Terminator (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Terminator
Elektroniczny morderca

The Terminator
Gatunek akcja, science fiction, dramat
Rok produkcji 1983, 1984
Data premiery 26 października 1984
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 108 minut
Reżyseria James Cameron
Scenariusz James Cameron, Gale Anne Hurd
Główne role Arnold Schwarzenegger, Michael Biehn, Linda Hamilton
Muzyka Brad Fiedel
Zdjęcia Adam Greenberg
Scenografia George Costello, Maria Rebman Caso
Kostiumy Hilary Wright
Montaż Mark Goldblatt
Produkcja Gale Anne Hurd
Wytwórnia Hemdale Film
Pacific Western
Euro Film Funding
Cinema 84
Dystrybucja Orion Pictures
Budżet $6 400 000
Kontynuacja Terminator 2: Dzień sądu
Nagrody 3 Saturny (z 7 nominacji)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Terminator w Wikicytatach
Woskowe popiersie Terminatora w Londyńskim Muzeum Filmu

Terminator (ang. The Terminator) – amerykański film z gatunku science fiction wyreżyserowany w 1984 roku przez Jamesa Camerona. W Polsce film wyświetlany był w kinach pod tytułem Elektroniczny morderca[1][2]. Nazwa angielska nie jest związana z polskim znaczeniem słowa terminator, które oznacza ucznia uczącego się by uzyskać tytuł czeladnika, terminującego u mistrza. W zamyśle piszącego scenariusz oznacza osobę, która doprowadza do kresu (łac. terminus) życia (zabija).

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Tytułowy terminator - Arnold Schwarzenegger (Terminatora miał zagrać O. J. Simpson jednak według Camerona "tak miły człowiek nie może być bezlitosnym mordercą"[3].) - w pierwszej części serii jest androidem, który został wysłany w przeszłość w celu zlikwidowania Sary Connor (Linda Hamilton), matki przywódcy rebeliantów, nielicznych ludzi, którzy walczą w przyszłości z cyborgami o przetrwanie. W przeszłość przesłany zostaje także jeden z żołnierzy rebeliantów, Kyle Reese (Michael Biehn), który ma nie dopuścić do jej zabicia. Mimo iż główny problem przedstawiony w filmie dotyczy wydarzeń, które dopiero mają nastąpić, pojawia się w nim jedynie kilka urywków wizji przyszłości. Akcja filmu toczy się w latach 80. XX wieku.

Postacie drugoplanowe[edytuj | edytuj kod]

Ed Traxler[edytuj | edytuj kod]

Postać fikcyjna z pierwszej części Terminatora zagrana przez Paula Winfielda. Oficer policji Los Angeles w stopniu porucznika. Wspólnie z detektywem Vukovichem prowadził śledztwo w sprawie morderstw kobiet o podobnym nazwisku, dokonywanych według kolejności w książce telefonicznej. Kiedy Sarah myśląc, że jest śledzona ukryła się w dyskotece Tech Noir, gdzie udało się jej dodzwonić na policję. Traxler, który z nią rozmawiał doradził jej by tam została.

Po zatrzymaniu Reese'a i przewiezieniu go na komisariat, razem z Vukovichem i dr. Peterem Silbermanem przekonywał Sarę, że Kyle jest prawdopodobnie niepoczytalny, a jej prześladowca musiał nosić kamizelkę kuloodporną, dlatego przeżył serię strzałów ze strzelby Reese'a.

Kiedy T-800 zaatakował komisariat, Traxler próbował razem z pozostałym policjantami go powstrzymać, jednak został postrzelony przez terminatora z serii karabinka automatycznego.

W jednej z usuniętych scen, gdy Kyle i Sarah uciekają z komisariatu, konający Traxler daje Reese'owi swoją broń służbową mówiąc: "[...]Reese! Ona musi żyć. Rób to, co do ciebie należy[...]”. W tej scenie widać, że musiał częściowo uwierzyć w to, co Reese mówił podczas przesłuchania[4].

