Terpineny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Terpineny
Struktura α-terpinen β-terpinen γ-terpinen
α-terpinen β-terpinen γ-terpinen
Nazwa systematyczna α: 4-metylo-1-(1-metyloetylo)-1,3-cykloheksadien
β: 4-metyleno-1-(1-metyloetylo)cykloheksen
γ: 4-metylo-1-(1-metyloetylo)-1,4-cykloheksadien
Wzór sumaryczny C10H16
Masa molowa 136,24 g/mol
Numer CAS α: 99-86-5
β: 99-84-3
γ: 99-85-4
PubChem α: 7462
β: 66841
γ: 7461
Gęstość α: 0,8375 g/cm3
β: 0,838 g/cm3
γ: 0,853 g/cm3
Temperatura topnienia α: 60-61 °C
Temperatura wrzenia α: 173,5-174,8 °C
β: 173-174 °C
γ: 183 °C
SMILES α: CC1=CC=C(C(C)C)CC1
β: C=C1CC=C(C(C)C)CC1
γ: CC1=CCC(C(C)C)=CC1

Terpineny – grupa organicznych związków chemicznych, należące do terpenów jednopierścieniowych. Zaliczane są do nich te terpeny monocykliczne, które w wyniku przyłączenia dwóch cząsteczek chlorowodoru dają ten sam produkt – 1,4-dichloromentan.

Ich cechą charakterystyczną jest brak czynności optycznej.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Terpineny występują głównie w postaci mieszaniny przynajmniej dwóch izomerów struktrualnych, najczęściej α i γ. Znaleziono je między innymi w olejku kolendrowym i majerankowym. Terpinolen jest składnikiem olejku pasternaku (40-70%).

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

α i β-Terpineny można otrzymać przez izomeryzację pinenu lub dipinenu, wywołaną kwasem siarkowym, albo w wyniku odwodnienia i izomeryzacji terpineolu czy hydratu terpinu.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

α-Terpinen służy jako inhibitor spontanicznej polimeryzacji tetrafluoroetenu.