1,1,1,2-Tetrafluoroetan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Tetrafluoroetan)
Skocz do: nawigacja, szukaj
1,1,1,2-Tetrafluoroetan
1,1,1,2-Tetrafluoroetan 1,1,1,2-Tetrafluoroetan
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C2H2F4
Inne wzory CH2FCF3
Masa molowa 102,03 g/mol
Wygląd bezbarwny gaz[1]
Identyfikacja
Numer CAS 811-97-2
PubChem 13129[2]
Podobne związki
Podobne związki difluoroetan, pentafluoroetan, chlorotetrafluoroetan, trichloroetan
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

1,1,1,2-Tetrafluoroetan (R-134a, pot. tetrafluoroetan) C2H2F4organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilowych (freonów), fluoropochodna etanu. Jest używany w chłodnictwie. Nie posiada potencjału ODP, natomiast właściwości termodynamiczne ma podobne do dichlorodofluorometanu.

Wykorzystanie[edytuj | edytuj kod]

1,1,1,2-Tetrafluoroetan jest „wysokotemperaturowym” ziębnikiem używanym w domowych lodówkach i samochodowej klimatyzacji. Poza tym używa się go jako czynnik rozprężający do produkcji spienionych tworzyw sztucznych, gaz pędny w inhalatorach i podręcznych pojemnikach z tzw. „sprężonym powietrzem”, środek do usuwania wilgoci ze sprężonego powietrza, czasem też do chłodzenia przetaktowywanych komputerów i jako napęd w broni pneumatycznej ASG. Zgodnie z Dyrektywą 2006/40/WE od 2011 roku stosowanie substancji o GWP wyższym niż 150 (a więc także tetrafluoroetanu) w systemach klimatyzacji samochodowej jest zabronione w nowych typach pojazdów, a od 2017 roku we wszystkich nowych pojazdach[6]. Natomiast w Kalifornii jego sprzedaż może zostać zakazana, by zapobiec nieprofesjonalnej wymianie czynników chłodniczych w klimatyzacji.

Wrzący 1,1,1,2-tetrafluoroetan

Historia[edytuj | edytuj kod]

R-134a pojawił się na początku lat 90. XX w. jako zamiennik R-12, ze względu na jego szkodliwe działanie na warstwę ozonową. Przez ostatnie 10 lat zawartość 1,1,1,2-tetrafluoroetanu w atmosferze wyraźnie wzrosła, a w latach 2001–2004 podwoiła się[7]. Charakteryzuje się pomijalnymi potencjałami zmniejszania warstwy ozonowej ODP oraz zakwaszającym deszcze (w wyższych partiach atmosfery R-134a w reakcji rodnikowej jest wolno przekształcany w kwas trifluorooctowy wykrywany w ilości kilku ng/l deszczu[8]), natomiast jego potencjał efektu cieplarnianego jest dość duży (GWP100 = 1300).

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Kontakt tetrafluoroetanu z ogniem lub powierzchniami o temperaturze powyżej 250 °C może spowodować jego rozkład połączony z emisją toksycznych gazów, w tym fluorowodoru HF i fluorku karbonylu COF2. Stężenie śmiertelne tetrafluoroetanu LC50 dla szczura wynosi 1,5 kg/m³, co oznacza, że jest on względnie nietoksyczny. Jako gaz cięższy od powietrza gromadzi się w dolnych rejonach pomieszczeń, mogąc doprowadzić do utraty przytomności oraz uduszenia z powodu lokalnego braku tlenu[9].

Szybkie opróżnianie pojemników z tetrafluoroetanem znajdujących się pod ciśnieniem prowadzi do znacznego obniżenia temperatury mogącego wywoływać odmrożenia.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Lide 2009 ↓, s. 3-474.
  2. 1,1,1,2-Tetrafluoroetan – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. 3,0 3,1 Lide 2009 ↓, s. 6-68.
  4. Lide 2009 ↓, s. 9-58.
  5. 5,0 5,1 1,1,1,2-Tetrafluoroetan (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2015-03-26].
  6. Dyrektywa 2006/40/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. dotycząca emisji z systemów klimatyzacji w pojazdach silnikowych oraz zmieniająca dyrektywę Rady 70/156/EWG. .  Dz. Urz. UE L 161 z 14.06.2006
  7. O. Hermansen, N. Schmidbauer, C. Lunder, F. Stordal, A.M. Fjæraa, J. Schaug, C. Wehrli, I.T. Pedersen, K. Holmén, O.-A. Braathen, J. Ström: Greenhouse gas monitoring at the Zeppelin station. Annual report 2004 (TA-2110/2005). Norwegian Institute for Air Research, 2005. ISBN 8242516774. [dostęp 2015-03-26]. (ang.)
  8. L. von Sydow, A.B. Grimvall, H.B. Borén, K. Laniewski i inni. Natural Background Levels of Trifluoroacetate in Rain and Snow. „Enviro Sci Technol”. 34, s. 3115–3118, 2000. DOI: 10.1021/es9913683. 
  9. D.J. Alexander, S.E. Libretto. An overview of the toxicology of HFA-134a (1,1,1,2-tetrafluoroethane. „Hum. Exp. Toxicol”. 14, s. 715–720, 1995. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]