Tatra T4

Tatra T4
Wagony T4D w Dreźnie
Dane ogólne
Dane techniczne
Długość	14000 mm
Szerokość	2200 mm
Wysokość	3063 mm
Masa	16000 kg
Liczba i moc silników	4 × 40 kW
Wnętrze
Liczba miejsc siedzących	20
Liczba miejsc stojących	77

Tatra T4 – oznaczenie tramwaju wytwarzanego w różnych odmianach w latach 1967-1986 w zakładach ČKD w Pradze w Czechosłowacji.

Konstrukcja

Tramwaj T4 jest wersją wozu T3 o węższym pudle (2200 mm zamiast 2500 mm). Modyfikacje dotyczą też wyposażenia elektrycznego, podwozia i możliwości stosowania wagonów doczepnych (B4).

T4 to jednokierunkowy wóz konstrukcji stalowej, wyposażony w troje drzwi składanych harmonijkowo, wysokopodłogowy. Wagony doczepne B4 nie posiadają kabiny motorniczego (na jej miejscu umieszczono dodatkowe miejsca siedzące).

Produkowane odmiany

T4D

Wozy T4D eksportowane były do NRD i eksploatowane w Dreźnie, Halle, Lipsku i Magdeburgu. Ogółem dostarczono 1766 wagonów silnikowych. Wagony doczepne typu B4D, dostarczone w ilości 789 sztuk, posiadały zamiast kabiny motorniczego dwa dodatkowe miejsca. Tramwaje T4D eksploatowane były w NRD w składach dwu (wagon silnikowy i doczepny) oraz trójwagonowych (dwa wagony silnikowe i jeden doczepny – tzw. Großzug).

Po zjednoczeniu Niemiec w 1990 rozpoczęto modernizacje wagonów typu T4. W obecnej chwili niezmodernizowane wagony eksploatowane są wyłącznie w Lipsku, a w pozostałych miastach zmodyfikowane wagony otrzymały nowe oznaczenia: T4D-C (Halle), T4D-M (Lipsk i Magdeburg) i T4D-MT (Drezno). Przewoźnicy niemieccy wycofują stopniowo wagony tego typu i zastępują je taborem niskopodłogowym, a wyeksploatowane wagony znajdują nabywców poza granicami Niemiec. W ten sposób Magdeburg sprzedał część swego taboru wozów T4D do rumuńskiego miasta Oradea, wozy z Halle eksploatowane są w Kaliningradzie i Jassy, a wagony z Lipska i Drezna eksploatowane są w Pjongjangu w Korei Północnej i Rostowie nad Donem w Rosji.

Wagony Tatra T4D i B4D w Lipsku

Historia wagonów T4D i B4D w Lipsku rozpoczyna się w roku 1969, kiedy to dostarczono pierwszy wagon Tatra T4D. Równolegle z dostarczaniem wozów T4D dostarczano wagony B4D. Rozpoczęły one kursowanie w następujących konfiguracjach:

• T4D + B4D
• T4D + T4D + B4D

W późniejszych latach podjęto się ich modernizacji. Zmodernizowano kabinę motorniczego, wymieniono reflektory, wyremontowano wnętrze a w niektórych wagonach zakryto wózki. Przystosowano je również do ciągnięcia doczep niskopodłogowych typu NB4. Po dostarczeniu tramwajów NB4 część wagonów sprzedano do Rumunii oraz do Korei Północnej.

Równolegle z przyjazdem tramwajów T4D dostarczono wozy Tatra B4D. Kursowały one jako 2 lub 3 wagon w składzie. Te wagony również poddano modernizacji wstawiając część niskopodłogową, co doprowadziło do wydłużenia tramwaju. Tak zmodernizowane wagony oznaczono jako typ B4D-NF.

T4SU

Wersja T4SU dla ZSRR posiadała zamkniętą kabinę motorniczego. W latach 1977 – 1979 sprowadzono 431 wagonów silnikowych dla miast Kaliningrad, Lipawa, Lwów, Żytomierz, Tallinn i Winnica. Nie wprowadzono wagonów doczepnych.

T4R

Przeznaczona dla Rumunii wersja T4R nie różniła się zasadniczo od wersji T4SU. W latach 1973 – 1981 sprowadzono 321 wagonów silnikowych dla miast Arad, Braiła, Bukareszt, Gałacz i Jassy.

T4YU

Wersja T4YU przeznaczona została dla Jugosławii. Dwa prototypowe wagony zostały wyprodukowane w roku 1967 dla Belgradu. Po krótkiej eksploatacji w tym mieście jeden wrócił jednak do Pragi, gdzie eksploatowany jest do dziś jako wóz wycieczkowy, a drugi przebudowany został na doczepny i sprzedany do Halle. W Zagrzebiu (obecnie Chorwacja) eksploatuje się do dziś wagony T4YU oraz doczepy B4YU. W latach 1972 – 1983 sprowadzono 117 wagonów silnikowych i 85 doczepnych.

Eksploatacja

Potrójny skład zmodernizowanych wagonów T4D-M w Lipsku

Podwójny skład wagonów T4R w Bukareszcie

	Miasto	Lata dostaw	T4D	B4D	T4SU	T4R	T4YU	B4YU	Razem
	Arad	1974–1981	0	0	0	100	0	0	100
	Belgrad	1967/1972	0	0	0	0	22	0	22
	Braiła	1978	0	0	0	10	0	0	10
	Bukareszt	1973–1975	0	0	0	131	0	0	131
	Drezno	1967–1984	572	250	0	0	0	0	822
	Gałacz	1978	0	0	0	10	0	0	10
	Halle	1968–1986	323	124	0	0	0	0	447
	Jassy	1978–1981	0	0	0	70	0	0	70
	Kaliningrad	1971–1979	0	0	223	0	0	0	223
	Lipsk	1968–1987	597	273	0	0	0	0	870
	Lipawa	1976–1979	0	0	15	0	0	0	15
	Lwów	1972–1979	0	0	73	0	0	0	73
	Magdeburg	1967–1986	274	142	0	0	0	0	416
	Tallinn	1973–1979	0	0	60	0	0	0	60
	Winnica	1971–1979	0	0	42	0	0	0	42
	Zagrzeb	1976–1983	0	0	0	0	95	85	180
	Żytomierz	1977–1979	0	0	18	0	0	0	18
		Razem	1766	789	431	321	117	85	3509

Zobacz też

• Tramwaje Tatra