Teognost (metropolita kijowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Teognost
metropolita kijowski i całej Rusi
Święci metropolici kijowscy: od lewej Focjusz, Teognost i Cyprian
Święci metropolici kijowscy: od lewej Focjusz, Teognost i Cyprian
Data i miejsce śmierci 14 marca 1353
Moskwa
metropolita kijowski i całej Rusi
Okres sprawowania 1328-1353
Wyznanie prawosławie
Kościół Patriarchat Konstantynopolitański
Chirotonia biskupia 1328

Teognost (zm. 14 marca 1353 w Moskwie) – metropolita kijowski w latach 1328-1353.

Był z pochodzenia Grekiem[1]. W momencie wyświęcenia na biskupa uważany był za człowieka uczciwego, oddanego swoim obowiązkom i doskonale wykształconego[2]. Urząd metropolity kijowskiego objął w 1328 i zgodnie z wolą swojego poprzednika Piotra[3]. rezydował podobnie jak on w Moskwie[1].

W 1329 w Nowogrodzie ogłosił obłożenie anatemą mieszkańców Pskowa, którzy otworzyli bramy przed księciem twerskim Aleksandrem, poszukiwanym przez chana Złotej Ordy z powodu antytatarskiego buntu w Twerze[1]. Sukcesem zakończyły się również starania Teognosta o likwidację metropolii litewskiej; metropolita pragnął bowiem, by wszystkie ziemie ruskie wchodziły w skład jednej administratury kościelnej[2]. W okresie sprawowania przezeń urzędu w Moskwie wzniesiono szereg nowych świątyń prawosławnych[4]. Przeprowadził również kanonizację swojego poprzednika na katedrze kijowskiej, metropolity Piotra[4].

Dwukrotnie udawał się do Złotej Ordy. W czasie drugiej wizyty, w 1342, został zmuszony do wpłacenia ponad 600 rubli, co było wynikiem donosu o wysokich dochodach metropolity, jaki wpłynął do chana[1]. Uzyskał następnie potwierdzenie wszystkich praw Kościoła prawosławnego, jakie posiadał on w okresie panowania tatarskiego na Rusi[4].

Teognost był pierwszym metropolitą kijowskim, w stosunku do którego cesarz bizantyjski (Jan VI Kantakuzen) użył oficjalnie tytułu metropolita kijowski i całej Rusi[5].

Teognost zmarł w czasie zarazy[6] i został pochowany w soborze Zaśnięcia Matki Bożej na Kremlu moskiewskim. W 1471 ogłoszono, że jego ciało nie uległo rozkładowi[1].

Rosyjski Kościół Prawosławny kanonizował metropolitę Teognosta; jego wspomnienie przypada 14 marca (według kalendarza juliańskiego)[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Феогност (святой митрополит киевский)
  2. 2,0 2,1 A. Mironowicz, Metropolia kijowska w strukturze patriarchatu konstantynopolitańskiego (988-1685) [w:] red. A. Mironowicz, U. Pawluczuk, P. Chomik, Autokefalie Kościoła prawosławnego w Polsce, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2006, ISBN 978-83-7431-062-8, ss. 37-38
  3. B. Gudziak, Kryzys i reforma. Metropolia kijowska, patriarchat Konstantynopola i geneza unii brzeskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2008, 978-83-227-2899-4, s.24
  4. 4,0 4,1 4,2 Феогност, митрополит всея Руси
  5. B. Gudziak, Kryzys i reforma. Metropolia kijowska, patriarchat Konstantynopola i geneza unii brzeskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2008, 978-83-227-2899-4, s. 19
  6. J. Łoszczyc, Dymitr Doński, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1987, ISBN 83-06-01458-8, s. 17
Poprzednik
Piotr II
Metropolita kijowski 1328 - 1353 Następca
Aleksy