Tarot marsylski
Tarot marsylski (fr. Tarot de Marseille) – jedna z najbardziej popularnych talii tarota, powstała najprawdopodobniej w połowie XVII wieku. Tarot marsylski jest najbardziej standardową talią, wywodzi się z niej większość późniejszych tarotów.
Jego nazwa pochodzi prawdopodobnie z XIX wieku, mimo że dotyczy talii znacznie starszych. Określenie Tarot marsylski pojawia się w wydanej w 1889 roku książce Tarot Cyganów: Klucz do nauk okultystycznych (Le Tarot des Bohémiens, clef absolue des sciences occultes) autorstwa znanego francuskiego okultysty, Papusa[1]. Później określenie to spopularyzował Paul Marteau, gdy w 1930 roku ukazała się jego książka pt. Le Tarot de Marseille.
Uznaje się, że pierwsza talia Tarota marsylskiego została opublikowana w latach 1643-1664 a jej twórcą był paryski producent kart do gry, Jacques Viéville[2][3]. Składała się z 22 kart Arkanów Wielkich i 56 Arkanów Małych. Zdobyła popularność dzięki żywym kolorom i poręcznym rozmiarom (65x125 mm)[3]. Jednak karty zaprojektowane przez Viéville'a różniły się trochę od Tarota marsylskiego jakiego znamy dzisiaj, m.in. poprzez wizerunki niektórych Wielkich Arkanów (szczegóły poniżej)[3]. Dlatego też tarot Viéville'a i jemu podobne są często określane mianem Tarota belgijskiego.
W 1664 inny paryski producent, Jean Noblet, wydrukował własną talię Tarota marsylskiego[3]. Jego Wielkie Arkana były już w całości takie, jakie występują we współczesnych taliach. W stosunku do talii Viéville'a, w kartach Nobleta zastosowano inną numerację Wielkich Arkanów (zamiana miejscem Rydwanu ze Sprawiedliwością oraz Eremity z kartą Siły) oraz w kilku z nich pojawiły się inne alegoryczne wizerunki:
- Słońce: zamiast wizerunku jeźdźca na koniu znalazła się tu para bliźniąt[3]
- Księżyc: zamiast kobiety przędzącej nić, karta przedstawia psa i wilka siedzących pośród kropel deszczu nad brzegiem stawu, w którym kryje się rak[3]
- Gwiazda: zamiast astrologa dzierżącego cyrkiel, karta przedstawia nagą kobietę wylewającą wodę z dwóch dzbanów do rzeki[3]
- Diabeł: diabeł, który u Viéville'a przemierzał świat i przypominał potwora zamieszkanego przez inne demony, u Nobleta przybrał trochę bardziej ludzką postać i stanął na kowadle, do którego zostały przykute dwie postacie[3]
- Wieża: płonąca wieża zamiast płonącego drzewa
Z mniejszych różnic między Arkanami Wielkimi talii Viéville'a a Nobleta, można wyróżnić np.:
- Wisielca, który u Viéville'a nie był zawieszony do góry nogami[4]
- kartę Świat, gdzie postać zmartwychwstałego Chrystusa utraciła nimb nad głową i nabrała cech androgynicznych[5].
Oprócz tego, wszystkie karty zostały ponumerowane, a karty figuralne dodatkowo opatrzone odpowiednimi tytułami[3].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Papus (tłum. A. P Morton): Tarot of the Bohemians: Part II. Symbolism in the Tarot: Chapter IX. History of the Symbolism of the Tarot. Inquiry into its Origin (ang.). Internet Sacred Text Archive. [dostęp 2012-05-16].
- ↑ Jan Witold Suliga. Tarot - zwierciadło Światła i Mroku cz. 1. „Gnosis”. Grudzień 2000. ISSN 1230-0772.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Miłosny tygiel marsylijskiego tarota. W: Jan Witold Suliga: Biblia Szatana. Łódź: Krajowa Agencja Wydawnicza w Łodzi, 1991, s. 86,88,90. ISBN 83-03-03220-8.
- ↑ Michele Jackson: Tarot Jacques Vieville (ang.). Tarot Passages. [dostęp 2012-05-17].
- ↑ Jan Witold Suliga. Tarot - zwierciadło Światła i Mroku cz. 2. „Gnosis”. Grudzień 2000. ISSN 1230-0772.
|
|||||||||||
