Teatr Rozmaitości w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy teatru w Warszawie. Zobacz też: inne teatry w Polsce o tej samej nazwie.
TR Warszawa
Logotyp TR Warszawa
Logotyp TR Warszawa
Typ teatru teatr dramatyczny
Kierownictwo
artystyczne
Grzegorz Jarzyna
Data powstania 1972
Lokalizacja Warszawa,
ul. Marszałkowska 8
Strona internetowa teatru
Strona w bazie e-teatr.pl

TR Warszawa (Teatr Rozmaitości) − teatr w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej 8. Jest jednym z najważniejszych polskich teatrów w ostatniej dekadzie. Jego wysoką pozycję potwierdzają liczne nagrody zdobyte na krajowych i zagranicznych festiwalach. W TR Warszawa wystawiane są sztuki Grzegorza Jarzyny (dyrektor artystyczny w latach 1998-2011, dyrektor naczelny w latach 2006-2011, od 2014 roku ponownie dyrektor artystyczny[1]), Kornéla Mundruczó, René Pollescha, Krystiana Lupy, Jana Klaty, Krzysztofa Warlikowskiego oraz przedstawicieli młodego pokolenia: m.in. Przemysława Wojcieszka i Michała Borczucha.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki Teatru Rozmaitości sięgają roku 1945, kiedy w podziemiach kamienicy przy Marszałkowskiej 8 rozpoczęła się działalność sceny należącej do tzw. Miejskich Teatrów Dramatycznych. W sezonie 1948/49 teatr działał pod nazwą – „Rozmaitości", następnie nazwę zmieniono na „Teatr Dzieci Warszawy", potem na „Teatr Młodej Warszawy". Z czasem wrócono do nazwy „Rozmaitości", jednak działał wtedy jako druga scena Teatru Klasycznego. Od 1972 Teatr Rozmaitości w Warszawie jest samodzielnym teatrem. W latach siedemdziesiątych działał w nim zespół Studenckiego Teatru Satyryków pod dyrekcją Andrzeja Jareckiego a tematyka obracała się wokół współczesnej satyry i komedii. W latach 80. nowy zespół pod kierunkiem Andrzeja M. Marczewskiego podjął próby ambitniejszego repertuaru. W 1988 r. w teatrze wybuchł pożar, spłonęła widownia i część sceny, przedstawienia grano głównie w Teatrze Buffo. Dyrektorem był wówczas Ignacy Gogolewski.

W latach 90. teatr przejął ze zlikwidowanego Teatru Szwedzka 2/4 zespół młodych aktorów. W latach 1996-1998 dyrektorem artystycznym był Piotr Cieplak, który zapraszał do współpracy młodych i oryginalnych reżyserów, takich jak Grzegorz Jarzyna lub Piotr Tomaszuk. Spektakl "Bzik tropikalny" (1997) w reżyserii Grzegorza Jarzyny osiągnął ogromny sukces i przyciągnął do teatru młodą publiczność. W 1998 roku Jarzyna przejął dyrekcję artystyczną Teatru Rozmaitości, w 2003 roku skracając jego nazwę do TR. W 2013 roku nastąpiła zmiana organizacji teatru w związku, z którą oddzielona została funkcja dyrektora naczelnego, którą od 2013 roku sprawuje Wojciech Gorczyca[2] i dyrektora artystycznego, którym jest Grzegorz Jarzyna.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Pod dyrekcją Grzegorza Jarzyny TR Warszawa zdobył pozycję jednej z najważniejszych scen w Polsce. Spektakle reżyserowane przez Jarzynę wyznaczyły nową estetykę teatralną i przyciągnęły do teatru młodą, poszukującą publiczność. Dzięki licznym zaproszeniom na zagraniczne festiwale TR Warszawa stał się teatrem rozpoznawalnym na całym świecie. TR działa jako centrum sztuki oraz miejsce poszukiwań i eksperymentów artystycznych. Od 2000 roku regularnie organizuje wystawy, pokazy filmów, próby czytane nowych dramatów, odczyty i koncerty. Po sukcesie projektu Teren Warszawa (sezon 2004/2005), w którym młodzi reżyserzy realizowali spektakle poza budynkiem teatru w różnych przestrzeniach Warszawy, rozpoczęto nowy projekt – TR/PL, w którym wzięło udział kilkunastu autorów, a ich zadaniem było opisanie, jak polityczne, społeczne i obyczajowe przemiany ostatni lat wpłynęły na życie Polaków. Najlepsze dramaty zrealizowano na scenie TR Warszawa m.in.: Cokolwiek się zdarzy, kocham cię Przemysława Wojcieszka w jego reżyserii (2005), Strefa działań wojennych Michała Bajera w reżyserii Natalii Korczakowskiej (2006). TR Warszawa nawiązał współpracę z jedną z najciekawszych pisarek młodego pokolenia Dorotą Masłowską, która na zamówienie TR napisała dwa dramaty Dwoje biednych Rumunów mówiących po polsku (2006) oraz Między nami dobrze jest (2009).

