Tambora (lud)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Tambora – lud zamieszkały na wyspie Sumbawa z archipelagu Małych Wyspach Sundajskich. Uległ błyskawicznej zagładzie na skutek wybuchu wulkanu Tambora 10 kwietnia 1815 roku, największej erupcji wulkanicznej w historii nowożytnej.

Lud ten i jego cywilizacja nie zostały nigdy zbadane przez etnografów. Co prawda na początku XIX wieku zainteresował on świat zachodni, ale wkrótce po pierwszym spotkaniu zniknął z powierzchni ziemi.

Zachowały się skromne świadectwa historyczne (głównie zapisy holenderskiej administracji kolonialnej) na temat ludzi Tambora. Słynęli oni w Indiach Wschodnich ze swego miodu, koni, drewna sappan (brezylka sappanCaesalpinia sappan) używanego do produkcji czerwonego barwnika oraz drewna sandałowego używanego do wyrobu kadzidełek i leków. Brytyjscy urzędnicy kolonialni, a także badacze brytyjscy i holenderscy odwiedzili wyspę Sumbawa na krótko przed erupcją. Żyło tam około 10 000 ludzi. Relacje mówią o natknięciu się na cywilizację, która mówiła językiem niepodobnym do żadnego innego w Indonezji. Zapisano 48 słów. Nie są to słowa malajskie, podobne do innych dialektów indonezyjskich, ale raczej do słów języka khmerskiego z Kambodży, a więc ich język był powiązany z grupą językową mon-khmer, rozpowszechnioną obecnie w Azji południowo-wschodniej. Przypuszczano, że lud Tambora pochodził z Indochin.

W miejscu zagłady ludność miejscowa często znajdowała ceramikę i kości. W lecie 2004 ekspedycja naukowa, której przewodził prof. Heraldur Sigurdsson, wulkanolog z Uniwersytetu Rhode Island (Kingston, USA), odkryła z pomocą miejscowego przewodnika szczątki wsi Tambora. Odnaleziona wieś znajdowała się 25 km na zachód od krateru wulkanu i 5 kilometrów w głębi lądu, gdzie mieszkańcy byli bezpieczni od piratów, którzy często porywali mieszkańców wybrzeża, zmuszając ich do niewolnictwa. Miejsce było też bardzo żyzne, co sprzyjało uprawie roli.

Amerykańscy i indonezyjscy naukowcy użyli radaru do penetracji gruntu. W warstwie datowanej na czas wybuchu odkopali zwęglone pozostałości domu z dwoma mieszkańcami. Były one przykryte trzymetrową warstwą pumeksu i popiołu. Wyniki badań ogłoszono 27 lutego 2006.

Nowe odkrycia potwierdziły relacje z XIX w., że lud Tambora nie był prymitywnym społeczeństwem, ale cywilizacją. Znaleziono miski z brązu, narzędzia żelazne, wyroby garncarskie, delikatną porcelanę i szkło, biżuterię oraz szczątki mebli. W odkrytym domu znaleziono zwęglone szczątki kobiety, trzymającej kurczowo metalową maczetę, leżącą na palenisku, prawdopodobnie kuchennym, a obok niej roztopioną szklaną butelkę i kilka garnków do gotowania. Szczątki drugiej osoby znaleziono na zewnątrz w miejscu, które wydaje się drzwiami wejściowymi. Dom był zbudowany na drewnianych palach, a jego ściany zewnętrzne i dach były pokryte bambusem. Został on spalony przez gorący popiół wulkaniczny na węgiel drzewny.

Znaleziska, zwłaszcza liczne przedmioty z brązu, potwierdzają relacje historyczne, że ludzie Tambora nie byli biedni. Forma i dekoracja przedmiotów wskazują, że ich kultura była związana z Wietnamem i Kambodżą. Mogli mieć powiązania handlowe z Indochinami. Ceramika jest podobna do powszechnie znajdowanej w Wietnamie.

Prof. Sigurdsson mówi: „Tambora mogłaby być Pompejami wschodu. Wszystko jest zachowane w takim stanie, jak było w roku 1815.” Sigurdsson ma zamiar wrócić do podnóża wulkanu Tambora w roku 2007, by odszukać pałac i resztę wsi. Przeprowadzi szczegółowe badania, używając współczesnych, nieinwazyjnych metod, by określić rozmiary miejscowości i tereny docelowe przyszłych wykopalisk.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]