Teodor Leszetycki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Teodor Leszetycki (ur. 22 czerwca 1830 w Łańcucie, zm. 14 listopada 1915 w Dreźnie) – polski pianista, kompozytor i pedagog.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Naukę muzyki rozpoczął mając pięć lat, w 1839 debiutował jako pianista we Lwowie z miejscową orkiestrą, prowadzoną przez Franza Xavera Mozarta. W 1841 rodzina Leszetyckich wyjechała do Wiednia, gdzie Teodor kontynuował naukę gry na fortepianie u Carla Czernego i kompozycji u Simona Sechtera oraz studiował filozofię na Uniwersytecie Wiedeńskim. Dawał koncerty w Rosji, Niemczech i Anglii jako pianista i dyrygent.

W 1878 wrócił do Wiednia. Zamieszkał w zachowanej do dziś obszernej willi w dzielnicy Währing, przy Weimarerstrasse 60. Na jej frontowej ścianie widnieje tablica pamiątkowa o treści: Dieses Haus war von 1881–1915 das Heim des Klaviervirtuosen und Musikpädagogen Professor Theodor Leschetizky.

Leszetycki był wybitnym pedagogiem, jego uczniami byli m.in. Ignacy Jan Paderewski, Henryk Melcer-Szczawiński, Antonina Szukiewicz, Artur Schnabel, Ignacy Friedman, Ossip Gabrilowitsch, Elly Ney, Mieczysław Horszowski, Benno Moisewitsch, Paul Wittgenstein, Richard Buhlig i Mark Hambourg. Paderewski o pedagogice Leszetyckiego wypowiadał się w następujący sposób: „Nie znałem i do dziś dnia nie znam nikogo, kto by mu dorównał. Nikt absolutnie nie może się z nim porównywać. Jako pedagog – olbrzym, wobec którego wszyscy inni są tylko karłami”[1].

Zajmował się także kompozycją, napisał ponad pięćdziesiąt większych utworów fortepianowych, dwie opery: Bracia Marco i Pierwsza Zmarszczka, koncert fortepianowy oraz kilkaset miniatur fortepianowych.

Dzieła (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Utwory na fortepian[edytuj | edytuj kod]

  • Les deux alouettes Op. 2, Nr.1.
  • Klavierkonzert c-Moll Op. 9.
  • Deux Mazurkas pour piano Op. 24.
  • Souvenirs d'Italie suite de morceaux pour piano Op. 39.
  • Deux morceaux (pour piano) Op. 42
  • Deux morceaux pour piano Op. 43.
  • Deux arabesques pour piano Op. 45.
  • Contes de jeunesse suite de morceaux (pour piano) Op. 46.
  • Trois morceaux (pour piano) Op. 48.

Inne dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Variationen für Oboe über ein Thema von Beethoven.
  • Mittagszauber (Emanuel Geibel) Op. 32, Nr. 1.

Utwory sceniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Die Brüder von San Marco, Oper (1848-1852), Fragment.
  • Die erste Falte, (Pierwsza zmarszczka) (Libretto: Salomon Hermann von Mosenthal), opera komiczna w 1 akcie (UA 1867 Prag).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Comtesse Anna Potocka: Theodore Leschetizky, an intimate study of the man and the musician. New York, Century Co., 1903.
  • Annette Hullah: Theodor Leschetizky. London, Lane, 1906
  • Burkhard Muth: Theodor Leschetizky - der bedeutendste Klavierlehrer, den die Welt je gesehen hat? Eine Einführung in Leben, Werk und Wirken des Pädagogen, Pianisten und Komponisten. Fernwald: Muth 2003. ISBN 3-929379-09-0
  • Malwine Brée: Die Grundlage der Methode Leschetizky. Mit Autorisation des Meisters herausgegeben von seiner Assistentin Malwine Brée. Mit 47 Abbildungen der Hand Leschetizkys.
  • Malwine Brée: The Leschetizky method: a guide to fine and correct piano playing. Mineola, N.Y., 1997
  • Theodor Leschetizky: Das Klavierwerk. Köln: Haas 2000
  • Stanislaw Tichonow: Leschetizky und sein Wiener Kreis. Sein Leben und Wirken. Band I. Theodor Leschetizky-Gesellschaft Wien 2001.

Przypisy

  1. Ignacy Paderewski, Pamiętniki, Warszawa 1985, s. 115