Tartrazyna

Tartrazyna
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) (4E)-5-okso-1-(4-sulfonatofenylo)-4-[(4-sulfonatofenylo)hydrazynylideno] pirazolo-3-karboksylan trisodu
Inne nazwy i oznaczenia E102, CI 19140 żółcień FD&C 5 żółcień kwasowa 23 żółcień żywnościowa 5 żółcień spożywcza 5 ang. Food Yellow 5
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C16H9N4Na3O9S2
Masa molowa	534,36 g/mol
SMILES C1=CC(=CC=C1N/N=C/2\C(=NN(C2=O)C3=CC=C(C=C3)S(=O)(=O)[O-])C(=O)[O-])S(= O)(=O)[O-].[Na+].[Na+].[Na+]
Identyfikacja
Numer CAS	1934-21-0
PubChem	6321403
Właściwości Rozpuszczalność w wodzie bardzo dobra
Niebezpieczeństwa MSDS Zewnętrzne dane MSDS Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia według MSDS Szkodliwy (Xn) Zwroty R R42/43 Zwroty S S22, S36/37, S45 Numer RTECS UQ6400000
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Tartrazyna (E102) – cytrynowożółty barwnik azowy produkowany głównie do celów spożywczych. W Polsce jej nazwa handlowa to żółcień spożywcza 5. Dopuszczona do użytku przez amerykańską agencję FDA (mimo tego jest zakazana w niektórych krajach), która wymaga umieszczenia na opakowaniach produktów zawierających ten związek adnotacji FD&C No. 5 (Stany Zjednoczone nie stosują symboli E).

Dopuszczalne dzienne spożycie wynosi 7,5 mg/kg ciała.

Stopiona z kwasem borowym wykazuje właściwości fosforescencyjne.

To użycie tartrazyny przy produkcji Inca Koli powoduje jej żółte zabarwienie

Działanie niepożądane

Tartrazyna jest czynnikiem uwalniającym histaminę, dlatego po jej spożyciu astmatycy mogą odczuwać wzmożone objawy choroby (jest ona także odpowiedzialna za skurcze macicy, grożące poronieniem u ciężarnych). W przypadku osób z nietolerancją salicylanów (aspiryna, niektóre owoce, m.in. jagody i maliny) tartrazyna wzmaga jej objawy. Jest niezalecana dla dzieci, w połączeniu z benzoesanami (E210–215) może u nich powodować trudności w nauce, a nawet wystąpienie syndromu ADHD. U innych (nawet nieuczulonych) osób może wywoływać: pokrzywkę, zapalenie skóry, bóle głowy, katar sienny, trudności z koncentracją, depresję, wysypkę, swędzenie warg i języka, bezsenność, dezorientację, anafilaksję.

Tartrazyna nie została zaklasyfikowana przez IARC jako prawdopodobny, możliwy lub potwierdzony czynnik rakotwórczy dla ludzi.

Zastosowanie

Przemysł spożywczy

Przede wszystkim produkty w proszku: napoje, zupy czy polewy do deserów; ale także: wyroby cukiernicze, groszek i kukurydza konserwowa, krakersy serowe, napoje bezalkoholowe, sos miętowy, galaretki (głównie miętowe), likiery owocowe, marcepan, sos brązowy, dżemy, płatki zbożowe kasze, miód sztuczny i musztardy.

Inne zastosowania

Składnik niektórych kosmetyków oraz barwnik do wełny i jedwabiu.

Bibliografia

• Bill Statham: E213: Tabele dodatków i składników chemicznych. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2006. ISBN 978-83-7243-529-3.
• Food-Info.net: E102: Tartrazyna (pol.). [dostęp 2010-08-31].

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.