Tamara Łempicka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tamara de Lempicka
Imiona i nazwisko Tamara Łempicka
Data i miejsce urodzenia 16 maja 1898
Warszawa, Polska
Data i miejsce śmierci 18 marca 1980
Cuernavaca, Meksyk
Narodowość Polska
Dziedzina sztuki malarstwo
Styl art déco
Ważne dzieła Tamara w zielonym Bugatti,
Adam i Ewa,
Dr Boucard,
Kobieta z gołębiem

Tamara de Lempicka (ur. 16 maja 1898 w Warszawie[a], zm. 18 marca 1980 w Cuernavaca) − polska malarka epoki art déco.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się jako Maria Gurwik-Górska[1]. Była córką mecenasa Borysa Gurwik-Górskiego, rosyjskiego Żyda[2][3][4] i jego żony Malwiny z domu Dekler, pochodzącej z zamożnej i wpływowej polskiej rodziny[3].

Od 1907 zaczęła symulować problemy zdrowotne i szantażem wymuszała coroczne wakacje we Włoszech oraz przeniesienie do szkoły w Lozannie[1]. W trakcie owych wakacji, na które jeździła z babcią, zapoznała się ze sztuką renesansowych mistrzów, których obrazy oglądała we Florencji, Rzymie i Wenecji. Wpływ tych dzieł jest widoczny w dwóch pierwszych okresach twórczości Łempickiej. Przejawia się on w używanych przez nią czystych kolorach, dokładnym rysunku oraz draperiach oraz cieniach.

W 1916 w Petersburgu poślubiła prawnika Tadeusza Łempickiego, który był synem bratanicy Cypriana Kamila Norwida[3]. 16 września 1916 urodziła córkę, Marie-Christine Łempicką, w późniejszych latach znaną jako Kizette de Lempicka-Foxhall[5]. Podczas rewolucji październikowej Tadeusz Łempicki został aresztowany przez bolszewików. Żeby uwolnić męża Łempicka musiała spędzić noc ze szwedzkim konsulem, który następnie pomógł jej uciec z Rosji. Małżonkowie spotkali się ponownie w Kopenhadze.

Małżeństwo zamieszkało w Paryżu, jednak Łempicki nie mógł utrzymać rodziny, ze względu na trwającą po pobycie w więzieniu traumę. W związku z tym, Tamara Łempicka zaczęła malować w celach zarobkowych. Pomimo twierdzeń Tamary Łempickiej, iż w kwestii warsztatu jest samoukiem, przez krótki okres uczęszczała do pracowni kubistycznego malarza, André Lhote'a[6].

Pierwszy raz jej prace zostały wystawione w 1922 przez Salon d'Automne, dzięki siostrze artystki, Adriannie, która zasiadała w komisji dopuszczającej obrazy na wystawę. Malarstwo Łempcikiej spotkało się z pozytywnym odbiorem, a ona sama wkrótce stała się sławna jako portrecistka Tamara de Lempicka. Jest to najbardziej kojarzony z Tamarą Łempicką okres jej twórczości − wyidealizowane portrety i akty o lekko kubicznych formach i nasyconych barwach. Z tego okresu też pochodzi jej autoportret „Tamara w zielonym Bugatti”, przeznaczony na okładkę czasopisma Die Dame i uważany za jeden z typowych obrazów art déco.

W tym czasie słynna była ze swoich romansów (była biseksualna[2]). W związku z jej rozwiązłym życiem, Tadeusz Łempicki w 1927 rozstał się z nią i powrócił do Warszawy, żeniąc się z Ireną Spiess. Kilka lat po rozwodzie artystka zaczęła chorować na depresję[7].

Na początku II wojny światowej przeniosła się do Beverly Hills w Kalifornii z drugim mężem, austriackim baronem Raoulem Kuffnerem. W 1943 przeprowadzili się do Nowego Jorku, gdzie malarka kontynuowała twórczość artystyczną w swoim charakterystycznym stylu. Prasa amerykańska nie traktowała jej jednak poważnie, skupiając się głównie na tworzonej przez nią samą wokół siebie historii. Jest to czas jej licznych eksperymentów, m.in z abstrakcją geometryczną, był to jednak niewiele znaczący epizod w jej twórczości. Wyznacznikiem trzeciego etapu jej malarstwa stała się szpachla, narzędzie przed impresjonizmem niewykorzystywane w sztuce. Łempicka zaczęła tworzyć monochromatyczne obrazy w odcieniach beżu lub brązy. Były to obrazy o rozmytych konturach i bezpretensjonalnych tematach np. „Praczka”, „Gołębie”.

Po śmierci barona Kuffnera w 1962 przeniosła się do Houston w Teksasie. Jej nowe dzieła nie zostały dobrze przyjęte, przez co artystka zrezygnowała z wystawiania swoich prac. W 1978 przeniosła się do Cuernavaca. Zmarła tam podczas snu 19 marca 1980. Na własne życzenie jej ciało zostało skremowane, a prochy rozrzucone z helikoptera nad wulkanem Popocatepetl.

W Polsce znajduje się kilkanaście jej obrazów, jednak nie są prezentowane publiczności. Obrazy Łempickiej były eksponowane w Polsce rzadko, m.in. na wystawie w warszawskiej Zachęcie w 1928 roku, a także na Międzynarodowych Targach Poznańskich w 1929 roku. W 2008 roku Muzeum Narodowe w Warszawie w ramach wystawy Wyprawa w dwudziestolecie, wyeksponowało jeden obraz Tamary Łempickiej, „Kobieta na krześle” z 1927.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Gale Encyclopedia of Biography: Tamara de Lempicka. (ang.). answers.com. [dostęp 18 sierpnia 2014].
  2. 2,0 2,1 Fiona MacCarthy: The good old naughty days. (ang.). theguardian.com, 15 maja 2004. [dostęp 18 sierpnia 2014].
  3. 3,0 3,1 3,2 Magdalena Wróblewska: Tamara de Lempicka. (ang.). culture.pl. [dostęp 18 sierpnia 2014].
  4. Glyn Vincent: Glitter Art. (ang.). nytimes.com, 24 października 1999. [dostęp 18 sierpnia 2014].
  5. Kizette de Lempicka-Foxhall. (ang.). delempicka.org. [dostęp 18 sierpnia 2014].
  6. Agnieszka Morawińska: Tamara Łempicka, 1927.. e-teatr.pl, 1 maja 1991. [dostęp 18 sierpnia 2014].
  7. 1934−1938. (ang.). delempicka.org. [dostęp 18 sierpnia 2014].

Uwagi

  1. Inne źródła podają, że malarka urodziła się 11 maja 1895 w Moskwie lub Petersburgu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Laura Claridge, Tamara Łempicka, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2004.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]