Thanas Floqi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Thanas Floqi
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1884
Korcza
Data i miejsce śmierci 8 lutego 1945
Elbasan

Thanas Floqi (ur 14 stycznia 1884 w Korczy, zm. 8 lutego 1945 w Elbasanie) - albański polityk, prawnik i działacz niepodległościowy.

Pochodził z rodziny kupieckiej, wyznania prawosławnego. W dzieciństwie wyemigrował wraz z rodzicami do Grecji. Szkołę średnią ukończył w Messolonghi, a następnie studiował prawo na uniwersytecie ateńskim.

W 1905 wyemigrował do USA, gdzie zaangażował się w działalność albańskiego ruchu niepodległościowego. Działał w organizacji Vatra w Bostonie, współpracując z Fanem Nolim, Sotirem Peçim i Kristo Dako. W albańskojęzycznym piśmie Kombi pisał artykuły, opatrzone pseudonimem Powstaniec z Jamestown (alb. Nje kryengritës i Jamestaunit).

Powrócił do Albanii w 1908 i zamieszkał we Wlorze. Tam też spotkał się z Ismailem Qemalem, wspierając jego kandydaturę w wyborach do parlamentu osmańskiego. W latach 1908-1909 pracował jako nauczyciel w szkole albańskiej w Cakrani, zakładał zespół muzyczny we Wlorze i pisał artykuły do prasy albańskiej, wydawanej w Bukareszcie.

W 1909 przeniósł się do Korczy, gdzie został dyrektorem szkoły albańskiej, działającej przy klubie patriotycznym Dituria. Dla potrzeb szkoły napisał podręcznik: Gramatyka języka albańskiego (alb. Gramatika e gjuhes shqipe).

W początkach 1912 zaangażował się w opracowanie memorandów, kierowanych do sułtana, a domagających się przyznania autonomii Albańczykom, w obrębie państwa osmańskiego. W listopadzie 1912 był przedstawicielem Korczy w czasie obrad Zgromadzenia we Wlorze, które ogłosiło deklarację niepodległości. Po utworzeniu pierwszego rządu albańskiego, kierowanego przez Ismaila Qemala został skierowany do pracy w Elbasanie, jako współpracownik prefekta Aqifa Paszy.

Po objęciu władzy w Albanii przez Wilhelma von Wieda, Floqi jako jeden z nielicznych w Albanii dyplomowanych prawników został mianowany sekretarzem generalnym w ministerstwie sprawiedliwości. W tym czasie przygotował serię broszur, dotyczących organizacji wymiaru sprawiedliwości w realiach albańskich. Po wyjeździe Wieda z Albanii przeniósł się do Elbasanu, gdzie do 1918 pracował jako nauczyciel, ale także organizował amatorski ruch teatralny (był prezesem Towarzystwa Teatralnego w Elbasanie).

W latach 20. zaprzestał czynnej działalności politycznej, powrócił do niej na krótko w 1939 zasiadając w Zgromadzeniu Konstytucyjnym, które formalnie przekazało władzę nad Albanią Wiktorowi Emanuelowi III. Pracował jako adwokat i nauczyciel w Elbasanie. Jego pasją stało się przygotowanie słownika włosko-albańskiego (Fjaluer italisht-shqip, wyd. 1939), a także tłumaczenie literatury pięknej na język albański. Wśród opublikowanych tłumaczeń szczególnie cenione były opowiadania La vita militare Amicisa i powieść Trzech muszkieterów Dumasa. W jego dorobku twórczym były także pieśni patriotyczne, w tym znany utwór O wy, dzielni bojownicy (O trima luftëtarë)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bardhosh Gaçe: Ata, që shpallen pavarësinë kombëtare. Tirana: 2002, s. 73-76. ISBN 99927-1-644-4. (alb.)
  • Michael Schmidt-Neke: Enstehung und Ausbau der Königsdiktatur in Albanien, 1912-1939. Oldenbourg Wissenschaftsverlag: 1987, s. 24. ISBN 3486543210. (niem.)