Telektroskop

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Telektroskop – urządzenie służące do przesyłania na odległość ruchomego obrazu kolorowego wraz z dźwiękiem[1], wynalezione i opatentowane w 1897 roku przez polskiego wynalazcę i prekursora "telewizji elektrycznej"[2] Jana Szczepanika[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Swój wynalazek Szczepanik zgłosił w Brytyjskim Urzędzie Patentowym (patent brytyjski nr 5031)[4] w roku 1897 jako "telektroskop, czyli aparat do reprodukowania obrazów na odległość za pomocą elektryczności"[4][5]. Urządzenie transmitowało obraz w barwach naturalnych wraz z dźwiękiem rozkładając go na punkty, które przekazywane były do odbiornika zamieniającego je ponownie na spójny kolorowy przekaz działając na identycznej zasadzie jaką stosuje dzisiejsza telewizja[6]. Pomimo dużego rozgłosu i uznania w krajach zachodnich telektroskop nie został wdrożony do produkcji ze względu na zbyt duży stopień skomplikowania i kosztowność. Dzięki telektroskopowi amerykański uczony Albert Abramson uznał Szczepanika za trzecią z osób, które w znaczący sposób przyczyniły się do powstania telewizji.

W roku 1900 Szczepanik przedstawił na Wystawie światowej w Paryżu udoskonalone urządzenie do przenoszenia obrazu na odległość -"telefot".[7]

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Działanie telektroskopu:[8]

  • wykorzystując fizjologiczną właściwość oka ludzkiego, przez krótkotrwałą projekcję szybko po sobie następujących punktów można uzyskać wrażenie całości obrazu
  • analiza obrazu przesyłanego telewizyjnie jest to rozbicie go na punkty i ponowne połączenie jego elementów
  • transponowanie wartości świetlnych tych punktów na wartości elektryczne łatwe do transmisji i odwrotne postępowanie w urządzeniu odbiorczym
  • konieczność utrzymywania ścisłej synchronizacji między stacją nadawczą i odbiorczą
  • nowy zupełnie sposób sterowania promieniem świetlnym poprzez wychylanie go w dwóch prostopadłych do siebie kierunkach. Przypomina to zjawiska w lampie oscyloskopowej gdzie strumień elektronów wychylany jest przy pomocy pola elektrostatycznego lub magnetycznego
  • powiązanie transmisji obrazu z dźwiękiem.

Przypisy

  1. : Jak Polacy budowali pierwszy telewizor. „Focus historia”, 23/12/2010. [dostęp 2011-03-12]. 
  2. Polska. Informator. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1977.
  3. Wiadomości 24.pl: Wielcy tarnowianie: Jan Szczepanik. Genialny wynalazca z Galicji. [dostęp 2011-03-12].
  4. 4,0 4,1 Polska. Zarys encyklopedyczny. Warszawa: PWN, 1974.
  5. Muzeum Okręgowe w Tarnowie: Jan Szczepanik – polski Edison. [dostęp 2011-03-12].
  6. Wynalazki i odkrycia (strona prywatna): Szczepanik Jan. www.wynalazki.mt.com.pl. [dostęp 2011-03-12].
  7. "Słownik historii Polski", Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
  8. według opisu ZSP1 w Krośnie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. Jawsiewicki: Jan Szczepanik wielki wynalazca. Warszawa: 1961.
  • Anna Pragłowska: Zapomniany wynalazca. O Janie Szczepaniku. Tarnów: 2002.
  • Praca zbiorowa: Ocalić od zapomnienia. Patroni Tarnowskich ulic. Tarnów: 2004.