Taur Matan Ruak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Taur Matan Ruak
President Taur Matan Ruak.jpg
Data i miejsce urodzenia 10 października 1956
Osso Huna
Timor Wschodni Prezydent Timoru Wschodniego
Przynależność polityczna niezależny
Okres urzędowania od 20 maja 2012
Poprzednik José Ramos-Horta
Odznaczenia
Wielka Kollana Orderu Timoru Wschodniego Wielka Kollana Orderu Infanta Henryka (Portugalia)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Taur Matan Ruak, właśc. José Maria Vasconcelos (ur. 10 października 1956 w Osso Huna) – timorski wojskowy i polityk. Bojownik i jeden z dowódców organizacji zbrojnej FALINTIL, walczącej z indonezyjską armią w latach 1975-1999. Dowódca sił zbrojnych Timoru Wschodniego w latach 2002-2011. Zwycięzca wyborów prezydenckich w 2012 i prezydent Timoru Wschodniego od 20 maja 2012.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Taur Matan Ruak urodził się w 1956 w miejscowości Osso Huna w dystrykcie Baucau jako najstarszy z ośmiorga dzieci António de Vasconcelosa i Albertiny Amaral. W 1960 przeniósł się razem z wujem do Dili, gdzie od 1963 do 1968 uczęszczał do szkoły podstawowej[1].

Po zajęciu Timoru Wschodniego przez wojska Indonezji w grudniu 1975 uciekł w górskie rejony kraju, gdzie dołączył do FALINTIL (Forças Armadas de Libertação Nacional de Timor Leste), zbrojnego ramienia FRETILIN, prowadzącego walkę o niepodległość i wyzwolenie spod indonezyjskiej 24-letniej okupacji. W tym czasie brał udział w walkach w Dili, Aileu, Maubisse, Ossu, Venilale, Uato-Lari i Laga. W latach 1976-1979 był odpowiedzialny za operacje wojskowe w dwóch sektorach: środkowo-wschodnim oraz Ponta Leste. 31 marca 1979 został schwytany przez indonezyjską armię w mieście Viqueque i trafił do niewoli, z której jednakże uciekł po 23 dniach, ponownie dołączając do szeregów FALINTIL[1][2].

W marcu 1981 został mianowany asystentem szefa sztabu FALINTIL, będąc odpowiedzialnym za dowództwo operacyjne w sektorze wschodnim, a następnie w sektorze zachodnim. W marcu 1983 został ponownie awansowany, przejmując kompetencje w zakresie planowania strategicznego w dowództwie operacyjnym sektora wschodniego. Jeszcze w tym samym roku został mianowany doradcą ds. wojskowych i zastępcą szefa sztabu FALINTIL. Od 1986 był odpowiedzialny za wszystkie operacje wojskowe w Timorze Wschodnim. W listopadzie 1992, po zatrzymaniu Xanany Gusmão, objął stanowisko szefa sztabu, a w marcu 1998 stanowisko zastępcy komendanta głównego (naczelnego dowódcy) FALINTIN. Po rezygnacji 10 sierpnia 2000 przez Xananę Gusmão z funkcji naczelnego dowódcy FALINTIL, zastąpił go na tym stanowisku. 10 grudnia 1999 został uhonorowany Nagrodą Praw Człowieka przez Zgromadzenie Republiki Portugalii. W 2001 awansował do stopnia generała brygady[1][2].

Po uzyskaniu przez Timor Wschodni niepodległości, 20 maja 2002 objął stanowisko szefa sztabu Sił Obrony Timoru Wschodniego (FDTL). W grudniu 2006 został odznaczony przez prezydenta Xananę Gusmão orderem Orde da Guerrilha. W 2006 został oskarżony przez urzędników ONZ o udział w nielegalnym transferze broni w czasie zamieszek, jakie wybuchły wówczas na Timorze Wschodnim. Nie zostały mu postawione jednakże jakiekolwiek zarzuty. 28 listopada 2009 prezydent José Ramos-Horta awansował go do stopnia generała dywizji. 1 września 2011 Taur Matan Ruak ogłosił rezygnację z zajmowanych stanowisk w wojsku, co było związane z zamiarem ubiegania się o urząd prezydenta w wyborach[3]. 6 października 2012 został formalnie przeniesiony do cywila, po przyjęciu jego rezygnacji przez prezydenta[1].

W pierwszej turze wyborów prezydenckich 17 marca 2012 zajął drugie miejsce (25,71% głosów), przegrywając z Francisco Guterresem (28,76%), lecz pokonując urzędującego prezydenta José Ramos-Hortę (17,48%)[4][5]. W drugiej turze wyborów 16 kwietnia 2012 pokonał Guterresa, zdobywając 61,2% głosów poparcia[6]. Urząd prezydenta objął 20 maja 2012[7][8].

Taur Matan Ruak jest żonaty z Isabel da Costa Ferreirą, z wykształcenia prawniczką specjalizującą się w zakresie praw człowieka oraz byłą wiceminister sprawiedliwości. Ma troje dzieci[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Notas Biográficas do Candidato Taur Matan Ruak (port.). tmr2012.org, 14 lutego 2012. [dostęp 2012-04-19].
  2. 2,0 2,1 Profile: Taur Matan Ruak (ang.). aljazeera.com, 17 kwietnia 2012. [dostęp 2012-04-19].
  3. E Timor army chief resigns ahead of polls (ang.). abc.net.au, 2 września 2011. [dostęp 2012-04-19].
  4. East Timor president Ramos-Horta concedes election defeat (ang.). Reuters, 19 marca 2012. [dostęp 2012-04-19].
  5. CNE: Rezultadu definitivo primeira eleisaun presidencial (port.). cne.tl, 26 marca 2012. [dostęp 2012-04-19].
  6. Former East Timor independence fighter wins presidency - election official (ang.). Reuters, 17 kwietnia 2012. [dostęp 2012-04-19].
  7. President discusses transition plan with the newly elect President (ang.). presidenttimorleste.tl, 19 kwietnia 2012. [dostęp 2012-04-19].
  8. Rulers East Timor (ang.). rulers.org, 20 maja 2012. [dostęp 2012-05-20].