Wrotycz
| Wrotycz | |
|---|---|
 Morfologia (Tanacetum coccineum)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | astrowce |
| Rodzina | astrowate |
| Podrodzina | Asteroideae |
| Rodzaj | wrotycz |
| Nazwa systematyczna | |
| Tanacetum L. Sp. Pl. 843. 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Wrotycz (Tanacetum L.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego około 70 spokrewnionych z chryzantemami gatunków występujących głównie na północnej półkuli, na obszarach o umiarkowanym klimacie[2]. Gatunkiem typowym jest Tanacetum vulgare L.[3].
[edytuj] Systematyka
Balsamita Mill., Gymnocline Cass., Pyrethrum Medik., Pyrethrum Zinn, Spathipappus Tzvelev
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Angiosperm Phylogeny Website adoptuje podział na podrodziny astrowatych (Asteraceae) opracowany przez Panero i Funka w 2002[5], z późniejszymi uzupełnieniami[6]. Zgodnie z tym ujęciem rodzaj Tanacetum należy do plemienia Anthemideae Cass., podrodziny Asteroideae (Juss.) Chev. W systemie APG III astrowate są jedną z kilkunastu rodzin rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[1].
- Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd astropodobne (Asteranae Takht.), rząd astrowce (Asterales Lindl), rodzina astrowate (Asteraceae Dumort.), plemię Tanaceteae Rchb.f. in Rchb., podplemię Tanacetinae Schultz-Bip. ex Willk. in Willk. & Lange., rodzaj wrotycz (Tanacetum L.)[7].
- Gatunki flory Polski[8]
- wrotycz alpejski, złocień alpejski (Tanacetum alpinum (L.) Sch. Bip., syn. Chrysanthemum alpinum L.)
- wrotycz baldachogroniasty, złocień baldachogroniasty (Tanacetum corymbosum (L.) Sch. Bip.)
- wrotycz maruna, złocień maruna (Tanacetum parthenium (L.) Sch. Bip., syn. Chrysanthemum parthenium (L.) Bernh. – antropofit zadomowiony
- wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare (L.)
- wrotycz wielkolistny (Tanacetum macrophyllum (Waldst. & Kit.) Sch. Bip.) – gatunek uprawiany
- Tanacetum balsamita L. – gatunek uprawiany
- Tanacetum parthenifolium (Willd.) Sch. Bip. – efemerofit
[edytuj] Zastosowanie
Niektóre gatunki (np. wrotycz pospolity) mają własności lecznicze[2]. Niektóre gatunki są ze względu na swoje ładne koszyczki kwiatostanowe i dość ozdobne liście są uprawiane jako ogrodowe rośliny ozdobne. W zależności od gatunku są w Polsce całkowicie, lub częściowo odporne na mróz. Najlepiej rosną w pełnym słońcu, na przepuszczalnych glebach[2].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-22].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-27].
- ↑ Panero J.L., Funk V.A.. Toward a phylogenetic subfamilial classification for the Compositae (Asteraceae). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 115 (4), s. 909–922, 2002. Biological Society of Washington.
- ↑ B. Baldwin, J. M. Bonifacino, T. Eriksson, V. A. Funk, C.A. Mannheimer, B. Nordenstam, N. Roque, I. Ventosa: Compositeae classification (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-05-24].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju 'Tanacetum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-03-22].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