Hal Vukovich[edytuj | edytuj kod]

Postać fikcyjna z pierwszej części Terminatora zagrana przez Lance'a Henriksena. Oficer policji Los Angeles, detektyw. Policyjny partner por. Eda Traxlera. Wspólnie z nim prowadził śledztwo w sprawie brutalnych morderstw, dokonywanych przez nieznanego sprawcę. Bezskutecznie próbował dodzwonić się do domu Sary Connor. Gdy przewieziono Sarę i Kyle'a na komisariat, podobnie jak swoi koledzy był przekonany, że Reese jest szalony.

Zginął podczas ataku T-800 na komisariat. Został zastrzelony przez terminatora, gdy sam próbował go zabić.

Odtwórca roli Vukovicha, Lance Henriksen był pierwszym kandydatem do roli terminatora[5].

Ginger Ventura[edytuj | edytuj kod]

Postać fikcyjna z pierwszej części Terminatora zagrana przez Bess Mottę. Przyjaciółka i współlokatorka Sary Connor tragicznie ginie z rąk Terminatora 13 maja 1984 roku. Owej majowej nocy po burzliwym stosunku z chłopakiem Mattem Buchananem Ginger wstaje by przygotować coś do zjedzenia, w tym czasie terminator T-800 wdziera się do mieszkania i zabija jej chłopaka. Ginger nagle zamiera bez ruchu gdy widzi jak zwłoki Matta przebijają się przez drzwi. Terminator wkrótce dopada przerażoną dziewczynę i bez skrupułów zabija myśląc, że jest to Sarah Connor.

T-800 szybko dowiaduje się, że prawdziwa Sarah Connor jest w klubie, ponieważ zaniepokojona tajemniczymi morderstwami w obawie o przyjaciółkę nagrywa się na automatyczną sekretarkę podając dokładny adres klubu, z którego dzwoni[6].

13 maja w filmie przedstawiono jako piątkową noc, Ginger przed przyjściem Matta w rozmowie z Sarą podkreśla: "[...]Jest przecież piątkowy wieczór[...]"[7]. W rzeczywistości 13 maja 1984 roku przypadała niedziela. Wszystko to wynikało z rocznego opóźnienia nagrywania filmu[3].

Matt Buchanan[edytuj | edytuj kod]

Postać fikcyjna z pierwszej części Terminatora zagrana przez Ricka Rossovicha. Bohater obdarzony przyjaznym stosunkiem do innych osób oraz nieco błaznowatym zachowaniem zginął piątkowej nocy 13 maja 1984 roku w domu dziewczyny Ginger, która wynajmowała mieszkanie wraz z przyjaciółką Sarą Connor. Podczas gdy Ginger szykowała drobny posiłek dla swojego chłopaka, terminator wkroczył do mieszkania w celu zabicia Sary Connor. Zamiast jej, w łóżku zastał na wpół śpiącego Matta. Po nierównym pojedynku maszyny z człowiekiem, T-800 "wyrzuca przez zamknięte drzwi" zwłoki Matta wprost przed idącą do pokoju Ginger.

W scenariuszu Matt początkowo miał się nazywać McCallister, zmiana nazwiska na Buchanan wynikała z wielu poprawek w scenariuszu.

Produkcja[8][edytuj | edytuj kod]

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Efekty specjalne do filmu[edytuj | edytuj kod]

Ekipa filmowa odwiedziła[edytuj | edytuj kod]

Podobieństwa między filmami[3][edytuj | edytuj kod]

  • Terminator przygniata kołem samochodu zabawkowy wóz ciężarowy, tak samo wyglądał pojazd ścigający dziesięcioletniego Johna Connora z drugiej części serii.
  • Reżyser powtórzył motyw z deptaniem przez terminatora rekwizytu. W pierwszej części były to słuchawki walkmana zabitej Ginger, natomiast w Terminator 2, na początku sceny strzelaniny w korytarzu centrum handlowego T-800 zdeptał różę. W trzeciej części były to okulary.
  • Relacja telewizyjna z przesłuchania Kylea Reesea oraz Sary w Terminatorze 2.
  • Get out - Terminator wygłasza w kierunku pasażera ciężarówki w sequelu te same słowa do pilota śmigłowca mówi T-1000.
  • Earl Boen (dr Peter Silberman) - jedyny aktor który, oprócz Arnolda Schwarzeneggera, wystąpił w trzech pierwszych filmach o Terminatorze.
  • W części pierwszej, w fabryce, Sara usiłuje podnieść rannego Kyle'a krzycząc "On your feet, soldier!" ("Powstań, żołnierzu!"). Tą samą kwestię wypowiada Kyle do Sary w części drugiej, w scenie ze snu Sary w szpitalu (scena została zamieszczona w wersji rozszerzonej).