Najnowszymi przedstawieniami są sztuki w reżyserii Grzegorza Jarzyny: Druga kobieta na podstawie scenariusza filmu Johna Cassavetesa Opening Night (2014)[3], Nosferatu na podstawie powieści Brama Stokera Dracula (2011, w koprodukcji z Narodowym Instytutem Audiowizualnym, Barbican Theatre, Dublin Theatre Festival, Adelaide Festival, Fundacją TR Warszawa)[4], T.E.O.R.E.M.A.T. na podstawie twórczości Piera Paolo Pasoliniego (2009)[5] i Między nami dobrze jest na podstawie tekstu Doroty Masłowskiej (2009, w koprodukcji z Schaubühne am Lehniner Platz)[6], a także Wiarołomni Ingmara Bergmana w reżyserii Artura Urbańskiego (2010) oraz Metafizyka dwugłowego cielęcia Stanisława Ignacego Witkiewicza w reżyserii Michała Borczucha (2010).

W 2020 roku TR Warszawa ma przenieść się do gmachu Centrum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Kompleks muzealno-teatralny, składający się z gmachu Muzeum o powierzchni ok. 15.000 m.kw. oraz gmachu Teatru o powierzchni ok. 10.000 m.kw., połączony pierwszym w Warszawie zadaszonym placem miejskim, zaprojektuje nowojorska firma architektoniczna Thomas Phifer and Partners .

Spektakle[edytuj | edytuj kod]

  • 2007: Macbeth, wg Shakespeare’a, reż. Jarzyna (2005)
  • 4.48 Psychosis, Sarah Kane, reż. + (2002)
  • Anioły w Ameryce, Tony Kushner, reż. Krzysztof Warlikowski (2007)
  • Areteia, Grzegorz Jarzyna, reż. Grzegorz Jarzyna (2010)
  • Burza, William Shakespeare, reż. Krzysztof Warlikowski (2003)
  • Cokolwiek się zdarzy, kocham cię, Przemysław Wojcieszek, reż. Przemysław Wojcieszek (2005)
  • Druga kobieta, na podstawie scenariusza Johna Cassavetesa Opening Night, reż. Grzegorz Jarzyna (2014)
  • Dwoje biednych Rumunów mówiących po polsku, Dorota Masłowska, reż. Przemysław Wojcieszek (2006)
  • Dybuk, Szymon Anski, Hanna Krall, reż. Krzysztof Warlikowski (2003)
  • Giovanni, na podstawie Don Giovanniego Mozarta i Don Juana Moliera, reż. Grzegorz Jarzyna (2006)
  • Krum, Hanoch Levin, reż. Krzysztof Warlikowski (2005)
  • Lew w zimie, James Goldman, reż. Grzegorz Jarzyny, w koprodukcji z Burgtheater (2007)
  • Metafizyka dwugłowego cielęcia, Stanisław Ignacy Witkiewicz, reż. Michał Borczuch (2010)
  • Między nami dobrze jest, Dorota Masłowska, reż. Grzegorz Jarzyna (2009)
  • Nosferatu, na podstawie powieści Dracula Brama Stokera, reż. Grzegorz Jarzyna (2011)
  • Obróbka, Martin Crimp, reż. Artur Urbański (2002)
  • Oczyszczeni, Sarah Kane, reż. Krzysztof Warlikowski (2002)
  • Portret Doriana Graya, Oscar Wilde, reż. Michał Borczuch (2009)
  • Ragazzo dell’Europa, René Pollesch, reż. René Pollesch (2007)
  • Solaris. Raport, na podstawie Solaris Stanisława Lema, reż. Natalia Korczakowska (2009)
  • Stosunki Klary, Dea Loher, reż. Krystian Lupa (2003)
  • Szewcy u bram, wg Szewców Stanisława Ignacego Witkiewicza, reż. Jan Klata (2007)
  • T.E.O.R.E.M.A.T., na podstawie twórczości Piera Paolo Pasoliniego, reż. Grzegorz Jarzyna (2009)
  • Uroczystość, Thomas Vinterberg, Mogens Rukov, reż. H7 (2001)
  • Wiarołomni, Ingmar Bergman, reż. Artur Ildefons Urbański (2010)

