Telsze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Telsze
Telsze nocą
Telsze nocą
Herb Flaga
Herb Telszy Flaga Telszy
Państwo  Litwa
Okręg Flag of Telsiai County.png telszański
Burmistrz Valdemaras Ramšas
Populacja (2007)
• liczba ludności
• gęstość

30 170
1862 os./km²
Nr kierunkowy 444
Kod pocztowy LT-87133
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Telsze
Telsze
Ziemia 55°59′N 22°15′E/55,983333 22,250000Na mapach: 55°59′N 22°15′E/55,983333 22,250000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Litwa, Łotwa i Estonia

Telsze (lit. Telšiai, żmudz. Telšē) – miasto na Wysoczyźnie Żmudzkiej w północno-zachodniej Litwie położone na zachód od Szawli. Siedziba władz okręgu telszańskiego. Miejsce urodzin Gabriela Narutowicza i Rolandasa Paksasa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Telsze były stolicą jednego z traktów (powiatów) Księstwa Żmudzkiego. Pierwszy kościół drewniany ufundował w 1612 król Zygmunt III Waza (inne źródła podają datę 1547). Natomiast w roku 1626 dzierżawca królewszczyzny Paweł Sapieha, ufundował klasztor bernardynów, który władze carskie zamknęły w 1832. W czasie powstania listopadowego silny ośrodek partyzantki polskiej dowodzonej przez Józefa Jana Giedroycia[1]

Od 1926 kościół jest katedrą. Na jej dziedzińcu znajdują się groby księży rozstrzelanych przez Kozaków za udział w powstaniu styczniowym. W 1926 utworzona została diecezja telszańska; powołano też seminarium diecezjalne, zamknięte w 1946 i ponownie otwarte w 1989. W pobliżu katedry położony jest pałac biskupów z lat trzydziestych XX wieku.

W 1932 powstało w Telszach muzeum z cennymi zbiorami malarstwa, mebli i sprzętu z siedzib ziemiańskich. W 1982 otwarto skansen budownictwa żmudzkiego.

W Telszach, w 1865 urodził się Gabriel Narutowicz, późniejszy Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w tym samym roku Michał Wojnicz, odkrywca słynnego Manuskryptu Wojnicza, a w 1878 Władysław Tryliński - polski inżynier komunikacji, wynalazca, twórca "trylinki", współtwórca mostu w Maurzycach.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wacław Schmitt, Józef Giedroyć, w: Polski Słownik Biograficzny, t. VII, Kraków 1948–1958, s. 429

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]