Błędy w filmie (przykłady)[edytuj | edytuj kod]

  • Podczas zabójstwa pierwszej Sarah Connor, Terminator włamuje się do jej mieszkania rozrywając łańcuch blokujący drzwi wejściowe i wchodząc do środka oddaje pierwszy strzał. Kolejne strzały oddaje znajdując na zewnątrz pomieszczenia, stojąc na progu.
  • W końcówce filmu, zanim ciężarówka eksploduje, można zauważyć linę holowniczą ciągnącą cysternę do przodu.
  • Kiedy terminator włamuje się na posterunek policji, ma strzelbę w lewej ręce oraz karabin automatyczny w prawej. Zanim odcina prąd w budynku, idzie na koniec korytarza, wymierza strzelbą przez drzwi i strzela, jednak zamiast dźwięku strzelby słychać odgłos karabinu
  • Gdy terminator mówi Jeszcze tu wrócę, po czym wychodzi z posterunku, policjant wygląda przez okno – można wtedy zauważyć światła samochodowe świecące mu na twarz, jednak w następnej scenie samochód wjeżdżający w posterunek ma wyłączone światła. W kolejnym ujęciu obejmującym policjanta światła wciąż na niego świecą
  • Pod koniec filmu, po eksplozji cysterny z terminatorem wewnątrz, Sarah i Kyle myślą, że terminator został już unicestwiony. Gdy terminator wstaje z wielkiego ognia, Sarah krzyczy dwukrotnie, jednak podczas drugiego krzyku jej usta pozostają w bezruchu
  • Podczas gdy ukradziony przez terminatora samochód policyjny pokazany jest w zbliżeniu na parkingu, motto z lewej strony brzmi chronić i służyć ("to care and to protect"). Po tym jak radiowóz się rozbija, znów widać lewą stronę, jednak tym razem motto brzmi aby służyć ("Dedicated to serve"). Inne jest również godło na drzwiach, chociaż jak wynika z nr. bocznego (1874) cały czas jest to ten sam pojazd.
  • W scenie, w której Kyle kradnie pistolet policjantowi i pyta go o datę, ten odpowiada: 12 maja, czwartek. Akcja filmu rozgrywa się w 1984 roku, jednakże 12 maja przypadał wtedy na sobotę. Powodem tej wpadki było niemal roczne opóźnienie w realizacji filmu, spowodowane udziałem Arnolda Schwarzeneggera w filmie Conan Niszczyciel. Scenariusz i pierwotny plan produkcyjny filmu zakładały rok 1983, jako rok produkcji i czas akcji filmu. A w 1983 roku 12 maja faktycznie przypadał w czwartek.
  • W scenie gdy Sarah i Kyle wbiegają do fabryki, terminator próbuje przejść przez opancerzone drzwi. Kiedy mu się udaje, widoczni są za nim dwaj klęczący operatorzy
  • Terminator szuka adresu Sary Connor w książce telefonicznej. Znaleziony numer ma 4 cyfry, jednak gdy idzie do domu, jest on oznaczony przez 5 cyfr
  • Zarówno terminator jak i Kyle znajdują numer Sary w książce telefonicznej. Obaj znajdują go na lewej stronie, jednak Sarah odszukała go na prawej stronie książki
  • W scenie gdy terminator wchodzi na posterunek policji i mówi Jeszcze tu wrócę, przez okulary przeciwsłoneczne widać, że ma sprawne oczy, mimo że wyciął jedno z nich we wcześniejszej scenie
  • Kiedy cysterna wybucha pod koniec filmu, terminator wydostaje się z ciężarówki z lewej strony kabiny i spada na ziemię. Jednak minutę później wstaje po drugiej stronie kabiny (Sarah podeszła do Reese’a z prawej strony, a endoszkielet wstał na dalszym planie)
  • Na początku filmu Kyle obciął piłą kolbę strzelby, ale później, gdy wraz z Sarą chowają się przed policją na parkingu, widać, że strzelba ma znów oryginalny rozmiar
  • Kyle załadował nabój do strzelby, po czym zasypia i śni o przeszłości. Gdy się budzi, przeładowuje broń, więc wcześniejszy nabój powinien wylecieć, jednak tak się nie dzieje
  • Po zniszczeniu terminatora Sarah jest przenoszona do karetki głową do tyłu. W rzeczywistości pacjentów wkłada się głową do przodu
  • W scenie gdy terminator goni Sarę cysterną, pojazd ten jedzie z zapalonymi światłami, lecz gdy uderza bokiem w samochód stojący na parkingu taranując go, reflektory gasną. W kolejnej scenie, tuż przed wybuchem cysterny, widać, że świecą się oba reflektory.
  • Po rozjechaniu terminatora ciężarówką, kierowca wysiada, pozostawiając otwarte drzwi. Terminator wsiadając znów je otwiera
  • W scenie z cysterną po wybuchu terminator wyskakuje z kokpitu i upada. Pali się i przekręca na plecy leżąc na ziemi. Chwilę później, gdy endoszkielet wstaje, wygrzebuje się już spod sterty złomu.

