Tatra T3

Tatra T3
Modernizowana Tatra T3R.P w Pradze
Dane ogólne
Dane techniczne
Długość	14000 mm
Szerokość	2500 mm
Wysokość	3050 mm
Masa	16000 kg
Liczba i moc silników	4 × 40 kW
Wnętrze
Liczba miejsc siedzących	23
Liczba miejsc stojących	87

Tatra T3 – oznaczenie tramwaju wytwarzanego w różnych odmianach w latach 1961-1990 w zakładach ČKD w Pradze w Czechach.

Konstrukcja

Tramwaj T3 jest następcą wozów Tatra T1 i Tatra T2 opartych na koncepcji PCC. Jest to główny typ tramwaju eksploatowanego w Czechach i na Słowacji, a także najliczniejszy (obok KTM-5) typ tramwaju na świecie (wyprodukowano 13.991 wagonów silnikowych i 122 doczepne).

T3 to jednokierunkowy wóz konstrukcji stalowej, wyposażony w troje drzwi składanych harmonijkowo oraz charakterystyczne siedzenia z laminatu. W Czechach mówi się na nie czasem "Sanie Lenina".

Od lat 80. poddawano go różnym modernizacjom - w tym np. dodanie układu tyrystorowego oszczędzającego prąd.

Produkowane odmiany

• T3 (1369 sztuk) - dla Czechosłowacji
• T3SU (11368 sztuk) - dla ZSRR
• T3SUCS (911 sztuk) - dla Czechosłowacji
• T3D (250 sztuk) - dla NRD
• T3YU (46 sztuk) - dla Jugosławii
• T3R (50 sztuk) - dla Rumunii

Odmiany oznaczone inaczej (np. T3M, T3R.P) to oznaczenia wozów zmodernizowanych przez przedsiębiorstwa komunikacyjne we własnym zakresie.

Wagony doczepne B3D (121 sztuk) eksportowano do NRD, a B3YU (4 sztuki) do Jugosławii.

Tatra T3SU

Tatra T3SU to oznaczenie odmiany tramwaju Tatra T3 przeznaczonego na eksport do ZSRR.

Po wprowadzeniu do eksploatacji wozów T2SU ZSRR postanowił zamówić następcę tych wagonów. Zakłady ČKD w Pradze wyprodukowały wóz T3SU jako następcę tramwaju T2SU. Pierwsze egzemplarze zostały dostarczone w 1963 roku do Moskwy, a następnie do innych miast w ZSRR.

Pierwsze tramwaje tego typu nie różniły się zasadniczo od Tatr T2SU. Jedną z niewielkich różnic była zabudowana kabina motorniczego oraz dwoje harmonijkowych drzwi (wozy produkowane od 1976 roku zostały jednak wyposażone w troje drzwi). Kolejną różnicą było zastosowanie mocniejszych grzejników.

Tramwaje T3SU to wozy, wyprodukowane w rekordowej liczbie 11 368 sztuk. Pomimo ich podeszłego wieku nadal są one eksploatowane.

Tatra T3YU

Tatra T3YU to oznaczenie odmiany tramwaju Tatra T3 produkowanej na eksport do dawnej Jugosławii. Pierwszy wagon tego typu powstał w 1967 roku. Wagon różnił się od wozu T3 pantografem zainstalowanym na drugiej sekcji.

Pierwszy egzemplarz testowany był w Sarajewie. W trakcie testów pantograf przeniesiono na przód wozu. Jednak 46 egzemplarzy dostarczono do miasta Osijek, gdzie eksploatowane są do dziś. W trakcie eksploatacji uległy one drobnym modernizacjom (m. in. montaż połówkowego pantografu). Tramwaje T3YU eksploatowane w Osijeku od wozu prototypowego różnią się pantografem zamontowanym na przedzie tramwaju oraz wózkami przystosowanymi na rozstaw torów 1000mm.