Zespół[edytuj | edytuj kod]

Zespół artystyczny TR Warszawa tworzą: Roma Gąsiorowska, Aleksandra Konieczna, Sandra Korzeniak, Magdalena Kuta, Maria Maj, Agnieszka Podsiadlik, Danuta Szaflarska, Katarzyna Warnke, Justyna Wasilewska, Jan Dravnel, Lech Łotocki, Rafał Maćkowiak, Dawid Ogrodnik, Sebastian Pawlak, Tomasz Tyndyk, Adam Woronowicz[7].

Z teatrem współpracują m.in.: Agata Buzek, Małgorzata Hajewska-Krzysztofik, Jadwiga Jankowska-Cieślak, Maja Ostaszewska, Aleksandra Popławska, Lidia Schneider, Janusz Chabior, Danuta Stenka, Andrzej Chyra, Jan Englert, Piotr Głowacki, Redbad Klijnstra, Eryk Lubos, Cezary Kosiński, Waldemar Kowalski, Zygmunt Malanowicz, Jan Peszek, Piotr Polak, Piotr Rogucki[8], scenografowie Magdalena Maciejewska, Bert Neumann, Małgorzata Szczęśniak, kompozytorzy Hanna Kulenty, Jacek Grudzień, Paweł Mykietyn, Leszek Możdżer, Marcin Masecki[9], a także Anna Nykowska (kostiumolog), Jacqueline Sobiszewski (reżyserka światła), Piotr Domiński (reżyser dźwięku), Grzegorz Laszuk (identyfikacja wizualna)[10], a także kuratorzy: Agnieszka Tuszyńska (kierownik literacki), Barbara Piwowarska (Sąsiedzi TR)[11], Jakub Duszyński (cykl filmowy między rzeczywistością a fikcją)[12], Michał Libera (Bio/Formy)[13], Roman Pawłowski, Adam Suprynowicz (Audio.TR)[14], Tomasz Plata (Bio/Formy)[15].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. http://tvnwarszawa.tvn24.pl/informacje,news,grzegorz-jarzyna-z-nowa-umowa-br-tr-zostaje-przy-marszalkowskiej,106173.html
  2. http://wyborcza.pl/1,75475,14978351,Zmiany_w_TR_Warszawa__Gorczyca_dyrektorem_naczelnym_.html
  3. http://www.rp.pl/artykul/1099052.html
  4. http://www.rp.pl/artykul/1094525.html
  5. http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/teatr/282153,1,recenzja-spektaklu-teoremat-rez-grzegorz-jarzyna.read
  6. http://wyborcza.pl/1,94899,6454502,Warszawska_premiera__Miedzy_nami_dobrze_jest_.html
  7. http://trwarszawa.pl/#!/zespol/
  8. http://trwarszawa.pl/#!/zespol/aktorzy-wspolpracujacy/
  9. http://trwarszawa.pl/#!/zespol/tworcy/
  10. http://trwarszawa.pl/#!/zespol/tworcy/
  11. http://www.tvp.pl/kultura/patronaty-tvp-kultura/sasiedzi-tr-sasiedzi-i-inni-polacy-niemcy-19391945/14944851
  12. https://www.youtube.com/watch?v=ZjBtGNXV0jU
  13. http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/184190.html%0A
  14. http://www.tvp.pl/kultura/patronaty-tvp-kultura/audiotr-fotografia-fotomontaz-fotomuzyka-luigi-russolo-charles-ives-george-gershwin-pierre-schaeffer/15277045
  15. http://kultura.wp.pl/title,Zofia-Hansen-bohaterka-pierwszej-czesci-cyklu-BioFormy-w-TR-Warszawa,wid,16407530,wiadomosc.html?ticaid=112da8