Testimonium Flavianum
Testimonium Flavianum – świadectwo pisane na temat Jezusa, znajdujące się w Dawnych dziejach Izraela XVIII 63 - 64 Józefa Flawiusza .
Przez wiele lat uchodziło za autentyczną wypowiedź Flawiusza. W przekazanym tekście Józef Flawiusz pisze, że żył człowiek mądry i dobry imieniem Jezus, po czym w tekście pojawia się stwierdzenie, że był on Mesjaszem, został ukrzyżowany i zmartwychwstał.
Dziś wielu uczonych skłania się do uznania "Testimonium" za późniejszy dodatek do dzieła, czyli interpolację. Przemawia za tym to, że Flawiusz pozostawał wyznawcą judaizmu i jako żyd nie mógł tak napisać. Ponadto fragment ten rozrywa ciągłość narracji i nie jest opatrzony uzasadnieniem. Istotnie podważa Flawiuszowe pochodzenie "Testimonium" również to, że chrześcijanie pierwszych trzech wieków tego świadectwa nie znali, np. Orygenes pisał wyraźnie, że Flawiusz nie uważał Jezusa za Mesjasza[potrzebne źródło].
Nie znaczy to, że Flawiusz w ogóle o Jezusie nie pisał. W latach osiemdziesiątych XX wieku dokonano zestawienia znanego nam tekstu Flawiusza i dzieła Agapiusza z X wieku. Ten ostatni cytuje żydowskiego historyka, ale nie przytacza zdania "on był Mesjaszem" ani stwierdzenia, że Jezus naprawdę się ukazał na trzeci dzień po zmartwychwstaniu lecz, że tak opowiadali jego uczniowie - sam Agapiusz będąc biskupem wierzył w zmartwychwstanie. Agapiusz najprawdopodobniej przytoczył oryginalną wersję tekstu Flawiusza[potrzebne źródło].
Flawiusz pisze również o Janie Chrzcicielu: "Jan nakazywał żydom, by przyjęli chrzest, nie dla obmycia z grzechu, ale dla oczyszczenia ciała" (XVIII 5:2 (XVIII 117-199 - świadectwo zgodne z ewangeliami)) i o Jakubie, bracie Jezusa (XX, 200nn).
Bibliografia [edytuj]
- S. Bardet: Le Testimonium flavianum, Examen historique, considérations historiographiques. Pierre Geoltrain (epilog). Cerf, 2002.