Eksploatacja

	Miasto	Lata dostaw	T3	T3SUCS	T3SU	T3D	B3D	T3YU	B3YU	T3R	Razem
	Barnauł	1967–1985	0	0	444	0	0	0	0	0	444
	Bratysława	1964–1989	58	130	0	0	0	0	0	0	188
	Brno	1963–1989	109	53	0	0	0	0	0	0	162
	Kemnic	1966–1988	0	0	0	132	62	0	0	0	194
	Dniepropetrowsk	1968–1987	0	0	370	0	0	0	0	0	370
	Dnieprodzierżyńsk	1972–1986	0	0	183	0	0	0	0	0	183
	Donieck	1967–1987	0	0	251	0	0	0	0	0	251
	Gałacz	1971–1974	0	0	0	0	0	0	0	50	50
	Grozny	1981–1986	0	0	70	0	0	0	0	0	70
	Irkuck	1967–1968	0	0	30	0	0	0	0	0	30
	Iżewsk	1966–1986	0	0	270	0	0	0	0	0	270
	Charków	1967–1987	0	0	735	0	0	0	0	0	735
	Kijów	1964–1987	0	0	923	0	0	0	0	0	923
	Koszyce	1963–1989	97	89	0	0	0	0	0	0	184
	Kramatorsk	1967	0	0	2	0	0	0	0	0	2
	Krasnodar	1980–1986	0	0	115	0	0	0	0	0	115
	Krzywy Róg	1986–1987	0	0	50	0	0	0	0	0	50
	Kursk	1966–1987	0	0	278	0	0	0	0	0	278
	Liberec	1965–1987	20	34	0	0	0	0	0	0	54
	Mariupol	1967–1975	0	0	32	0	0	0	0	0	32
	Moskwa	1963–1987	0	0	2069	0	0	0	0	0	2069
	Most i Litwinów	1967–1987	9	67	0	0	0	0	0	0	76
	Niżny Nowogród	1978–1986	0	0	220	0	0	0	0	0	220
	Nowokuźnieck	1967–1986	0	0	215	0	0	0	0	0	215
	Odessa	1966–1987	0	0	484	0	0	0	0	0	484
	Ołomuniec	1966–1987	30	39	0	0	0	0	0	0	69
	Orzeł	1976–1985	0	0	85	0	0	0	0	0	85
	Osijek	1966–1982	0	0	0	0	0	26	4	0	30
	Ostrawa	1965–1987	97	127	0	0	0	0	0	0	224
	Pilzno	1964–1989	48	80	0	0	0	0	0	0	128
	Praga	1960–1989	901	272	20	0	0	0	0	0	1193
	Piatigorsk	1967–1987	0	0	117	0	0	0	0	0	117
	Ryga	1974–1987	0	0	243	0	0	0	0	0	243
	Rostów nad Donem	1967–1987	0	0	405	0	0	0	0	0	405
	Samara	1964–1986	0	0	619	0	0	0	0	0	619
	Sarajewo	1967–1969	0	0	0	0	0	20	0	0	20
	Szweryn	1973–1988	0	0	0	115	56	0	0	0	171
	Taszkent	1983–1985	0	0	18	0	0	0	0	0	18
	Ufa	1966–1987	0	0	360	0	0	0	0	0	360
	Uljanowsk	1966–1986	0	0	401	0	0	0	0	0	401
	Tuła	1965–1986	0	0	401	0	0	0	0	0	401
	Twer	1967–1986	0	0	306	0	0	0	0	0	306
	Władykaukaz	1972–1987	0	0	129	0	0	0	0	0	129
	Wołgograd	1967–1987	0	0	425	0	0	0	0	0	425
	Wołżski	1967–1980	0	0	75	0	0	0	0	0	75
	Woroneż	1977–1986	0	0	209	0	0	0	0	0	209
	Jekaterynburg	1964–1986	0	0	530	0	0	0	0	0	530
	Zaporoże	1966–1987	0	0	304	0	0	0	0	0	304
		Razem	1369	911	11368	247	118	46	4	50	14113

Zobacz też

• Tramwaje Tatra
• Vario LF – tramwaj oparty na konstrukcji T3
• Tatra KT3 - tramwaj powstały na bazie dwóch T3
• Tramwaje w Brnie
• Tramwaje w Moście i Litvínovie
• Tramwaje w Ołomuńcu
• Tramwaje w Ostrawie
• Tramwaje w Pilznie
• Tramwaje w Pradze