Theodor Fontane
Heinrich Theodor Fontane (ur. 30 grudnia 1819 w Neuruppin, zm. 20 września 1898 w Berlinie) – niemiecki pisarz, dziennikarz, krytyk oraz farmaceuta. Był przedstawicielem poetyckiego realizmu.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
W latach 1826–1832 uczęszczał do szkoły i mieszkał w Swinemünde (dzisiejsze Świnoujście).
Znaczenie [edytuj]
Fontane uważany jest za wybitnego przedstawiciela niemieckiego realizmu mieszczańskiego. W swoich powieściach udaje mu się w bardzo trafny sposób chararakteryzować osoby za pomocą ich zewnętrznej postaci, ich otoczenia, a w szczególności sposobu mówienia. Charakterystyczne dla jego dzieł są konwersacje w zamkniętych kręgach np. podczas uczty, kiedy ludzie z jednej strony przestrzegają konwencji społecznych, a z drugiej strony zdradzają swoje prawdziwe intencje – często wbrew własnej woli. Krytyka pojedynczej osoby jest często wstępem do bardziej uwikłanej krytyki społecznej. Ponadto do elementów jego stylu literackiego zalicza się również ironizm.
Dzieła [edytuj]
Theodor Fontane był autorem wielu odmiennych rodzajów tekstów. Tworzył nie tylko powieści, ballady i opowiadania, ale również dramaty, wiersze, biografie, literaturę wojenną, listy, dzienniki, krytyki teatralne, artykuły prasowe.
Literatura wojenna [edytuj]
- 1871 – Der deutsche Krieg von 1866
- Tom 1: Der Feldzug in Böhmen und Mähren (Kampania w Czechach i Morawach)
- Tom 2: Der Feldzug in West und Mitteldeutschland (Kampania w zachodnich i środkowych Niemczech)
Powieści, nowele i opowiadania [edytuj]
- 1860 – Jenseit des Tweed wersja online
- 1873 – Der Krieg gegen Frankreich 1870-1871
- 1878 – Vor dem Sturm (powieść historyczna) wersja online
- 1844–1859 – Wanderungen durch England und Schottland. (Trzy podróże po Anglii)
- 1862–1888 – Wanderungen durch die Mark Brandenburg wersja online
- Tom 1: Die Grafschaft Ruppin
- Tom 2: Das Oderland
- Tom 3: Havelland (Fontane)
- Tom 4: Spreeland (Fontane)
- Tom 5: Fünf Schlösser (1881–1888)
- 1880 – Greta Minde, (nowela miłosna) wersja online
- 1881 – Ellernklipp, (powieść kryminalna) wersja online
- 1882 – L'Adultera (nowela) wersja online
- 1883 – Schach z Wuthenow (powieść historyczna) wersja online
- 1884 – Graf Petöfy, (Roman) wersja online
- 1885 – Christian Friedrich Scherenberg und das litterarische Berlin von 1840 bis 1860
- 1883–1885 – Pod gruszą (niem. Unterm Birnbaum) (powieść kryminalna) wersja online
- 1887 – Cécile (powieść) wersja online
- 1888 – Rozdroża, bezdroża (niem. Irrungen, Wirrungen) (powieść) wersja online
- 1890 – Stine (powieść) wersja online
- 1890 – Quitt (powieść) wersja online
- 1891 – Unwiederbringlich (powieść) hwersja online
- 1893 – Frau Jenny Treibel oder 'Wo sich Herz zum Herzen find't' (powieść) wersja online
- 1894 – Meine Kinderjahre (autobiografia) wersja online
- 1895 – Effi Briest (powieść) wersja online
- 1896 – Die Poggenpuhls (powieść) wersja online
- 1898 – Von Zwanzig bis Dreißig (autobiografia) wersja online
- 1898 – Der Stechlin (powieść) wersja online
- 1906 – Mathilde Möhring (niedokończone) wersja online
Ballady i wiersze [edytuj]
Fontane był autorem ponad 250 wierszy, w tym ballad i aforyzmów, przykładowo następujących:
- Die Brück' am Tay (1880) wersja online
- John Maynard wersja online
- Der Kranich
- Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland wersja online
Filmografia [edytuj]
- 1939 – Der Schritt vom Wege
- 1950 – Mathilde Möhring
- 1955 – Rosen im Herbst
- 1968 – Unwiederbringlich
- 1970 – Effi Briest
- 1973 – Unterm Birnbaum
- 1974 – Effi Briest
- 1975 – Der Stechlin
- 1975 – Frau Jenny Treibel
- 1977 – Grete Minde
- 1979 – Stine
- 1981 – Frau Jenny Treibel
- 1982 – Melanie van der Straaten
- 1983 – Mathilde Möhring
- 1986 – Wanderungen durch die Mark Brandenburg
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Theodor Fontane (dzieła w wersji online) (niem.). literaturnetz.org. [dostęp 2011-04-16].
- Das Theodor-Fontane-Archiv: strona oficjalna (niem.). www.fontanearchiv.de. [dostęp 2011-04-16].
- Theodor Fontane Gesellschaft e. V.: strona oficjalna (niem.). www.fontane-gesellschaft.de. [dostęp 2011-04-16].
- Jan Aßmann (strona prywatna): Theodor Fontane (niem.). www.fontaneseite.de. [dostęp 2011-04-16].
- Xlibris: Leben und Werk von Theodor Fontane (niem.). www.xlibris.de. [dostęp 2011-04-16].
