Telesfor Badetko
Telesfor Badetko ps. "Wiktor", "Tesiek" (ur. w 1920 r. w Zenonowie pod Warszawą, zm. 11 stycznia 1992 r. w Szczecinie) – działacz i instruktor harcerski (harcmistrz), członek Powstańczych Oddziałów Specjalnych "Jerzyki", Szarych Szeregów i Armii Krajowej, komendant hufca ZHP Szczecin-Pogodno.
Biografia [edytuj]
Od 1936 r. był członkiem Związku Harcerstwa Polskiego. W czasie okupacji hitlerowskiej wstąpił do POS "Jerzyki" i Szarych Szeregów, w których dostał stopień kapitana, a wraz z tą organizacją przeszedł do Armii Krajowej. W ramach POS "Jerzyki" dowodził oddziałem partyzanckim, działający od jesieni 1943 r. w Puszczy Białej w ramach Grupy Operacyjnej AK "Wschód". Wcześniej stał na czele harcerskiego plutonu szturmowego, przeprowadzając wiele akcji zbrojnych, m.in. rozbicie placówki żandarmerii pod Uralami, czy zaatakowanie budynku ochrony huty "Vitrum" w Wołominie (przy niewielkich stratach własnych zdobyto 4 pistolety maszynowe, 2 pistolety, amunicję oraz 3 maszyny do pisania). W ramach AK przeszedł przeszkolenie w podziemnej podchorążówce i kurs dywersji. Po zakończeniu wojny zamieszkał w Myśliborzu. Dla ukrycia swojej okupacyjnej przeszłości używał fałszywego nazwiska – Bogusławski. Był organizatorem i pierwszym kierownikiem Technicznej Obsługi Rolnictwa w tym mieście. Jednocześnie powrócił do działalności harcerskiej. Po zdemaskowaniu w 1950 r., przeniósł się do Polic, gdzie organizował rolnicze szkolnictwo zawodowe. Chwilowo zaprzestał działalności w ramach harcerstwa. Następnie utworzył przyzakładową szkołę przy Fabryce Urządzeń Budowlanych "Hydroma" i został jej dyrektorem, a później kierownikiem warsztatów szkolnych. W 1956 r. współorganizował w Szczecinie odradzające się niezależne harcerstwo. Założył i był pierwszym komendantem Hufca ZHP Szczecin-Pogodno. Jednakże w 1960 r. został usunięty z tej funkcji pod zarzutem nawiązywania do tradycji przedwojennego harcerstwa, używania jego symboliki i haseł oraz samej przeszłości okupacyjnej. Zaangażował się wówczas w zorganizowanie i prowadzenie Harcerskiego Teatrzyku Lalkowego "Zuch", który występował po całej Polsce. Jednocześnie był prześladowany przez UB, a później SB. Zmarł 11 stycznia 1992 r. w Szczecinie.Pochowany został na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie kwatera 43a.
Obecnie imieniem Telesfora Badetki jest nazwany skwer w Szczecinie (53°26′37″N 14°31′33″E / 53.443611111111, 14.525833333333), na którym znajduje się także jego pomnik z piaskowca dłuta Janiny Jeleńskiej-Papp z 1998 roku[1].
Odznaczenia [edytuj]
Był odznaczony m.in.:
Orderem Virtuti Militari V klasy (2-krotnie)
Krzyżem Partyzanckim
Krzyżem Armii Krajowej
Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski
Krzyżem Polonia Restituta
Krzyżem Powstania Warszawskiego
Złotym Krzyżem Zasługi
Złotym Krzyżem "Za Zasługi dla ZHP"
Przypisy
- Biografie harcerskie
- Ludzie związani ze Szczecinem
- Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski
- Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari
- Odznaczeni Krzyżem Za Zasługi dla ZHP
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi
- Urodzeni w 1920
- Zmarli w 1992
- Żołnierze Armii Krajowej
- Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie