Terapia elektrowstrząsowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sprzęt do elektrowstrząsów z czasów I wojny światowej

Terapia elektrowstrząsowa (EW, ang. electroconvulsive therapy, ECT) - psychiatryczna terapia szokowa polegająca na przepuszczeniu przez mózg pacjenta prądu elektrycznego o napięciu do 450 V i natężeniu do 0,9 A.

Elektrowstrząsy wprowadzone zostały w 1938 roku przez Ugo Cerlettiego i Lucio Biniego. Po okresie szerokiego stosowania EW metoda została prawie zarzucona pod koniec lat 50. Od lat 80. obserwuje się stopniowy wzrost popularności terapii w szpitalach psychiatrycznych i w lecznictwie ambulatoryjnym.

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Mechanizm leczniczego działania napadów drgawkowych indukowanych prądem elektrycznym nie jest znany. Uważa się, że dochodzi do:

Obecnie elektrowstrząsy aplikuje się w znieczuleniu ogólnym i po podaniu środka zwiotczającego mięśnie, dzięki czemu w znacznie mniejszym stopniu występują drgawki mięśniowe, które dawniej w dramatyczny sposób towarzyszyły tej formie terapii i mogły powodować np. kompresyjne złamanie trzonów kręgosłupa.

Tę formę terapii zastosowano po raz pierwszy w Stanach Zjednoczonych w 1938 roku. Wcześniej była stosowana wprowadzona przez Ladislasa Medunę terapia "wstrząsów kardiazolowych" (dożylne podanie kilku ml kardiazolu). Osoba leczona, po podaniu kardiazolu traciła przytomność i dostawała drgawek toniczno-klonicznych. Metoda kardiazolowa charakteryzowała się bardzo przykrą dla chorego "aurą" (stanem przeddrgawkowym), który nie podlegał amnezji. Terapia elektrowstrząsowa tej poważnej wady nie miała. Wywodzi się ze spostrzeżeń, że osoby doznające zaburzeń psychicznych, po napadzie padaczkowym nie prezentowały (lub prezentowały o zauważalnie mniejszym nasileniu) wcześniejszych zaburzeń myślenia bądź spostrzegania.

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Metoda z wyboru:

  • ostra śmiertelna katatonia - w tym zespole uznana za metodę ratującą życie
  • ciężki epizod depresji, z odmawianiem posiłków, ryzykiem popełnienia samobójstwa, gdy leki są przeciwwskazane lub nie można czekać na ich efekt
  • schizofrenia lekooporna
  • ciężka depresja lub zaostrzenie schizofrenii w I trymestrze ciąży

Metoda drugiego wyboru:

Przed podjęciem leczenia elektrowstrząsowego należy dokładnie ocenić stan neurologiczny, wydolność krążeniowo-oddechową i czynność układu pokarmowego pacjenta. Wykonuje się badanie EKG, morfologię krwi, jonogram i pomiar glikemii. W przypadku dodatniego wywiadu rodzinnego w kierunku przedłużonej reakcji na sukcynylocholinę wykonuje się oznaczenie aktywności osoczowej pseudocholinoesterazy[1].

Powikłania[edytuj | edytuj kod]

Najczęstszym powikłaniem są (przeważnie przemijające) zaburzenia pamięci występujące u chorych. Najpoważniejszym zaś zgon pacjenta. To powikłanie wg literatury zdarza się w 2 na 100000 zabiegów. Inne poważne powikłania:

  • zawał mięśnia sercowego
  • migotanie komór
  • zatrzymanie serca
  • zapaść sercowo-naczyniowa
  • stan padaczkowy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Landowski J: 4.9. Badania laboratoryjne w psychiatrii. W: Bilikiewicz A, Pużyński S, Rybakowski J, Wciórka J (red.): Psychiatria. Tom I. Podstawy psychiatrii. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, 2002, s. 599. ISBN 83-87944-67-X.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kalinowski A: 1.2. Elektrowstrząsy. W: Bilikiewicz A, Pużyński S, Rybakowski J, Wciórka J (red.): Psychiatria. Tom III. Terapia. Zagadnienia etyczne, prawne, organizacyjne i społeczne. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, 2003, s. 188-196. ISBN 83-87944-24-6.
  • Pużyński S. Leksykon Psychiatrii ISBN 83-200-1712-2 , PZWL, Warszawa 1993, strona 149-151
  • Tomasz Zyss, Robert T. Hesse. Terapia wstrząsowa w psychiatrii-rys historyczny. „Psychiatria Polska”. XLII (6), s. 797-818, 2006. Kraków: PTP. ISSN 0033-2674. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.