Terespol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia.
Terespol
Herb
Herb Terespola
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat bialski
Gmina gmina miejska
Burmistrz Jacek Danieluk
Powierzchnia 10,11 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

5 886
594 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 83
Kod pocztowy 21-550
Tablice rejestracyjne LBI
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Terespol
Terespol
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Terespol
Terespol
Ziemia 52°04′27″N 23°36′40″E/52,074167 23,611111Na mapach: 52°04′27″N 23°36′40″E/52,074167 23,611111
TERC
(TERYT)
3060701021
Urząd miejski
ul. Czerwonego Krzyża 26
21-550 Terespol
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Dworzec PKP w Terespolu
Pomnik Niepodległości
Stare drewniane domy

Terespolmiasto i gmina w województwie lubelskim, w powiecie bialskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bialskopodlaskiego.

Terespol jest miastem nadgranicznym położonym nad Bugiem, w polskiej części Polesia Brzeskiego. W Terespolu znajdują się kolejowe i drogowe przejścia graniczne z Białorusią.

Według danych z 31 grudnia 2011 miasto miało 5 886 mieszkańców[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto powstało na bazie osiedla wiejskiego Błotków, wzmiankowanego w II połowie XIII w. Historycznie miasto związane jest z rodami: Flemingów, Słuszków i Czartoryskich. To kasztelan wileński Józef Bogusław Słuszka nadał nowo utworzonemu miastu dzisiejszą nazwę Terespol, dla uhonorowania swojej małżonki Teresy. W Terespolu także przyszła najprawdopodobniej na świat Izabella Czartoryska, pani Puław. Majątek Terespol jeszcze w XVIII w. był największą posiadłością Czartoryskich.

Terespol jest otoczony pocarskimi fortyfikacjami, położony pośród bagien. Podczas projektowania Twierdzy Brzeskiej centrum Terespola przesunięto o dwie wiorsty na zachód, a centrum Brześcia dwie wiorsty na wschód. Jednocześnie zmieniono nieco bieg Bugu.

Sytuacja gospodarcza[edytuj | edytuj kod]

Miasto nie posiada przemysłu. Jedyny istniejący kiedyś spory zakład przetwórstwa owoców i warzyw (produkował m.in. sławne terespolskie ogórki) upadł pod koniec lat 90. XX w. Dziś mieszkańcy utrzymują się głównie z handlu i usług oraz z pracy w firmach i instytucjach związanych z obsługą przejść granicznych, z Białorusią, o dużym natężeniu ruchu (obsługują one także lądowy ruch tranzytowy z Rosją), i wykorzystuje fakt położenia na granicy z Unią Europejską, oraz na trasie międzynarodowej E30 Cork (Irlandia)—Omsk (Rosja).

W mieście i najbliższej okolicy znajdują się:

  • przejście drogowe, z nowoczesnym, wyremontowanym terminalem
  • przejście drogowe w Kukurykach (tranzytowe dla ruchu towarowego) z nowoczesnym terminalem do obsługi drogowego transportu samochodowego oraz specjalnie zbudowaną drogą celną
  • przejście kolejowe (osobowe i towarowe)
  • wielki kolejowy węzeł przeładunkowy Małaszewicze, dziś największa stacja przeładunkowa w Europie (otwarta przed 58 laty, 14 grudnia 1949) zlokalizowany jest na olbrzymich terenach w sąsiedztwie niewielkiej miejscowości Małaszewicze i innych okolicznych wsi. Leży on w europejskim korytarzu nr 2, na linii kolejowej E-20 Paryż—Berlin—Warszawa—Moskwa, na styku torów o szerokości 1520 mm i 1435 mm. Przeładowuje między pociągami obu szerokości ponad 5 mln ton ładunków rocznie.

Ogólne informacje o Terespolu[edytuj | edytuj kod]

W miasteczku znajdują się świątynie: kościół rzymskokatolicki Świętej Trójcy, prawosławna cerkiew św. Apostoła Jana Teologa, prawosławna kaplica cmentarna Zmartwychwstania Pańskiego oraz kościół zielonoświątkowy Źródło Życia. Działają również wspólnoty religijne baptystów i zbór Świadków Jehowy.

W Terespolu znajdują się dwie szkoły podstawowe przy ul. Sienkiewicza (nr 1) i przy Wojska Polskiego (nr 2). Ta druga mieści się w zespole szkół ogólnokształcących z liceami ogólnym i zawodowym. Są także dwa gimnazja. Przy zespole szkół stoi pamiątkowy obelisk stalowy z 1823, ustawiony na pamiątkę budowy traktu Warszawa—Brześć (drugi identyczny monument znajduje się w Warszawie, przy ulicy Grochowskiej). W mieście jest jeszcze Pomnik Niepodległości, Pomnik Pamięci Żołnierzy Armii Czerwonej[2], Pomnik poległych w ochronie granicy żołnierzy WOP (na terenie jednostki Straży Granicznej) oraz ustawiony na uboczu przy torach kolejowych pomnik poświęcony ofiarom transportów kolejowych do obozów koncentracyjnych w okresie II wojny światowej.

W mieście działają kluby sportowe KP Granica (piłka nożna, VI liga) oraz MULKS Terespol.

Terespol w okresie PRL był siedzibą miasta i gminy. Od kilkunastu lat wieś (gmina) i miasto rozdzieliły się i są osobnymi organizmami administracyjnymi. W mieście i w okolicach przetrwały forty z kompleksu Twierdzy Brzeskiej – w Terespolu, Łobaczewie Małym, Kobylanach i w Lebiedziewie przy drodze na Kodeń. Z miasta widać zaś szpic pomnika w centrum twierdzy, w Brześciu, już po stronie białoruskiej.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[3] Terespol ma obszar 10,2 km², w tym:

  • użytki rolne: 56%
  • użytki leśne: 4%

Miasto stanowi 0,37% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2004:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 6002 100 3090 51,5 2912 48,5
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
588,4 302,9 285,5

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zabytkowa część kościoła Świętej Trójcy w Terespolu
Żelazny obelisk z 1823 przy ul. Wojska Polskiego, upamiętniający budowę szosy brzeskiej (identyczny z warszawskim)
Prawosławna kaplica cmentarna

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą:

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Terespol jest członkiem stowarzyszenia Unia Miasteczek Polskich[4].

Urodzeni w Terespolu[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]