Teeline shorthand

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Teeline Shorthand
Znak systemu Teeline (napis „Teeline” w Teeline)
Znak systemu Teeline (napis „Teeline” w Teeline)
Rodzaj stenografia
Typ abdżad, semi-geometryczny
Systemy macierzyste Pitman shorthand
Kierunek pisma od lewej do prawej, od góry do dołu
Języki pisma angielski
Autor James Hill
Okres używania od 1968

Teeline – system stenograficzny zatwierdzony przez Narodową Radę Szkolenia Dziennikarzy (National Council for the Training of Journalists(ang.)), organizację odpowiadającą za ustalanie zasad szkolenia i egzaminowanie dziennikarzy w Wielkiej Brytanii[1]. Utworzony w 1968 roku przez nauczyciela stenografii systemu Pitmana Jamesa Hilla (1908–1971). Został zaadaptowany do języków germańskich i niektórych romańskich. Podstawowym jego założeniem była szybkość i prostota nauki podstaw, aby po krótkim okresie przygotowawczym pozostałą częścią treningu była praktyka pisania i czytania, którą można prowadzić korzystając już z systemu na co dzień. Teeline nie osiąga prędkości starszych systemów, stąd nie może być zaliczony do parlamentarnych, raczej do notatkowych. Stwierdzony rekord prędkości to nie więcej niż 150 słów na minutę (wpm)[2].

Spis treści

Podstawowa metoda pisania [edytuj]

Podstawową metodą stenografowania w Teeline łączenie kolejnych znaków ze sobą, zwykle koniec poprzedniego z początkiem nastepnego. Przyjęte także jest pomijanie w zapisie samogłosek, rzadziej także innych głosek. Litery systemu dla najczęściej spotykanych połączeń posiadają formy zrośnięte (consonant blends), przyspieszające pisanie. Użytkownicy mają dużą swobodę tworzenia własnych znaczników (symboli, skrótów) słów i związków frazeologicznych, choć na rynku dostępne są też gotowe zestawy w postaci słowników. Zasadą jest uczenie się gotowych znaczników w trakcie codziennego używania stenografii. Dąży się do ustalenia powszechnie stosowanych układów dla poszczególnych słów. Takie układy nazywa się kształtami(?) (outlines).

Alfabet [edytuj]

W przeciwieństwie do większości systemów stenograficznych Teeline nie jest oparte na metodzie fonetycznej budowy alfabetu, lecz na literach abecadła angielskiego. Metoda fonetyczna znajduje zastosowanie na podobnej zasadzie, jak skróty używane podczas pisania SMS(ang.). Zniesiono niektóre dwuznaki, jak np. PH zastępując je fonetycznym F. Utworzono też „zlane” (z dwóch lub więcej znaków alfabetu) lub przekształcone znaki dla najczęściej stosowanych grup spółgłoskowych i zrostków. Jednocześnie każda litera alfabetu ma przypisane znaczenie (znacznik), a czasem nawet kilka, zależnie od kontekstu zdania. Znaczniki wykazano w tabelce[3] poniżej (w języku angielskim). Podobne przypisania użytkownicy systemu mogą tworzyć także na własną rękę.

Znak (litera) Znaczenie Uwagi
A auto, after, able, able to, ability
B bee, be
C Local, locals, because Jeżeli pod linią bazową pisma
D Do, Day
E Electricity Również indykator „eng”
F From
G Go, Gentleman
H He
I I (singular), Eye Również jako indykator dla grupy „Ing”
J brak Zachęca się do samodzielnego przypisywania znaczenia
K Kilo, Kind, Like
L Letter, Lady, a lot, a lot of
M Me, May
N Non, Nation, National, Begin, Beyond Użyte w pozycji litery T dla oddania końcówki ion, jak junction.
O Blood, bloodspot, pint of blood, or Również jako indykator dla „ong”, „ology”, np. sociology można napisać „S+C+oddzielone O”.
P Page, Pence, Police
Q Queen, question, equal
R Are, authority
S South
T to, too
U You Również jako indykator końcówki „ung” przedrostka „un”
V Very, Evidence, evidently
X Accident, accidentally Zastępuje słowa Christ, Christian etc.
Y Your, Why
Z Zoo Może zostać zastąpione S
SH shall, shell
CH Chair(man/woman)
TH The, Thousand(s)

Galeria grafik [edytuj]

  • Modlitwa Pańska napisana w Teeline

  • Alfabet – spółgłoski w systemie Teeline

  • Alfabet – samogłoski w systemie Teeline

  • Przykładowe słówka w systemie Teeline

  • Przykładowe słówka w systemie Teeline

  • Połączenia liter obrazujące metodę tworzenia słów w systemie Teeline

Przypisy

  1. ↑ Meriel Bowers, Jean Clarkson, Stephanie Hall, Celia Osborne, Ulli Parkinson, 1991, Teeline Gold (The Course Book), Heinemann Educational, Oxford.
  2. ↑ www.pressgazette.co.uk, Rekord prędkości w Teeline – notatka prasowa.
  3. ↑ agielska wersja hasła Teeline Shorthand.

Bibliografia [edytuj]

  • Ivy Constance Hill, Meriel Bowers, Teeline Revised Edition, Oxford, 1983, ISBN 0435453270.
  • Meriel Bowers, Jean Clarkson, Teeline gold: the course book, Heinemann, 1991, ISBN 043545353X.
  • George Hill, Meriel Bowers, Teeline Word Groupings, Heinemann, 1987, ISBN 0435453262.
  • Mavis Smith, Anne Tilly, Teeline Gold Word List, Heinemann, 1992, ISBN 0435453599.
  • Ivy Constance Hill, Teeline word list, Heinemann Educational, 1981, ISBN 0435453440.
  • Ann Dix, Teeline Fast, Heinemann, 1990, ISBN 0435453521.
  • Meriel Bowers, Stephanie Hall, Teeline Gold Speed Ladder, Heinemann, 1992, ISBN 0435453556.

Linki zewnętrzne [edytuj]

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Teeline_shorthand&oldid=35710382”