Telsze

	Telsze
	; Telsze nocą
Herb Telszy	Flaga Telszy
Państwo	Litwa
Okręg	telszański
Burmistrz	Valdemaras Ramšas
Populacja (2007); • liczba ludności; • gęstość	; 30 170; 1862 os./km²
Nr kierunkowy	444
Kod pocztowy	LT-87133
	Położenie na mapie Litwy ; Telsze
	55°59′N 22°15′E / 55.983333333333, 22.25Na mapach: 55°59′N 22°15′E / 55.983333333333, 22.25
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Telsze (lit. Telšiai, żmudz. Telšē) – miasto na Wysoczyźnie Żmudzkiej w północno-zachodniej Litwie położone na zachód od Szawli. Siedziba władz okręgu telszańskiego. Miejsce urodzin Gabriela Narutowicza i Rolandasa Paksasa.

Historia [edytuj]

Telsze były stolicą jednego z traktów (powiatów) Księstwa Żmudzkiego. Pierwszy kościół drewniany ufundował w 1612 król Zygmunt III Waza (inne źródła podają datę 1547). Natomiast w roku 1626 dzierżawca królewszczyzny Paweł Sapieha, ufundował klasztor bernardynów, który władze carskie zamknęły w 1832. W czasie powstania listopadowego silny ośrodek partyzantki polskiej dowodzonej przez Józefa Jana Giedroycia^[1]

Od 1926 kościół jest katedrą. Na jej dziedzińcu znajdują się groby księży rozstrzelanych przez Kozaków za udział w powstaniu styczniowym. W 1926 utworzona została diecezja telszańska; powołano też seminarium diecezjalne, zamknięte w 1946 i ponownie otwarte w 1989. W pobliżu katedry położony jest pałac biskupów z lat trzydziestych XX wieku.

W 1932 powstało w Telszach muzeum z cennymi zbiorami malarstwa, mebli i sprzętu z siedzib ziemiańskich. W 1982 otwarto skansen budownictwa żmudzkiego.

W Telszach, w 1865 urodził się Gabriel Narutowicz, późniejszy Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, a w 1878 Władysław Tryliński - polski inżynier komunikacji, wynalazca, twórca "trylinki", współtwórca mostu w Maurzycach.