Targum Pseudo-Jonatana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Targum Pseudo-Jonatana (Targum Jeruszalmi I, Targum jerozolimski I) – targum aramejski zawierający interpretację Tory, zredagowany około VII wieku n.e. Reprezentuje on szkołę palestyńską (zachodnią).

Autor[edytuj | edytuj kod]

Według Talmudu Jonatan ben Uzziel, uczeń Hillela Starszego, zredagował aramejskie tłumaczenie proroków nazwane z tego powodu Targumem Jonatana. Jednocześnie nie ma żadnej historycznej wzmianki o jakimkolwiek tłumaczeniu przez niego Tory. Stąd istnieje zgodność badaczy, że ten targum nie jest dziełem Jonatana ben Uzziela. W XVI wieku de Rossi poświadcza, że widział dwa bardzo podobne kompletne targumy do Tory, z których jeden nazwano Targumem Jonatana ben Uzziela, a drugi Targumem Jeruszalmi I. Prawdopodobnie oryginalny tytuł dzieła to Targum Jeruszalmi I, co oznaczono w manuskryptach skrótem תי (TJ), który następnie odczytano jako inicjały i nieprawidłowo rozwinięto jako Targum Jonatana a dalej błędnie rozszerzono do Targum Jonatana ben Uzziela. Z tego też względu ten targum Tory nazywa się obecnie „Targumem Pseudo-Jonatana”.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Targum Pseudo-Jonatana jest typowym przykładem targumu palestyńskiego gdyż nie ogranicza się on do literalnego tłumaczenia tekstu hebrajskiego, lecz zawiera wiele dodatków w oparciu o tradycje rabiniczne. Odzwierciedla więc sposób w jaki sposób czytano Biblię w dawnych palestyńskich synagogach[1].

W obecnej formie targum ten nie mógł pojawić przed drugą połową VII wieku, ponieważ wzmiankuje on w komentarzu do Księgi Rodzaju 21:21 żonę i córkę Mahometa. Podobnie w Rodzaju 49:26 opisuje Izmaela i Ezawa jako przedstawicieli świata muzułmańskiego. Targum ten obejmuje prawie cały Pięcioksiąg. Jedyne brakujące fragmenty to: Rodzaju 6:15, 10:23, 18:4, 20:15, 24:28, 41:49, 44:30-31; Wyjścia 04:08; Kapłańska 24:4; Liczb 22:18, 30:20b-21a; 36:8-9.

Targum przybiera formę wolnej interpretacji religijnej. Duża jego część to legendy ale także dialogi oraz retoryczne i poetyckie dygresje. Parafrazą omówiono również religijne i metafizyczne koncepcje, co jest typowe dla żydowskich mistyków żyjących w VII wieku.

Wydania[edytuj | edytuj kod]

Targum Pseudo-Jonatana po raz pierwszy został wydrukowane w Wenecji w 1591 roku przez Aszera Parenzo. Został także zamieszczony w IV tomie Poligloty londyńskiej. Oddzielne wydanie tego targumu przez Christiana Ginsburga „Targum Jonathan ben Usiel zum Pentat” (Berlin, 1903) pochodzi z rękopisu znajdującego się w zbiorach British Museum (Mss. Addit. 27031).

Przypisy

  1. Targum "Yonatan ben 'Uzziel" to the Torah (ang.). ucalgary.ca. [dostęp 2013-07-06].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Targum (ang.). The Catholic Encyclopedia, 1912. [dostęp 2013-07-05].