlamentarnych, czy też w wyniku zamachu stanu w celu powołania "demokracji ludowej".

Taktyka salami zadziałała we wszystkich państwach wyzwolonych przez ZSRR: Czechosłowacji (zamach stanu w 1948 r.), Polsce, Węgrzech, Rumunii, Bułgarii, Jugosławii i Albanii (fałszerstwa).

Bibliografia

Historia. Vademecum Maturzysty. Wydawnictwo "Oświata", Warszawa 1997.