Taoyateduta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Taoyateduta
Mały Kruk

Littlecrow big.jpg
Wódz Mdewakantonów
Dane biograficzne
Urodziny ok. 1810
Kaposia
Śmierć 3 lipca 1863
Minnesota

Taoyateduta, Mały Kruk (ur. ok. 1810 lub 1820[1], zm. 3 lipca 1863) – wódz Dakotów-Mdewakantonów zamieszkujących Minnesotę. Jeden z wodzów, którzy podpisali w 1851 r. traktat z rządem USA, w którym Indianie zrzekli się 90% swoich ziem i zostali stłoczeni wzdłuż rzeki Minnesota. Wchodził w skład delegacji Indian, która przebywała w Waszyngtonie. Tam przekonał się o sile białych i bezsensowności walki z nimi. Za wszelką cenę starał się zachować pokój.

Imię[edytuj | edytuj kod]

"Mały Kruk" odpowiada francuskiemu Le Petit Corbeau, przejętemu z języka Odżibwejów, z powodu noszonej przez Taoyatedutę wysuszonej skóry kruka, w charakterze amuletu.[1] Wśród swoich był znany pod przynajmniej czterema imionami: Taheton Wakawa Mini "Kruk Który Poluje Idąc", Tahatan Wakawa Mini "Jastrząb Który Poluje Idąc", Tahetan Wakan Mani "Święty Mały Sokół Który Przychodzi Idąc", oraz Taoyateduta lub Taoyatechata "Jego Czerwoni Ludzie".[1]

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Mały Kruk urodził się około roku 1810 lub 1820 we wiosce Kaposia (w pobliżu dzisiejszego South St. Paul), leżącej w dolinie Missisipi.

W 1862 r., gdy rząd USA nie wywiązywał się ze zobowiązań wobec Siuksów, wybuchły zamieszki, które przekształciły się w wojnę Małej Wrony. Zjednoczone odłamy Santee Dakotów pod wodzą Małego Kruka, Mankato i Wielkiego Orła bezskutecznie atakowały Fort Ridgely oraz osadę New Ulm nad Coltonwood River. W tym czasie luźne grupy Indian i młodzi wojownicy atakowali i mordowali osadników. Mały Kruk pobity przez wojsko pod Wood Lake wycofał się do kraju plemienia Brulé z grupy preriowych Teton Dakotów, stamtąd ruszył do Kanady licząc na pomoc Brytyjczyków przeciwko USA. Tymczasem Santee Dakotowie skapitulowali przed wojskiem, wydali jeńców, a wówczas wbrew wcześniejszym obietnicom zostali osądzeni i skazani. Ponad trzystu zostało skazanych na karę śmierci. Ostatecznie po odwołaniach i interwencji prezydenta Abrahama Lincolna powieszono trzydziestu ośmiu. Mały Kruk powrócił w rodzinne strony. Został zastrzelony przez osadników wracających z polowania na jelenie. Jego skalp i czaszkę wystawiono na widok publiczny w miasteczku Saint Paul. Rząd USA unieważnił wszelkie układy z Dakotami, pozbawił ich praw do ziem w Montanie. Niedobitki plemienia zostały umieszczone w rezerwacie Crow Creek w Dakocie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. XIV: Wielcy wodzowie Siuksów. W: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej. Warszawa: Książka i Wiedza, 1994, s. 366. ISBN 83-05-12662-5.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Teplicki, s. 303