Tangaxuan II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tangaxuan II
Cazonci T'sintsuntsáni
Władca Purepecha
Okres panowania od 1520
do 1530
Poprzednik Zuangua
Następca
Dane biograficzne
Śmierć 1530
Ojciec Zuangua
Dzieci Antonio Huitzimengari Erendira

Tangaxuan II (wł. Franciszek Tzimtzincha-Tangaxuan II) (ur. ?, zm. 1530) – ostatni niezależny władca (tzw. cazonci) ludu Purepecha (Tarasków) w latach 1520–1530.

Panowanie[edytuj | edytuj kod]

W latach młodości brał udział w wojnie o saletrę (1480–1510) przeciwko sąsiednim indiańskim państewkom, ale Taraskowie przegrali tę wojnę.

W 1520 na czarną ospę zmarł cazonci Zuangua, ojciec Tangaxuana II. W 1521 sytuacja w Mezoameryce gwałtownie się zmieniła. Upadło wielkie azteckie miasto Tenochtitlan. Po otrzymaniu informacji o klęsce potężnego sąsiada, nowy władca zdecydował się zabezpieczyć swoje państwo przed podobnym losem. Na przełomie lat 1521/1522 wysłał do hiszpańskich konkwistadorów poselstwo. W wyniku tej misji do ówczesnej stolicy Purepecha – Tzintzuntzan – przybyła delegacja hiszpańska. Rozmowy były pomyślne i zakończyły się powrotem misji hiszpańskiej z bogatymi darami. Jednak z uwagi na pewną ilość złota, państwo Tarasków stało się powodem zainteresowania Hernána Cortésa.

Jeszcze w 1522 roku Cortés postanowił siłowo podporządkować sobie państwo Tangaxuana II i wysłał zbrojną ekspedycję pod wodzą Cristóbala de Olida. Władca Tarasków zdołał w obliczu zagrożenia zebrać potężną armię – nawet do 100 tys. wojowników – ale jego siły w decydującym momencie odmówiły walki. W tej sytuacji Tangaxuan II spotkał się z najeźdźcami w Pátzcuaro i tam podporządkował siebie i całe państwo administracji hiszpańskiej. Ochrzcił się i przyjął imię Franciszek. Dzięki temu zachował przez kolejne lata dość szeroką autonomię. Układ Tangaxuana II z de Olidą zakładał, że państwem Purepecha wspólnie będą rządzić: cazonci oraz Cortés. Wyrazem tego miał być podwójny trybut płacony przez ludność Purepecha swojemu władcy oraz Cortésowi.

Upadek i śmierć[edytuj | edytuj kod]

Porozumienie indiańsko-hiszpańskie przetrwało do końcówki roku 1529. Wówczas, prowadząc ekspedycję w sile 500 Hiszpanów i do 10 tys. Indian, do państwa Tarasków dotarł Nuño Beltrán de Guzmán. Jego ekspedycja szukała nowych ziem, z których można było uzyskać siłę roboczą. W Pátzcuaro konkwistador stwierdził, że Tangaxuana II sprawuje faktycznie całkowicie niezależną władzę. Zdecydował się wówczas na obalenie panującego cazonci i na faktyczny podbój jego państwa. W tym celu sprzymierzył się z lokalnym wpływowym szlachcicem – Pedro Panza Cuinierángarim. Zyskując poparcie części Tarasków, de Guzmán na początku 1530 aresztował władcę Purepecha i osądził za planowanie buntu, zaprzestanie płacenia daniny, sodomię i herezję. Tangaxuan II był torturowany, a następnie skazany na ciągnięcie za koniem i śmierć przez spalenie. Prochy monarchy rozrzucono nad brzegiem rzeki Río Lerma.

Wraz ze śmiercią Tangaxuana II dla Purepecha-Tarasków rozpoczął się okres prześladowań i terroru. Na czele państwa stawali zaś kolejni marionetkowi władcy, całkowicie zależni od poparcia Hiszpanów. Jedyny syn Tangaxuana II – Antonio Huitzimengari, który był chrześniakiem przyszłego wicekróla Nowej Hiszpanii, Antoniego de Mendoza, przeszedł na służbę hiszpańską jako gubernator Pátzcuaro. Natomiast – niepotwierdzona źródłowo – legenda mówi o tym, że po śmierci swojego ojca na czele antyhiszpańskiego buntu miała stanąć córka Tangaxuana II, Erendira.

W 1938 w Pátzcuaro odsłonięto pomnik upamiętniający Tangaxuana II. Jego autorem jest rzeźbiarz Guillermo Ruiz.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • López de Gómara Francisco, Historia de la conquista de México, 1552 [reprint Ayacucho 2007];
  • Perlstein Pollard Helen, Taríacuri’s Legacy: The Prehispanic Tarascan State. The Civilization of the American Indian series, cz. 209, Oklahoma 1993.