Rekwizyty i efekty[3][edytuj | edytuj kod]

  • Worek, w który złożono ciało Reese'a, był torbą podróżną Camerona, którą reżyser poświęcił w ramach dokręcania brakujących ujęć już po zakończeniu głównego etapu zdjęciowego.
  • Do ujęcia zgniecionego pod prasą Terminatora, użyto dwóch pomalowanych kawałków styropianu, imitujących hydrauliczną prasę. Zgniecioną czaszkę cyborga udawała pogięta folia aluminiowa, natomiast oko za pomocą pomalowanej pianki, ze wstawioną małą lampką.
  • W ujęciach "z perspektywy oczu T-800" widoczne są szybko pojawiające się fragmenty "programu T-800". Jest to kod asemblera procesora 6502 komputera Apple II+. Program ten ukazał się w czasopismie komputerowym "Nibble". W innych ujęciach widoczne są fragmenty programu napisanego w języku COBOL.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Autorem tego tłumaczenia jest Konrad J. Zarębski, krytyk filmowy, dziś związany z Gazetą Wyborczą.

    (...) w salce przy ulicy Mazowieckiej, w Centrali Dystrybucji Filmów, wyświetlano Terminatora dla cenzora, plastyka, komisji wieku i dziennikarzy (...). Po projekcji przeszliśmy do gabinetu kierowniczki działu programowego. Zaczęła się dyskusja na temat tytułu. Terminator? – ktoś zaproponował pozostanie przy tytule oryginalnym. To u szewca – zbiła go z tropu jedna z pracownic. To może Eksterminator? To całkiem inny film, chodzi na pirackich kasetach – odpowiedział plastyk. Ostatecznie stanęło na Elektronicznym mordercy. Pod takim tytułem film wszedł na polskie ekrany. Wiele razy słyszałem potem pytania: Co za idiota wymyślił taki tytuł? No cóż, pora zdradzić tajemnicę: tym idiotą byłem ja.

    — Konrad J. Zarębski, Terminator, Gazeta Wyborcza – Gazeta Telewizyjna, nr 209/2001, str. 7
  2. Wywołało ono zresztą od razu wiele kontrowersji. Krytyk tygodnika Film w momencie wejścia filmu na polskie ekrany pisał:

    Byłoby dobrze, gdyby osoby ustalające polskie tytuły oglądały uważniej film który zamierzają ochrzcić. Elektroniczny Morderca, jak stwierdza się wyraźnie, to egzemplarz wcześniejszej generacji robotów zastąpionej przez znacznie doskonalsze cyborgi. Na ekranie żaden Elektroniczny Morderca nie pojawia się, więc nie powinno go być w tytule.

    — Andrzej Kołodyński, Przyszłość z pętlą, Film, nr 23/1979, s. 10.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Klub miłośników filmu (Terminator- recenzja)
  4. Terminator Wiki - Ed Traxler
  5. Filmweb Filmweb (Terminator - ciekawostki)
  6. Terminator
  7. Scena z filmu Terminator w której Sarah Connor i Ginger szykują się do spotkania ze swoimi chłopakami.
  8. Klub miłośników filmu (Terminator- lista płac)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]